Sởi ở người lớn đang trở thành vấn đề sức khỏe đáng chú ý trong những năm gần đây khi nhiều người trưởng thành chưa được tiêm vaccine đầy đủ hoặc miễn dịch đã suy giảm theo thời gian. Không ít người vẫn cho rằng sởi là bệnh chỉ xảy ra ở trẻ nhỏ, vì vậy khi xuất hiện các dấu hiệu ban đầu như sốt, ho, sổ mũi hay phát ban, họ dễ chủ quan hoặc nhầm lẫn với các bệnh phát ban khác.

Trên thực tế, sởi ở người lớn có thể diễn tiến nặng hơn so với trẻ em, đặc biệt ở những người có hệ miễn dịch yếu, phụ nữ mang thai hoặc người mắc bệnh mạn tính. Nếu không được theo dõi và chăm sóc đúng cách, bệnh có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng như viêm phổi, viêm tai giữa, tiêu chảy nặng, thậm chí viêm não.

Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về các dấu hiệu lâm sàng, phương pháp chẩn đoán, cách điều trị và phòng bệnh sởi ở người trưởng thành, từ đó chủ động bảo vệ sức khỏe của bản thân và gia đình.

Vì sao sởi ở người lớn vẫn xảy ra?

Nhiều người cho rằng sau khi qua tuổi trưởng thành thì nguy cơ mắc sởi gần như không còn. Tuy nhiên, thực tế cho thấy sởi ở người lớn vẫn xuất hiện do một số nguyên nhân phổ biến sau:

1. Chưa từng tiêm vaccine sởi

Một số người trưởng thành chưa được tiêm phòng đầy đủ trong thời thơ ấu, đặc biệt là những người sinh ra ở thời điểm chương trình tiêm chủng chưa phổ cập rộng rãi. Khi tiếp xúc với nguồn bệnh, họ vẫn có nguy cơ mắc sởi.

2. Không tiêm nhắc lại vaccine

Miễn dịch sau tiêm vaccine có thể giảm dần theo thời gian. Nếu không được tiêm nhắc lại khi cần thiết, khả năng bảo vệ có thể suy giảm, khiến cơ thể dễ bị nhiễm virus sởi.

3. Suy giảm miễn dịch

Những người mắc bệnh mạn tính, đang sử dụng thuốc ức chế miễn dịch hoặc có tình trạng suy giảm miễn dịch tự nhiên thường dễ mắc bệnh truyền nhiễm hơn, trong đó có sởi.

4. Môi trường tiếp xúc đông người

Virus sởi lây lan chủ yếu qua đường hô hấp. Trong môi trường đông người như nơi làm việc, trường học, bệnh viện hoặc phương tiện giao thông công cộng, nguy cơ lây nhiễm có thể tăng cao nếu có người mắc bệnh.

Chính vì vậy, việc hiểu rõ dấu hiệu của sởi ở người lớn giúp phát hiện bệnh sớm và giảm nguy cơ biến chứng.

Dấu hiệu lâm sàng của sởi ở người lớn

Các triệu chứng của sởi ở người lớn thường diễn tiến theo từng giai đoạn và có thể kéo dài nhiều ngày. Việc nhận biết đúng các dấu hiệu đặc trưng giúp phân biệt bệnh với các tình trạng phát ban khác.

1. Sốt cao kéo dài

Sốt thường là dấu hiệu xuất hiện sớm nhất. Người bệnh có thể sốt cao liên tục, nhiệt độ cơ thể thường trên 39°C. Cơn sốt có thể kéo dài vài ngày trước khi phát ban xuất hiện.

2. Triệu chứng viêm đường hô hấp

Trong giai đoạn đầu, người bệnh thường xuất hiện các triệu chứng giống cảm cúm như:

• Ho khan
• Sổ mũi
• Nghẹt mũi
• Đau họng

Những dấu hiệu này khiến nhiều người nhầm lẫn với nhiễm trùng hô hấp thông thường.

3. Viêm kết mạc

Một biểu hiện khá đặc trưng của sởi ở người lớn là viêm kết mạc. Người bệnh có thể gặp các triệu chứng như:

• Mắt đỏ
• Chảy nước mắt
• Sợ ánh sáng

Tình trạng này khiến mắt trở nên nhạy cảm hơn với ánh sáng mạnh.

4. Hạt Koplik trong khoang miệng

Hạt Koplik là dấu hiệu đặc trưng giúp định hướng chẩn đoán sởi. Đây là những đốm nhỏ màu trắng hoặc xám xuất hiện ở niêm mạc má, thường thấy trước khi phát ban.

5. Phát ban đặc trưng

Sau vài ngày sốt, ban đỏ dạng dát sẩn bắt đầu xuất hiện. Ban thường:

• Xuất hiện đầu tiên ở mặt hoặc sau tai
• Lan dần xuống cổ, thân mình và tứ chi
• Có thể hợp lại thành từng mảng lớn

Ban thường tồn tại vài ngày rồi nhạt dần, để lại vùng da sẫm màu tạm thời trước khi hồi phục hoàn toàn.

Các biến chứng có thể gặp

Một trong những lý do khiến sởi ở người lớn cần được theo dõi cẩn thận là nguy cơ biến chứng. So với trẻ em khỏe mạnh, người trưởng thành có thể gặp các biến chứng nặng hơn nếu bệnh diễn tiến không thuận lợi.

1. Viêm phổi

Viêm phổi là biến chứng thường gặp và cũng là nguyên nhân gây nhập viện ở nhiều bệnh nhân mắc sởi. Người bệnh có thể xuất hiện:

• Ho nhiều
• Khó thở
• Đau ngực
• Sốt kéo dài

Nếu không được điều trị kịp thời, viêm phổi có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng hô hấp.

2. Viêm tai giữa

Nhiễm trùng tai giữa có thể xảy ra khi virus hoặc vi khuẩn lan từ đường hô hấp lên tai. Tình trạng này gây:

• Đau tai
• Giảm thính lực tạm thời
• Cảm giác đầy tai

Ở một số trường hợp, viêm tai giữa có thể cần điều trị y tế để tránh biến chứng.

3. Tiêu chảy và mất nước

Một số bệnh nhân có thể xuất hiện rối loạn tiêu hóa như tiêu chảy hoặc buồn nôn. Nếu kéo dài, tình trạng này có thể dẫn đến mất nước và suy kiệt.

4. Viêm não

Viêm não là biến chứng hiếm nhưng rất nghiêm trọng của sởi ở người lớn. Người bệnh có thể có các dấu hiệu như:

• Đau đầu dữ dội
• Rối loạn ý thức
• Co giật

Trường hợp này cần được xử trí y tế khẩn cấp.

5. Nguy cơ đối với phụ nữ mang thai

Phụ nữ mang thai mắc sởi có nguy cơ gặp các biến chứng như:

• Sinh non
• Sảy thai
• Trẻ sơ sinh nhẹ cân

Do đó, việc phòng bệnh đặc biệt quan trọng đối với nhóm đối tượng này.

Chẩn đoán sởi ở người lớn

Việc chẩn đoán sởi ở người lớn thường dựa trên sự kết hợp giữa triệu chứng lâm sàng và các xét nghiệm cận lâm sàng.

1. Chẩn đoán lâm sàng

Bác sĩ thường dựa vào các dấu hiệu điển hình như:

• Sốt cao
• Ho, sổ mũi
• Viêm kết mạc
• Hạt Koplik
• Phát ban đặc trưng

Sự kết hợp của các triệu chứng này giúp định hướng chẩn đoán ban đầu.

2. Xét nghiệm kháng thể IgM

Xét nghiệm IgM anti-measles được sử dụng để xác định nhiễm trùng cấp tính. Sự hiện diện của kháng thể IgM trong máu cho thấy cơ thể đang phản ứng với virus sởi.

3. Xét nghiệm PCR

Kỹ thuật PCR có thể phát hiện vật liệu di truyền của virus sởi trong dịch hầu họng. Phương pháp này giúp xác định chính xác tác nhân gây bệnh.

Điều trị sởi ở người lớn

Hiện nay chưa có thuốc đặc hiệu tiêu diệt virus sởi. Vì vậy, điều trị sởi ở người lớn chủ yếu tập trung vào chăm sóc hỗ trợ và theo dõi biến chứng.

1. Nghỉ ngơi và chăm sóc tại nhà

Người bệnh nên nghỉ ngơi đầy đủ để cơ thể phục hồi. Việc hạn chế hoạt động quá mức giúp giảm mệt mỏi và hỗ trợ quá trình hồi phục.

2. Hạ sốt

Thuốc hạ sốt như paracetamol thường được sử dụng để kiểm soát tình trạng sốt cao. Người bệnh cần dùng đúng liều theo hướng dẫn.

3. Bù nước và dinh dưỡng

Sốt cao và tiêu chảy có thể khiến cơ thể mất nước. Người bệnh cần:

• Uống đủ nước
• Bổ sung thực phẩm dễ tiêu
• Tăng cường rau xanh và trái cây

Chế độ dinh dưỡng đầy đủ giúp hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả hơn.

4. Bổ sung vitamin A

Vitamin A được khuyến cáo sử dụng trong một số trường hợp để hỗ trợ miễn dịch và giảm nguy cơ biến chứng.

5. Theo dõi biến chứng

Nếu xuất hiện các dấu hiệu như khó thở, đau ngực, rối loạn ý thức hoặc sốt kéo dài, người bệnh cần được đánh giá y tế để phát hiện sớm biến chứng.

Phòng bệnh sởi ở người lớn

Phòng bệnh vẫn là biện pháp hiệu quả nhất để giảm nguy cơ mắc sởi ở người lớn.

1. Tiêm vaccine

Vaccine MMR (sởi – quai bị – rubella) là biện pháp phòng bệnh hiệu quả. Những người chưa từng tiêm hoặc không rõ tình trạng miễn dịch nên tham khảo ý kiến nhân viên y tế về việc tiêm phòng.

2. Cách ly người bệnh

Người mắc sởi nên được cách ly ít nhất 4 ngày kể từ khi phát ban để giảm nguy cơ lây nhiễm cho người xung quanh.

3. Giữ vệ sinh cá nhân

Các biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả gồm:

• Đeo khẩu trang khi cần thiết
• Rửa tay thường xuyên
• Hạn chế tiếp xúc gần với người bệnh

4. Tăng cường sức đề kháng

Chế độ sinh hoạt lành mạnh giúp hệ miễn dịch hoạt động tốt hơn:

• Ăn uống cân bằng dinh dưỡng
• Ngủ đủ giấc
• Tập luyện thể chất đều đặn

Sai lầm thường gặp khi người lớn mắc sởi

Một số quan niệm sai lầm có thể khiến sởi ở người lớn trở nên nguy hiểm hơn.

Chủ quan vì nghĩ chỉ trẻ em mới mắc sởi

Nhiều người trưởng thành bỏ qua các dấu hiệu ban đầu vì nghĩ mình không thể mắc bệnh.

Không tiêm vaccine nhắc lại

Một số người cho rằng tiêm vaccine khi còn nhỏ là đủ, trong khi miễn dịch có thể giảm dần theo thời gian.

Nhầm lẫn với các bệnh phát ban khác

Các bệnh như sốt phát ban, rubella hoặc dị ứng da có thể gây nhầm lẫn, khiến việc theo dõi và điều trị chậm trễ.

Kết luận

Sởi ở người lớn không phải là bệnh hiếm gặp và có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng nếu không được nhận biết sớm. Việc hiểu rõ các dấu hiệu lâm sàng, theo dõi diễn tiến bệnh và chăm sóc đúng cách giúp giảm nguy cơ biến chứng và hỗ trợ quá trình hồi phục.

Bên cạnh đó, tiêm vaccine đầy đủ và duy trì các biện pháp phòng bệnh cơ bản vẫn là cách hiệu quả nhất để bảo vệ sức khỏe cá nhân và góp phần hạn chế sự lây lan của bệnh trong cộng đồng.

____________

HỆ THỐNG PHÒNG KHÁM MEDASSIS CLINIC
📍Cơ sở 1: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG MEDASSIS – Dr. Đạt
🏥 Địa chỉ: 212 – Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội
☎️Hotline: 0988 669 212

📍Cơ sở 2: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG CHUYÊN SÂU – MedAssis | Vinmec Smartcity
🏥Địa chỉ: Lô đất ký hiệu F2-CCTP3, KĐT mới Tây Mỗ – Đại Mỗ – Vinhomes Park, Đ.Tây Mỗ, P. Tây Mỗ, Q. Nam Từ Liêm, TP. Hà Nội
☎️Hotline: 024 32085678

⏰Thời gian làm việc: 8h00 – 20h00
🌐Website: http://medassisclinic.vn

#phongkhamtaimuihongmedassis #phongkhamtaimuihong #medassis #medassisclinic #chamsoctaimuihong