Trẻ ho về đêm không phải lúc nào cũng do phổi

Ho về đêm là tình trạng khiến nhiều phụ huynh lo lắng nhất. Ban ngày trẻ vẫn chơi bình thường, không sốt, không mệt nhiều, nhưng cứ đến đêm là ho liên tục, thậm chí ho từng cơn kéo dài làm trẻ ngủ không yên, cha mẹ cũng mất ngủ theo. Phản xạ đầu tiên của nhiều người là nghĩ đến bệnh phổi, viêm phế quản hay viêm phổi. Tuy nhiên, thực tế cho thấy rất nhiều trường hợp trẻ ho về đêm không xuất phát từ phổi, mà do các nguyên nhân khác thường bị bỏ sót.

Việc hiểu đúng nguyên nhân gây ho về đêm giúp cha mẹ xử trí đúng cách, tránh lạm dụng thuốc không cần thiết và không bỏ lỡ những dấu hiệu cần đi khám sớm.

Vì sao ho thường nặng hơn vào ban đêm?

Cơ thể trẻ có nhiều thay đổi sinh lý khi ngủ, khiến tình trạng ho dễ bộc lộ rõ hơn vào ban đêm:

• Khi nằm ngủ, dịch nhầy ở mũi và xoang dễ chảy xuống họng

• Axit dạ dày dễ trào ngược lên thực quản hơn tư thế ngồi

• Nhiệt độ và độ ẩm ban đêm thấp hơn, niêm mạc đường hô hấp dễ bị kích thích

• Ban đêm, nồng độ cortisol (hormone chống viêm) giảm, khiến phản ứng viêm rõ hơn

• Không còn các hoạt động ban ngày giúp phân tán cảm giác kích thích họng

Chính vì vậy, ho về đêm không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với bệnh nặng ở phổi.

Nguyên nhân thường gặp (không do phổi)

Chảy dịch mũi sau

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất gây ho về đêm ở trẻ.

Khi trẻ bị viêm mũi, viêm xoang hoặc cảm lạnh, dịch nhầy từ mũi – xoang sẽ chảy xuống họng khi nằm ngủ, kích thích phản xạ ho.

Dấu hiệu gợi ý:

• Ho nhiều khi nằm, giảm khi ngồi

• Nghẹt mũi, chảy mũi

• Hay hắng giọng

• Thở bằng miệng khi ngủ

Nhiều trẻ ho về đêm kéo dài nhưng phổi hoàn toàn bình thường, chỉ do mũi xoang chưa được xử lý đúng cách.

Trào ngược dạ dày – thực quản

Trào ngược dạ dày thực quản ở trẻ

Trào ngược không chỉ gây nôn trớ ở trẻ nhỏ mà còn có thể là nguyên nhân âm thầm gây ho về đêm ở trẻ lớn.

Khi nằm, axit dạ dày dễ trào lên thực quản, kích thích vùng họng và đường thở, gây ho.

Biểu hiện thường gặp:

• Ho khan về đêm

• Ợ chua, ợ nóng

• Đau rát cổ họng buổi sáng

• Ho tăng sau khi ăn no hoặc ăn muộn

Dị ứng đường hô hấp\

Trẻ có cơ địa dị ứng rất dễ bị ho, đặc biệt là ho về đêm khi tiếp xúc với dị nguyên trong phòng ngủ.

Yếu tố thường gặp:

• Bụi nhà, mạt bụi

• Lông thú nuôi

• Nấm mốc

• Chăn ga gối ít vệ sinh

Dấu hiệu đi kèm:

• Ho tái diễn nhiều đêm

• Hắt hơi, ngứa mũi

• Chảy mũi trong

• Ít hoặc không sốt

Không khí khô hoặc lạnh

Không khí lạnh, khô hoặc sử dụng điều hòa liên tục có thể làm khô niêm mạc họng, từ đó kích thích ho về đêm.

Phòng ngủ thiếu độ ẩm, nhiều bụi cũng dễ khiến trẻ ho dai dẳng dù không có bệnh lý rõ ràng.

Tư thế ngủ

Tư thế nằm đầu thấp khiến:

• Dịch mũi dễ chảy xuống họng

• Axit dạ dày dễ trào ngược

Trẻ ho giảm rõ khi được kê cao đầu là dấu hiệu gợi ý nguyên nhân này.

Nguyên nhân liên quan đến phổi

Mặc dù không phải là nguyên nhân phổ biến nhất, các bệnh lý sau vẫn cần được lưu ý.

Hen suyễn

Hen là nguyên nhân thường gặp gây ho về đêm kéo dài.

Dấu hiệu điển hình:

• Ho nhiều về đêm hoặc gần sáng

• Khò khè

• Tức ngực, khó thở

• Có tiền sử dị ứng

Viêm phế quản

Trẻ có thể:

• Ho nhiều, có đờm

• Mệt, ăn kém

• Có thể kèm sốt nhẹ

Viêm phổi

Viêm phổi thường đi kèm các biểu hiện rõ ràng hơn:

• Sốt cao

• Thở nhanh, khó thở

• Mệt nhiều, bú kém hoặc bỏ ăn

Ho về đêm đơn thuần, không kèm các dấu hiệu trên, ít khi là viêm phổi.

Khi nào cần đi khám?

Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám khi ho về đêm có các dấu hiệu sau:

• Ho kéo dài trên 7 ngày

• Ho ngày càng nặng

• Khó thở, thở nhanh hoặc co lõm ngực

• Trẻ mệt, lừ đừ, bỏ ăn

• Sốt cao hoặc sốt kéo dài

• Ho ra máu

• Ho ảnh hưởng nghiêm trọng đến giấc ngủ và sinh hoạt

Cách hỗ trợ tại nhà

Một số biện pháp hỗ trợ giúp giảm ho về đêm:

• Vệ sinh mũi bằng nước muối sinh lý

• Giữ ấm và làm sạch phòng ngủ

• Tránh khói thuốc, bụi, nấm mốc

• Kê cao đầu khi ngủ

• Cho trẻ uống đủ nước ấm

• Trẻ trên 1 tuổi có thể dùng lượng nhỏ mật ong để làm dịu họng

Không nên tự ý dùng thuốc ho kéo dài khi chưa xác định rõ nguyên nhân.

Kết luận

Ho về đêm ở trẻ không phải lúc nào cũng do phổi. Rất nhiều trường hợp xuất phát từ mũi xoang, trào ngược, dị ứng hoặc yếu tố môi trường. Việc hiểu đúng và theo dõi sát các dấu hiệu đi kèm sẽ giúp cha mẹ chăm sóc trẻ hiệu quả hơn, tránh điều trị sai hướng và phát hiện sớm các tình trạng cần can thiệp y tế.

____________

HỆ THỐNG PHÒNG KHÁM MEDASSIS CLINIC
📍Cơ sở 1: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG MEDASSIS – Dr. Đạt
🏥 Địa chỉ: 212 – Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội
☎️Hotline: 0988 669 212

📍Cơ sở 2: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG CHUYÊN SÂU – MedAssis | Vinmec Smartcity
🏥Địa chỉ: Lô đất ký hiệu F2-CCTP3, KĐT mới Tây Mỗ – Đại Mỗ – Vinhomes Park, Đ.Tây Mỗ, P. Tây Mỗ, Q. Nam Từ Liêm, TP. Hà Nội
☎️Hotline: 024 32085678

⏰Thời gian làm việc: 8h00 – 20h00
🌐Website: http://medassisclinic.vn

#phongkhamtaimuihongmedassis #phongkhamtaimuihong #medassis #medassisclinic #chamsoctaimuihong