ADENOVIRUS HAY VIÊM HỌNG DO VI KHUẨN?

adenovirus là một trong những nguyên nhân phổ biến gây viêm họng, đặc biệt ở trẻ nhỏ trong thời điểm giao mùa hoặc khi dịch bệnh lưu hành. Tuy nhiên, nhiều người thường nhầm lẫn với viêm họng do vi khuẩn vì cả hai đều có biểu hiện sốt, đau họng và mệt mỏi. Việc nhận biết đúng nguyên nhân không chỉ giúp điều trị hiệu quả mà còn tránh tình trạng sử dụng kháng sinh không cần thiết.

Adenovirus và viêm họng do vi khuẩn có gì khác nhau?

Viêm họng là tình trạng niêm mạc họng bị viêm do nhiều nguyên nhân khác nhau. Trong đó, virus là tác nhân gây bệnh phổ biến nhất và adenovirus là một trong những loại virus thường gặp. Bên cạnh đó, một số trường hợp viêm họng lại do vi khuẩn gây ra, phổ biến nhất là liên cầu khuẩn tan huyết nhóm A.

Điểm khác biệt quan trọng nhất giữa hai bệnh nằm ở nguyên nhân gây bệnh và hướng điều trị. Adenovirus là virus nên kháng sinh không có tác dụng. Trong khi đó, viêm họng do vi khuẩn có thể cần điều trị bằng kháng sinh nếu được xác định đúng nguyên nhân.

Điều đáng nói là hai bệnh lại có rất nhiều triệu chứng giống nhau như sốt, đau họng, amidan sưng đỏ và khó nuốt. Đây cũng là lý do khiến nhiều người tự mua kháng sinh ngay khi đau họng mà chưa biết mình mắc bệnh gì.

Triệu chứng của adenovirus

Nhiễm adenovirus thường khởi phát sau thời gian ủ bệnh khoảng 2–14 ngày. Người bệnh có thể sốt từ vừa đến cao, đau họng, mệt mỏi và chán ăn. Ngoài các triệu chứng ở họng, virus này còn gây tổn thương ở nhiều cơ quan khác nên biểu hiện thường đa dạng hơn so với viêm họng do vi khuẩn.

Một số triệu chứng thường gặp gồm ho, sổ mũi, nghẹt mũi, khàn tiếng và đau đầu. Nhiều trường hợp xuất hiện viêm kết mạc với biểu hiện đỏ mắt, chảy nước mắt hoặc cộm mắt. Trẻ nhỏ còn có thể bị tiêu chảy, nôn hoặc đau bụng.

Khi khám họng, amidan có thể sưng đỏ, đôi khi xuất hiện dịch tiết trắng hoặc giả mạc. Chính đặc điểm này khiến không ít người lầm tưởng mình bị viêm họng mủ do vi khuẩn.

Đa số trường hợp nhiễm adenovirus sẽ cải thiện sau khoảng 5–7 ngày nếu được chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc người có hệ miễn dịch suy giảm vẫn có nguy cơ gặp biến chứng như viêm phổi, viêm tai giữa hoặc viêm tiểu phế quản.

Dấu hiệu viêm họng do vi khuẩn

Khác với nhiễm virus, viêm họng do vi khuẩn thường khởi phát đột ngột với biểu hiện đau họng dữ dội. Người bệnh sốt cao, nuốt đau rõ rệt và thường cảm thấy mệt mỏi nhiều.

Một dấu hiệu khá điển hình là người bệnh ít ho hoặc hầu như không ho, đồng thời không chảy mũi hay nghẹt mũi. Khi quan sát họng có thể thấy amidan sưng to, bề mặt có các chấm mủ hoặc mảng mủ trắng. Hạch vùng cổ thường sưng và đau khi chạm vào.

Nếu nguyên nhân là liên cầu khuẩn nhóm A nhưng không được điều trị đúng, bệnh có thể dẫn đến các biến chứng như áp xe quanh amidan, viêm tai giữa, viêm xoang, thấp tim cấp hoặc viêm cầu thận sau nhiễm liên cầu.

Làm sao phân biệt adenovirus và viêm họng do vi khuẩn?

Chỉ dựa vào triệu chứng đôi khi rất khó xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh vì cả hai đều có thể gây sốt và đau họng. Tuy nhiên, vẫn có một số dấu hiệu giúp định hướng.

Người mắc adenovirus thường có thêm các biểu hiện như ho, sổ mũi, nghẹt mũi hoặc đỏ mắt. Một số trẻ còn bị tiêu chảy hoặc nôn. Trong khi đó, viêm họng do vi khuẩn thường đau họng nhiều hơn, ít ho, ít chảy mũi và amidan dễ xuất hiện mủ.

Dù vậy, bảng so sánh chỉ mang tính định hướng. Trong nhiều trường hợp, triệu chứng của hai bệnh chồng lấp nhau. Để xác định chính xác, người bệnh có thể cần được thăm khám kết hợp với các xét nghiệm như test nhanh liên cầu khuẩn hoặc xét nghiệm tìm virus khi có chỉ định.

Có nên tự uống kháng sinh khi đau họng?

Đây là sai lầm khá phổ biến. Không phải cứ đau họng hay sốt cao là phải dùng kháng sinh. Nếu nguyên nhân do adenovirus hoặc các loại virus khác, kháng sinh hoàn toàn không có tác dụng vì thuốc không tiêu diệt được virus.

Việc tự ý sử dụng kháng sinh còn làm tăng nguy cơ kháng kháng sinh, gây rối loạn hệ vi khuẩn đường ruột và có thể dẫn đến nhiều tác dụng không mong muốn. Chỉ khi xác định hoặc nghi ngờ cao viêm họng do vi khuẩn, bác sĩ mới cân nhắc chỉ định kháng sinh phù hợp.

Đối với nhiễm adenovirus, điều trị chủ yếu là nghỉ ngơi, uống nhiều nước, bổ sung dinh dưỡng đầy đủ, vệ sinh mũi họng bằng nước muối sinh lý và sử dụng thuốc hạ sốt, giảm đau theo hướng dẫn. Phần lớn người bệnh sẽ hồi phục sau khoảng một tuần.

Khi nào cần đi khám?

Người bệnh nên đến cơ sở y tế nếu sốt cao kéo dài trên 48–72 giờ, đau họng ngày càng tăng, nuốt khó nhiều, khó thở hoặc xuất hiện tình trạng cổ sưng to.

Đối với trẻ em, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám ngay khi trẻ bỏ bú, bỏ ăn, lừ đừ, ngủ li bì, thở nhanh, co giật do sốt hoặc có dấu hiệu mất nước như môi khô, tiểu ít và mắt trũng.

Việc khám sớm giúp xác định nguyên nhân gây bệnh, phát hiện biến chứng nếu có và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Cách phòng ngừa adenovirus và viêm họng do vi khuẩn

Mặc dù không thể phòng tránh hoàn toàn, nguy cơ mắc bệnh có thể giảm đáng kể nếu duy trì các biện pháp vệ sinh cá nhân. Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, đeo khẩu trang tại nơi đông người và hạn chế tiếp xúc với người đang mắc bệnh là những biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả.

Bên cạnh đó, cần vệ sinh mũi họng đúng cách, giữ nhà cửa thông thoáng, bổ sung đầy đủ dinh dưỡng, ngủ đủ giấc và duy trì hoạt động thể chất để tăng cường sức đề kháng. Với trẻ nhỏ, cha mẹ nên hướng dẫn trẻ không dùng chung cốc uống nước, khăn mặt hoặc đồ dùng cá nhân với người khác nhằm hạn chế lây nhiễm.

Kết luận

Adenovirus và viêm họng do vi khuẩn đều có thể gây sốt và đau họng nhưng bản chất là hai bệnh khác nhau. Trong khi adenovirus là bệnh do virus và chủ yếu điều trị triệu chứng, viêm họng do vi khuẩn có thể cần sử dụng kháng sinh khi có chỉ định. Thay vì tự ý mua thuốc, người bệnh nên theo dõi diễn biến và đến cơ sở y tế khi triệu chứng kéo dài hoặc trở nên nghiêm trọng để được chẩn đoán và điều trị đúng, góp phần hạn chế biến chứng cũng như tránh lạm dụng kháng sinh.

HỆ THỐNG PHÒNG KHÁM MEDASSIS CLINIC

📍Cơ sở 1: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG MEDASSIS – Dr. Đạt

🏥 Địa chỉ: 212 – Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội

☎️Hotline: 0988 669 212

📍Cơ sở 2: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG CHUYÊN SÂU – MedAssis | Vinmec Smartcity

🏥Địa chỉ: Lô đất ký hiệu F2-CCTP3, KĐT mới Tây Mỗ – Đại Mỗ – Vinhomes Park, Đ.Tây Mỗ, P. Tây Mỗ, Q. Nam Từ Liêm, TP. Hà Nội

☎️Hotline: 024 32085678

⏰Thời gian làm việc: 8h00 – 20h00

🌐Website: http://medassisclinic.vn

#phongkhamtaimuihongmedassis #phongkhamtaimuihong #medassis #medassisclinic #chamsoctaimuihong