Subtotal 0 ₫
Nhai đá lạnh là thói quen nhiều người duy trì mỗi ngày mà không nghĩ đến những ảnh hưởng sức khỏe phía sau. Không ít trường hợp chỉ bắt đầu bằng cảm giác đau họng nhẹ sau khi uống nước đá hoặc nhai đá liên tục, nhưng sau đó triệu chứng kéo dài, viêm tái phát nhiều lần, thậm chí dẫn đến biến chứng nguy hiểm như áp xe quanh amidan. Đặc biệt trong thời tiết nóng hoặc sau khi vận động, việc làm lạnh cơ thể quá đột ngột có thể tạo áp lực lớn lên vùng họng và đường hô hấp trên.
Nhai đá lạnh – thói quen tưởng vô hại nhưng không hề “lành tính”
Trong đời sống hằng ngày, nhiều người có thói quen cho thật nhiều đá vào nước uống hoặc nhai trực tiếp đá viên như một cách giải nhiệt. Với một số người, đây còn là phản xạ gần như vô thức sau khi uống hết nước. Cảm giác mát lạnh tức thì khiến nhiều người cho rằng việc này hoàn toàn vô hại.
Tuy nhiên, điều ít được chú ý là vùng họng, amidan và niêm mạc miệng vốn rất nhạy cảm với thay đổi nhiệt độ. Khi cơ thể đang nóng – chẳng hạn vừa vận động mạnh, vừa đi ngoài nắng về hoặc làm việc trong môi trường nhiệt độ cao – các mạch máu vùng hầu họng đang giãn để điều hòa thân nhiệt. Nếu ngay lúc này uống nước quá lạnh hoặc nhai đá lạnh, sự thay đổi nhiệt độ diễn ra quá đột ngột sẽ kích thích mạnh lên niêm mạc.
Sự chênh lệch nhiệt độ lớn không trực tiếp “gây bệnh” ngay lập tức, nhưng có thể làm giảm khả năng bảo vệ tự nhiên của niêm mạc họng trong thời gian ngắn. Đây chính là điều kiện khiến vi khuẩn vốn tồn tại sẵn trong vùng họng phát triển mạnh hơn, làm tăng nguy cơ viêm nhiễm.
Điều đáng nói là phần lớn mọi người chỉ chú ý khi cơn đau họng xuất hiện rõ rệt, trong khi tổn thương niêm mạc và phản ứng viêm có thể đã âm thầm diễn ra từ trước đó.
Vì sao nhai đá lạnh có thể làm tăng nguy cơ viêm họng và viêm amidan?
Niêm mạc họng và amidan hoạt động như một “hàng rào miễn dịch” của đường hô hấp trên. Đây là nơi tiếp xúc thường xuyên với không khí, vi khuẩn, virus và các tác nhân từ môi trường. Bình thường, lớp niêm mạc này có khả năng bảo vệ tương đối tốt nhờ hệ thống miễn dịch tại chỗ.
Tuy nhiên, khi liên tục tiếp xúc với nhiệt độ lạnh sâu, đặc biệt trong thời điểm cơ thể đang nóng, niêm mạc có thể bị kích thích mạnh. Mạch máu co lại đột ngột khiến tuần hoàn tại chỗ thay đổi, từ đó làm giảm khả năng chống đỡ tạm thời của vùng họng.
Đây là lý do nhiều người xuất hiện cảm giác:
- Rát họng sau khi uống nước đá
- Khô họng hoặc vướng họng
- Đau tăng dần sau vài giờ hoặc vài ngày
Nếu tiếp tục duy trì thói quen nhai đá lạnh, tình trạng kích thích lặp đi lặp lại có thể khiến vùng họng dễ bị viêm hơn, đặc biệt ở người vốn có tiền sử viêm amidan mạn tính, viêm họng tái phát hoặc sức đề kháng kém.
Ngoài ra, nước đá hoặc đá viên không đảm bảo vệ sinh còn có nguy cơ mang theo vi khuẩn, góp phần làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn vùng hầu họng.
Không chỉ đau họng: Nhai đá lạnh có thể làm bệnh kéo dài và tái phát nhiều lần
Một thực tế thường gặp là nhiều người bị đau họng nhưng không thay đổi thói quen ăn uống. Trong thời gian họng đang viêm, việc tiếp tục uống đồ quá lạnh hoặc nhai đá lạnh có thể khiến niêm mạc bị kích thích thêm, làm triệu chứng kéo dài hơn.
Khi họng đang tổn thương, việc tiếp xúc liên tục với lạnh sâu có thể khiến:
- Đau rát họng dai dẳng hơn
- Khó hồi phục hoàn toàn
- Dễ tái viêm sau điều trị
Điều này đặc biệt dễ gặp ở người có viêm amidan mạn tính. Amidan vốn là nơi dễ giữ lại vi khuẩn trong các hốc amidan, nên khi niêm mạc bị kích thích kéo dài, phản ứng viêm cũng dễ bùng phát mạnh hơn.
Không ít trường hợp ban đầu chỉ là đau họng nhẹ, khàn tiếng thoáng qua nhưng vì chủ quan hoặc tự điều trị tại nhà, bệnh kéo dài nhiều ngày rồi tiến triển thành viêm nặng hơn.
Áp xe quanh amidan – biến chứng nguy hiểm không nên xem nhẹ
Một trong những nguy cơ đáng lo ngại nhất liên quan đến viêm amidan kéo dài là áp xe quanh amidan. Đây là tình trạng hình thành ổ mủ quanh amidan do viêm nhiễm tiến triển nặng.
Khi vi khuẩn phát triển mạnh và phản ứng viêm không được kiểm soát tốt, ổ viêm có thể khu trú thành túi mủ. Lúc này, người bệnh không còn chỉ đau họng thông thường mà bắt đầu xuất hiện các triệu chứng rõ rệt hơn.
Các dấu hiệu cảnh báo có thể gồm:
- Đau họng dữ dội, thường đau lệch một bên
- Nuốt đau, nuốt khó
- Nói khó hoặc giọng nói thay đổi
- Hơi thở hôi bất thường
- Sốt cao kéo dài
- Đau lan lên tai cùng bên
Khi ổ áp xe lớn dần, người bệnh có thể há miệng khó, ăn uống khó khăn và mệt mỏi rõ rệt.
Nguy hiểm hơn, nếu không được xử trí đúng lúc, áp xe có thể lan rộng sang vùng mô xung quanh hoặc gây chèn ép đường thở.
Vì sao uống nước đá ngay sau khi đi nắng về dễ gây hại?
Nhiều người thường có thói quen vừa đi ngoài nắng về là uống ngay nước thật lạnh để “giải nhiệt”. Tuy nhiên, đây lại là thời điểm cơ thể nhạy cảm nhất với thay đổi nhiệt độ.
Khi cơ thể đang nóng:
- Mạch máu ngoại vi giãn rộng
- Nhiệt độ vùng hầu họng cao hơn bình thường
- Quá trình điều hòa thân nhiệt đang hoạt động mạnh
Nếu uống nước đá lạnh hoặc nhai đá lạnh ngay lúc này, nhiệt độ vùng họng giảm quá nhanh, tạo ra sự chênh lệch lớn khiến niêm mạc bị kích thích mạnh.
Thay vì làm dịu cơ thể như nhiều người nghĩ, việc làm lạnh đột ngột đôi khi khiến cơ thể phản ứng ngược, tạo cảm giác khó chịu, đau họng hoặc dễ viêm hơn.
Lựa chọn phù hợp hơn là:
- Uống nước ở nhiệt độ phòng
- Uống từng ngụm nhỏ
- Chờ cơ thể hạ nhiệt tự nhiên vài phút trước khi dùng đồ lạnh
Đây là cách giúp cơ thể thích nghi từ từ, hạn chế kích thích lên vùng họng.
Những ai cần đặc biệt cẩn trọng với thói quen nhai đá lạnh?
Không phải ai cũng chịu ảnh hưởng giống nhau từ thói quen này. Một số nhóm có nguy cơ cao hơn gồm:
Người có viêm amidan mạn tính:
Niêm mạc họng vốn nhạy cảm và dễ viêm tái phát hơn bình thường.
Người cao tuổi:
Khả năng miễn dịch suy giảm khiến nguy cơ nhiễm trùng và biến chứng tăng cao.
Người có bệnh nền:
Đái tháo đường, bệnh lý miễn dịch hoặc bệnh hô hấp mạn tính có thể khiến tình trạng viêm diễn tiến nhanh hơn.
Người thường xuyên làm việc ngoài trời:
Sau khi tiếp xúc nhiệt độ cao, việc dùng đồ quá lạnh đột ngột dễ gây kích thích vùng họng.
Sai lầm phổ biến khiến đau họng trở nên nghiêm trọng hơn
Điều đáng lo là nhiều người thường chủ quan với đau họng. Thay vì đi kiểm tra khi triệu chứng kéo dài, nhiều người chọn cách tự mua thuốc hoặc cố chịu đựng.
Một số sai lầm thường gặp gồm:
- Tự ý dùng thuốc không phù hợp
- Dừng thuốc khi vừa đỡ đau
- Vẫn tiếp tục uống lạnh hoặc nhai đá
- Không theo dõi dấu hiệu bất thường
Việc tự điều trị đôi khi khiến triệu chứng tạm giảm nhưng ổ viêm vẫn tồn tại. Khi nhập viện, nhiều trường hợp ổ áp xe đã lan rộng, gây khó thở hoặc nguy cơ tắc nghẽn đường thở.
Khi nào cần đi khám sớm?
Không nên chần chừ nếu đau họng đi kèm các biểu hiện như:
- Sốt cao kéo dài
- Nuốt đau nhiều
- Nói khó hoặc giọng thay đổi
- Khó nuốt, khó há miệng
- Khó thở hoặc cảm giác nghẹn vùng cổ
Đây có thể là dấu hiệu cảnh báo tình trạng viêm đã nặng hơn hoặc xuất hiện biến chứng như áp xe quanh amidan.
Việc khám sớm giúp đánh giá chính xác nguyên nhân, kiểm soát viêm đúng cách và hạn chế nguy cơ diễn tiến nghiêm trọng.
Làm gì để bảo vệ họng và từ bỏ thói quen nhai đá lạnh?
Từ bỏ hoàn toàn nhai đá lạnh không phải lúc nào cũng dễ, đặc biệt với người đã duy trì thói quen lâu năm. Tuy nhiên, có thể bắt đầu bằng những thay đổi nhỏ:
- Giảm dần lượng đá trong đồ uống
- Không uống quá lạnh khi cơ thể đang nóng
- Ưu tiên nước nhiệt độ phòng
- Uống từng ngụm nhỏ thay vì uống quá nhanh
- Hạn chế ăn uống lạnh khi đang đau họng
Đặc biệt, sau khi đi nắng hoặc vận động mạnh, nên cho cơ thể thời gian ổn định nhiệt độ trước khi uống nước lạnh.
Kết luận
Nhai đá lạnh tưởng chừng chỉ là một thói quen nhỏ nhưng có thể kéo theo nhiều ảnh hưởng sức khỏe hơn nhiều người nghĩ. Từ kích thích niêm mạc họng, làm tăng nguy cơ viêm họng và viêm amidan kéo dài đến những biến chứng nguy hiểm như áp xe quanh amidan, hậu quả đôi khi không đơn giản như cảm giác đau rát thoáng qua ban đầu.
Nếu đau họng kéo dài, sốt cao, nuốt đau hoặc xuất hiện khó thở, người bệnh không nên tự xử lý tại nhà mà cần đi kiểm tra sớm để tránh bệnh diễn tiến nặng hơn. Chủ động thay đổi thói quen nhỏ hôm nay có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ sức khỏe về sau.
HỆ THỐNG PHÒNG KHÁM MEDASSIS CLINIC
📍Cơ sở 1: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG MEDASSIS – Dr. Đạt
🏥 Địa chỉ: 212 – Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội
☎️Hotline: 0988 669 212
📍Cơ sở 2: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG CHUYÊN SÂU – MedAssis | Vinmec Smartcity
🏥Địa chỉ: Lô đất ký hiệu F2-CCTP3, KĐT mới Tây Mỗ – Đại Mỗ – Vinhomes Park, Đ.Tây Mỗ, P. Tây Mỗ, Q. Nam Từ Liêm, TP. Hà Nội
☎️Hotline: 024 32085678
⏰Thời gian làm việc: 8h00 – 20h00
🌐Website: http://medassisclinic.vn
#phongkhamtaimuihongmedassis #phongkhamtaimuihong #medassis #medassisclinic #chamsoctaimuihong
