Subtotal 0 ₫
Viêm VA cấp tính thường khởi phát đột ngột với sốt, nghẹt mũi, chảy nước mũi và quấy khóc khiến nhiều cha mẹ nhầm với cảm cúm thông thường. Trong khi đó, viêm VA mạn tính lại âm thầm hơn, kéo dài dai dẳng với tình trạng ngạt mũi, chảy mũi lâu ngày, ngủ ngáy và thở miệng kéo dài. Việc nhận biết đúng biểu hiện của từng giai đoạn viêm VA có ý nghĩa quan trọng trong điều trị, giúp hạn chế các biến chứng về tai, xoang, đường hô hấp và ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ.
Viêm VA là tình trạng phổ biến nhưng dễ bị bỏ sót ở trẻ nhỏ
VA là tổ chức lympho nằm ở phía sau cửa mũi, thuộc vùng vòm họng và đóng vai trò như “hàng rào miễn dịch” giúp nhận diện, ngăn chặn vi khuẩn, virus xâm nhập qua đường hô hấp. Trong những năm đầu đời, đặc biệt từ khoảng 6 tháng tuổi đến dưới 5 tuổi, VA hoạt động mạnh nên cũng dễ bị viêm hơn.
Tuy nhiên, điều khiến nhiều phụ huynh dễ nhầm lẫn là các biểu hiện viêm VA thường giống với cảm lạnh hoặc viêm mũi họng thông thường. Trẻ có thể chỉ sổ mũi, nghẹt mũi hoặc ho nhẹ nên nhiều gia đình chủ quan, nghĩ rằng bệnh sẽ tự khỏi. Trên thực tế, nếu không được theo dõi và điều trị phù hợp, tình trạng viêm có thể tái đi tái lại nhiều lần, chuyển từ cấp tính sang mạn tính, gây ảnh hưởng kéo dài đến hô hấp, giấc ngủ và sự phát triển của trẻ.
Điểm khác biệt quan trọng là viêm VA cấp tính thường diễn tiến nhanh, biểu hiện rõ ràng và rầm rộ hơn. Trong khi đó, viêm VA mạn tính thường kéo dài âm thầm, biểu hiện dai dẳng khiến cha mẹ dễ bỏ qua hoặc chỉ nghĩ trẻ “hay sổ mũi”.
Những biểu hiện của viêm VA cấp tính
Viêm VA cấp tính thường gặp ở trẻ từ 6–7 tháng tuổi đến khoảng 4 tuổi, tuy nhiên trẻ lớn hơn vẫn có thể mắc. Bệnh thường khởi phát đột ngột sau khi trẻ tiếp xúc với virus, vi khuẩn hoặc khi thời tiết thay đổi.
Một trong những dấu hiệu dễ nhận thấy nhất là sốt. Trẻ thường sốt từ 38–39°C, đôi khi sốt cao đến 40°C. Một số trẻ chỉ sốt nhẹ nhưng kéo dài, trong khi những trường hợp khác có thể sốt cao khiến trẻ mệt lả, quấy khóc hoặc bỏ ăn. Với trẻ nhỏ, sốt thường khiến trẻ khó chịu rõ rệt, ngủ không ngon giấc và dễ cáu gắt hơn bình thường.
Song song với sốt là tình trạng nghẹt mũi tăng dần. Ban đầu trẻ có thể chỉ nghẹt nhẹ một bên mũi, nhưng sau đó ngạt rõ hơn và lan sang cả hai bên. Khi đường thở bằng mũi bị cản trở, trẻ buộc phải há miệng để thở, thở khụt khịt hoặc nghe như có tiếng “khò khè” vùng mũi. Với trẻ còn bú mẹ hoặc bú bình, việc nghẹt mũi có thể khiến trẻ bú ngắt quãng, bỏ bú giữa chừng vì không thở được bằng mũi.
Một dấu hiệu khác khá điển hình là chảy nước mũi. Trong những ngày đầu, dịch mũi thường trong và loãng nhưng khi viêm tiến triển, dịch có thể trở nên đặc hơn, đục hoặc ngả vàng. Không chỉ chảy ra phía trước, dịch còn chảy ngược xuống họng, gây cảm giác khó chịu và là nguyên nhân khiến trẻ dễ ho.
Thông thường, ho xuất hiện muộn hơn, thường vào ngày thứ hai hoặc thứ ba của bệnh. Cơn ho có thể do trẻ phải thở miệng liên tục khiến cổ họng khô rát, hoặc do dịch mũi từ vòm họng chảy xuống gây kích thích họng. Ho thường rõ hơn về đêm, khiến trẻ ngủ chập chờn và hay tỉnh giấc.
Ngoài các biểu hiện ở đường hô hấp, trẻ mắc viêm VA cấp tính còn thường có biểu hiện toàn thân như mệt mỏi, biếng ăn, quấy khóc hoặc hơi thở có mùi hôi khó chịu. Một số trẻ xuất hiện triệu chứng tiêu hóa như nôn trớ, tiêu chảy nhẹ do nuốt nhiều dịch nhầy hoặc phản ứng của cơ thể với tình trạng nhiễm trùng.
Một dấu hiệu ít được chú ý nhưng khá quan trọng là nghe kém thoáng qua. Khi VA sưng viêm lớn, vòi nhĩ có thể bị ảnh hưởng, gây ứ dịch tai giữa và khiến trẻ phản ứng chậm hơn với âm thanh hoặc phải gọi nhiều lần mới quay lại.
Khi thăm khám, trẻ bị viêm VA cấp thường có hình ảnh khe mũi đọng nhiều dịch, niêm mạc mũi nề đỏ, họng đỏ và thành sau họng có dịch chảy từ vòm xuống. Một số trẻ còn có tình trạng sưng hạch góc hàm do phản ứng viêm.
Biểu hiện của viêm VA mạn tính thường âm thầm nhưng kéo dài
Khác với thể cấp tính, viêm VA mạn tính thường là hậu quả của nhiều lần viêm tái đi tái lại không được kiểm soát tốt. Lúc này, tổ chức VA đã bị xơ hóa và quá phát, gây cản trở đường thở kéo dài.
Điều khiến nhiều phụ huynh khó nhận biết là trẻ bị viêm VA mạn tính thường không sốt cao hay biểu hiện rầm rộ, mà chủ yếu là các triệu chứng kéo dài dai dẳng.
Biểu hiện nổi bật nhất là chảy nước mũi kéo dài. Trẻ có thể chảy nước mũi trong hoặc dịch nhầy thường xuyên, lúc ít lúc nhiều. Nếu bội nhiễm vi khuẩn, dịch mũi có thể đặc, màu vàng xanh hoặc có mùi khó chịu. Tình trạng này có thể kéo dài hàng tuần, thậm chí nhiều tháng khiến cha mẹ nhầm tưởng con chỉ “viêm mũi thông thường”.
Cùng với đó là ngạt mũi mạn tính. Có trẻ chỉ ngạt nhẹ về đêm nhưng nhiều trường hợp ngạt cả ngày, khiến trẻ phải thường xuyên há miệng để thở. Khi đường thở mũi bị cản trở lâu ngày, giọng nói hoặc tiếng khóc của trẻ thường có âm sắc mũi kín, nghe như “ngạt mũi kéo dài”.
Một dấu hiệu rất thường gặp là ngủ ngáy, ngủ không yên giấc. Trẻ có thể trở mình nhiều, ngủ há miệng, nghiến răng, dễ giật mình hoặc ngủ chập chờn. Một số trường hợp nặng còn có biểu hiện ngưng thở khi ngủ – tình trạng cần được lưu ý vì có thể ảnh hưởng đến lượng oxy cung cấp cho cơ thể.
Khi kéo dài, tình trạng thiếu oxy do tắc nghẽn đường thở có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ. Trẻ dễ trở nên chậm chạp, kém linh hoạt, giảm tập trung hoặc chậm phát triển thể chất hơn so với bạn cùng lứa.
Một trong những hậu quả điển hình của viêm VA kéo dài là thay đổi cấu trúc khuôn mặt. Do phải thở miệng thường xuyên trong thời gian dài, trẻ có thể hình thành “gương mặt VA” với biểu hiện mặt dài hơn, môi thường hé mở, hàm trên nhô, răng mọc lệch hoặc lởm chởm, mũi kém phát triển. Những thay đổi này xảy ra âm thầm trong giai đoạn trẻ đang phát triển xương mặt nên thường khó nhận ra sớm.
Viêm VA kéo dài có thể gây ra những hậu quả gì?
Nếu không được điều trị phù hợp, viêm VA có thể dẫn đến nhiều biến chứng ở đường hô hấp và tai mũi họng.
Một trong những biến chứng thường gặp nhất là viêm tai giữa. Khi VA sưng lớn, lỗ vòi nhĩ bị cản trở, dịch trong tai giữa không thoát được, gây nghe kém hoặc viêm tai tái phát nhiều lần.
Ngoài ra, trẻ cũng dễ bị viêm mũi họng kéo dài, viêm xoang, viêm thanh quản hoặc viêm khí quản do dịch viêm thường xuyên chảy xuống dưới. Một số trường hợp nặng, viêm lan xuống phế quản khiến trẻ ho nhiều, thở khò khè, thở nhanh và có thể khó thở.
Đường tiêu hóa cũng có thể bị ảnh hưởng khi trẻ nuốt nhiều dịch mũi họng kéo dài, gây rối loạn tiêu hóa, nôn trớ hoặc tiêu chảy.
Làm thế nào để phòng ngừa viêm VA ở trẻ?
Dù không thể ngăn chặn hoàn toàn nguy cơ mắc bệnh, cha mẹ có thể giảm nguy cơ viêm VA bằng một số biện pháp đơn giản như hạn chế đưa trẻ đến nơi đông người trong mùa dịch, tránh để người lớn hôn má hoặc ho trực tiếp gần trẻ.
Chế độ dinh dưỡng đầy đủ cũng đóng vai trò quan trọng. Sau 6 tháng tuổi, trẻ cần được ăn dặm đủ chất, bổ sung vitamin và khoáng chất để tăng sức đề kháng. Đồng thời, nên cho trẻ uống đủ nước mỗi ngày, đặc biệt khi thời tiết nóng hoặc sau vận động.
Tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng hô hấp – yếu tố thường kích hoạt viêm VA cấp tính. Khi trẻ có biểu hiện viêm mũi họng kéo dài, ho hoặc sổ mũi tái đi tái lại, cần theo dõi và điều trị sớm, tránh tự ý dùng thuốc hoặc lạm dụng kháng sinh.
Đặc biệt, nếu trẻ thường xuyên nghẹt mũi, ngủ ngáy, thở miệng hoặc sổ mũi kéo dài, nên cho trẻ kiểm tra tai mũi họng để đánh giá tình trạng VA và phát hiện sớm nguy cơ quá phát.
Kết luận
Viêm VA cấp tính và viêm VA mạn tính có biểu hiện khá khác nhau nhưng đều ảnh hưởng đáng kể đến hô hấp và sinh hoạt của trẻ. Nếu viêm VA cấp thường biểu hiện rầm rộ với sốt, nghẹt mũi và chảy mũi rõ rệt, thì viêm VA mạn tính lại âm thầm hơn với tình trạng ngạt mũi kéo dài, ngủ ngáy và thở miệng. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường sẽ giúp điều trị đúng thời điểm, hạn chế biến chứng và giảm nguy cơ ảnh hưởng đến sự phát triển lâu dài của trẻ.
HỆ THỐNG PHÒNG KHÁM MEDASSIS CLINIC
📍Cơ sở 1: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG MEDASSIS – Dr. Đạt
🏥 Địa chỉ: 212 – Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội
☎️Hotline: 0988 669 212
📍Cơ sở 2: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG CHUYÊN SÂU – MedAssis | Vinmec Smartcity
🏥Địa chỉ: Lô đất ký hiệu F2-CCTP3, KĐT mới Tây Mỗ – Đại Mỗ – Vinhomes Park, Đ.Tây Mỗ, P. Tây Mỗ, Q. Nam Từ Liêm, TP. Hà Nội
☎️Hotline: 024 32085678
⏰Thời gian làm việc: 8h00 – 20h00
🌐Website: http://medassisclinic.vn
#phongkhamtaimuihongmedassis #phongkhamtaimuihong #medassis #medassisclinic #chamsoctaimuihong
