Subtotal $0.00
Viêm xoang cấp là tình trạng viêm nhiễm xảy ra đột ngột tại các xoang cạnh mũi. Tình trạng này khiến lỗ thông xoang bị tắc nghẽn, dịch tiết không thể dẫn lưu bình thường. Bệnh thường diễn tiến trong thời gian ngắn, khoảng dưới 4 tuần. Tuy nhiên bệnh lại dễ bị xem nhẹ do triệu chứng ban đầu khá giống cảm cúm thông thường. Trên thực tế, nếu không được nhận biết và xử trí đúng cách, viêm xoang cấp có thể tiến triển nặng.
Bệnh có thể gây viêm xoang mủ, chuyển sang mạn tính. Thậm chí còn dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm ở mắt, tai, ảnh hưởng toàn thân. Không ít người có thói quen tự điều trị tại nhà bằng thuốc xịt mũi. Một số người dùng thuốc giảm đau hoặc kháng sinh không đúng chỉ định. Điều này không những không giúp bệnh thuyên giảm mà còn làm tăng nguy cơ biến chứng. Bệnh cũng dễ tái phát dai dẳng và khó kiểm soát hơn.
Vì vậy, hiểu đúng về viêm xoang cấp là yếu tố rất quan trọng. Việc này bao gồm nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị và phòng ngừa. Từ đó giúp bảo vệ sức khỏe đường hô hấp lâu dài.
1. Viêm xoang cấp là gì?
Xoang là các hốc rỗng nằm trong hệ thống xương mặt và xương sọ, được lót bởi một lớp niêm mạc liên tục với niêm mạc mũi. Các xoang này thông với khoang mũi thông qua các lỗ nhỏ gọi là lỗ thông xoang. Niêm mạc xoang có vai trò giữ ẩm, làm ấm không khí hít vào, đồng thời tạo hàng rào bảo vệ giúp ngăn chặn vi khuẩn, virus và các tác nhân gây hại từ môi trường.
Ở người trưởng thành, hệ thống xoang gồm nhiều đôi xoang, thường được chia thành hai nhóm là xoang trước và xoang sau. Trong điều kiện bình thường, các lỗ thông xoang luôn thông thoáng, giúp không khí và dịch tiết trong xoang được lưu thông dễ dàng, từ đó duy trì môi trường xoang sạch và ổn định.
Viêm xoang cấp xảy ra khi lớp niêm mạc xoang bị viêm và phù nề, làm hẹp hoặc bít tắc lỗ thông xoang. Khi đó, không khí không thể lưu thông, dịch tiết bị ứ đọng trong xoang, gây tăng áp lực lên các cấu trúc xung quanh. Nếu tình trạng này kéo dài, dịch ứ đọng có thể trở nên đặc quánh hoặc hóa mủ, làm cho các triệu chứng viêm xoang cấp ngày càng rõ rệt và nặng nề hơn.
Về mặt thời gian, viêm xoang cấp thường kéo dài không quá 4 tuần. Nếu các triệu chứng tồn tại dai dẳng trên 8 tuần hoặc tái phát nhiều lần, bệnh có nguy cơ chuyển sang viêm xoang mạn tính, gây ảnh hưởng lâu dài đến sinh hoạt và sức khỏe người bệnh.
2. Nguyên nhân gây viêm xoang cấp
Bệnh có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó phổ biến nhất là các yếu tố nhiễm trùng và môi trường.
2.1. Nhiễm virus và vi khuẩn
Phần lớn các trường hợp viêm xoang cấp khởi phát sau nhiễm virus đường hô hấp trên như cảm lạnh, cúm. Virus làm tổn thương niêm mạc mũi – xoang, gây phù nề và tắc nghẽn lỗ thông xoang. Nếu tình trạng này kéo dài, vi khuẩn có thể xâm nhập và gây bội nhiễm, dẫn đến viêm xoang mủ cấp.
2.2. Các ổ viêm lân cận
Những viêm nhiễm ở các cơ quan gần xoang như viêm mũi, viêm họng, viêm amidan, viêm tai giữa hoặc nhiễm trùng răng – lợi cũng có thể lan sang xoang, gây viêm xoang cấp.
2.3. Dị ứng
Viêm mũi dị ứng do phấn hoa, bụi nhà, lông động vật hoặc vi sinh vật trong không khí là yếu tố thuận lợi khiến niêm mạc mũi – xoang phù nề kéo dài. Tình trạng này làm tăng nguy cơ phát triển viêm xoang cấp, đặc biệt vào những thời điểm giao mùa hoặc mùa hè.
2.4. Ô nhiễm môi trường
Không khí ô nhiễm, khói bụi, hóa chất công nghiệp và khói thuốc lá là những tác nhân kích thích mạnh niêm mạc đường hô hấp. Việc tiếp xúc thường xuyên với môi trường ô nhiễm khiến viêm xoang cấp ngày càng có xu hướng gia tăng.
2.5. Các yếu tố nguy cơ khác
Một số yếu tố làm tăng khả năng mắc viêm xoang cấp bao gồm:
-
Bất thường giải phẫu mũi xoang như lệch vách ngăn, polyp mũi, khối u trong hốc mũi
-
Rối loạn miễn dịch, cơ địa suy giảm sức đề kháng
-
Một số bệnh lý mạn tính ảnh hưởng đến hệ miễn dịch
3. Triệu chứng
Triệu chứng thường xuất hiện rõ rệt trong khoảng 10–14 ngày và có xu hướng không thuyên giảm nếu không được xử trí phù hợp. Các biểu hiện thường gặp bao gồm:
3.1. Đau nhức vùng mặt và đầu
Đây là triệu chứng điển hình nhất của viêm xoang cấp. Cơn đau có thể âm ỉ hoặc đau từng cơn, thường nặng hơn vào buổi sáng. Vị trí đau phụ thuộc vào xoang bị viêm:
-
Đau vùng má trong viêm xoang hàm
-
Đau vùng giữa hai lông mày trong viêm xoang trán
-
Đau giữa hai mắt trong viêm xoang sàng
-
Đau sâu trong đầu hoặc sau gáy trong viêm xoang bướm
Cảm giác nặng mặt, căng tức vùng trán, thái dương, đôi khi lan lên đỉnh đầu hoặc xuống răng hàm trên là biểu hiện thường gặp.
3.2. Chảy mũi và chảy dịch mũi sau
Người bệnh thường chảy mũi nhiều, dịch mũi đặc, nhầy, có màu vàng hoặc xanh, đôi khi kèm mùi hôi. Dịch có thể chảy ra phía trước mũi hoặc chảy xuống họng (chảy dịch mũi sau), gây cảm giác vướng họng, khạc nhổ thường xuyên.
3.3. Nghẹt mũi, khó thở
Nghẹt mũi xảy ra do niêm mạc phù nề và dịch tiết ứ đọng. Tình trạng này thường nặng hơn khi nằm hoặc về đêm, khiến người bệnh phải thở bằng miệng, dễ mệt mỏi và giảm chất lượng giấc ngủ.
3.4. Các triệu chứng toàn thân
Ngoài các biểu hiện tại mũi xoang, viêm xoang cấp còn có thể gây:
-
Nhức đầu, chóng mặt
-
Ù tai, đau tai
-
Ho, đặc biệt là ho về đêm do chảy dịch mũi sau
-
Sốt, mệt mỏi, buồn nôn trong những trường hợp nặng
4. Viêm xoang cấp có nguy hiểm không?
Nhiều người cho rằng đây chỉ là bệnh nhẹ và sẽ tự khỏi. Tuy nhiên, trên thực tế, nếu không được điều trị đúng cách, bệnh có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng.
4.1. Biến chứng tại chỗ
Viêm xoang cấp kéo dài có thể chuyển sang viêm xoang mạn tính, gây tái phát nhiều lần. Ngoài ra, bệnh còn làm tăng nguy cơ viêm mũi, viêm họng mạn, viêm tai giữa cấp và các bệnh lý đường hô hấp dưới.
4.2. Biến chứng ở mắt
Do vị trí giải phẫu gần nhau, viêm xoang cấp có thể lan sang hốc mắt, gây viêm mô tế bào ổ mắt, áp-xe mi mắt, viêm dây thần kinh thị giác hoặc viêm túi lệ. Những biến chứng này có thể dẫn đến giảm thị lực, thậm chí mù lòa nếu không được can thiệp kịp thời.
4.3. Biến chứng toàn thân
Trong những trường hợp nặng, viêm xoang cấp có thể gây viêm xương hàm trên, nhiễm trùng lan rộng, ảnh hưởng đến các cơ quan khác trong cơ thể. Đây là lý do vì sao không nên chủ quan với các triệu chứng viêm xoang cấp, đặc biệt ở trẻ em và người có sức đề kháng kém.
5. Cách điều trị viêm xoang cấp
Việc điều trị viêm xoang cấp phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ nặng của bệnh. Mục tiêu chính là giảm viêm, thông thoáng lỗ xoang và kiểm soát triệu chứng.
5.1. Vệ sinh mũi xoang
Sử dụng dung dịch nước muối sinh lý hoặc nước muối ưu trương để rửa mũi giúp làm sạch dịch nhầy, giảm vi khuẩn và hỗ trợ thông thoáng xoang.
5.2. Thuốc giảm triệu chứng
-
Thuốc xịt mũi giúp giảm nghẹt mũi và phù nề niêm mạc
-
Thuốc giảm đau, hạ sốt như acetaminophen hoặc ibuprofen giúp giảm đau đầu, đau mặt
5.3. Thuốc kháng sinh
Kháng sinh chỉ được sử dụng khi có dấu hiệu bội nhiễm vi khuẩn rõ ràng. Việc dùng kháng sinh cần đúng chỉ định và đủ liệu trình để tránh kháng thuốc.
5.4. Điều trị viêm xoang do dị ứng
Trong trường hợp viêm xoang cấp liên quan đến dị ứng, việc kiểm soát dị nguyên và áp dụng các biện pháp giảm phản ứng dị ứng đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa tái phát.
6. Phòng ngừa viêm xoang cấp hiệu quả
Để hạn chế nguy cơ mắc viêm xoang cấp và ngăn bệnh tái phát, cần chú ý:
-
Giữ vệ sinh mũi họng hằng ngày
-
Tránh tiếp xúc với môi trường ô nhiễm, khói bụi
-
Điều trị triệt để các viêm nhiễm đường hô hấp trên
-
Duy trì lối sống lành mạnh, tăng cường sức đề kháng
Kết luận
Viêm xoang cấp là bệnh lý thường gặp nhưng không nên xem nhẹ. Việc nhận biết sớm triệu chứng, hiểu rõ nguyên nhân và điều trị đúng cách sẽ giúp hạn chế biến chứng và ngăn bệnh tiến triển thành mạn tính. Khi có các dấu hiệu bất thường kéo dài, người bệnh không nên tự ý điều trị mà cần được thăm khám để có hướng xử trí phù hợp, bảo vệ sức khỏe lâu dài cho hệ hô hấp.
____________
HỆ THỐNG PHÒNG KHÁM MEDASSIS CLINIC
📍Cơ sở 1: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG MEDASSIS – Dr. Đạt
🏥 Địa chỉ: 212 – Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội
☎️Hotline: 0988 669 212
📍Cơ sở 2: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG CHUYÊN SÂU – MedAssis | Vinmec Smartcity
🏥Địa chỉ: Lô đất ký hiệu F2-CCTP3, KĐT mới Tây Mỗ – Đại Mỗ – Vinhomes Park, Đ.Tây Mỗ, P. Tây Mỗ, Q. Nam Từ Liêm, TP. Hà Nội
☎️Hotline: 024 32085678
⏰Thời gian làm việc: 8h00 – 20h00
🌐Website: http://medassisclinic.vn
#phongkhamtaimuihongmedassis #phongkhamtaimuihong #medassis #medassisclinic #chamsoctaimuihong
