Subtotal 0 ₫
Viêm họng kèm ho khan, khàn tiếng dai dẳng dù đã dùng thuốc nhưng không cải thiện có thể không đơn thuần do nhiễm khuẩn đường hô hấp. Trong một số trường hợp, nguyên nhân lại xuất phát từ tình trạng trào ngược dạ dày – thực quản, khiến niêm mạc họng và thanh quản liên tục bị kích thích.
1. Vì sao bệnh lý dạ dày có thể gây viêm họng và ho kéo dài?
Trào ngược dạ dày – thực quản (GERD) là tình trạng dịch chứa axit và các thành phần trong dạ dày di chuyển ngược lên thực quản. Hiện tượng này xảy ra khi cơ thắt thực quản dưới hoạt động không hiệu quả, tạo điều kiện cho dịch dạ dày trào ngược lên trên.
Thông thường, thực quản có những cơ chế bảo vệ giúp hạn chế tác động của dịch axit. Tuy nhiên, khi tình trạng trào ngược diễn ra thường xuyên, dịch dạ dày có thể gây kích ứng niêm mạc thực quản. Một số trường hợp, dịch hoặc các thành phần trào ngược tiếp cận vùng họng và thanh quản, gây ra tình trạng được gọi là trào ngược họng – thanh quản (LPR).
Niêm mạc họng và thanh quản khá nhạy cảm với các tác nhân kích thích. Khi thường xuyên tiếp xúc với dịch trào ngược, người bệnh có thể xuất hiện cảm giác nóng rát, vướng họng, phải khạc nhổ liên tục, ho khan hoặc khàn tiếng. Đặc biệt, tình trạng kích ứng kéo dài có thể khiến các triệu chứng tái đi tái lại, dù người bệnh đã điều trị những đợt viêm họng trước đó.
Điều đáng chú ý là trào ngược họng – thanh quản không phải lúc nào cũng đi kèm biểu hiện ợ chua, ợ nóng điển hình. Vì vậy, nhiều người không nghĩ rằng những triệu chứng ở cổ họng lại có liên quan đến hệ tiêu hóa.
2. Những dấu hiệu gợi ý viêm họng có liên quan đến trào ngược dạ dày
Không phải mọi trường hợp ho kéo dài hay đau rát họng đều xuất phát từ dạ dày. Tuy nhiên, nếu các triệu chứng xuất hiện dai dẳng, đặc biệt khi đi kèm một số biểu hiện dưới đây, người bệnh nên nghĩ đến khả năng có trào ngược:
- Ho khan kéo dài: Cơn ho thường không kèm đờm hoặc chỉ có rất ít đờm, dễ xuất hiện sau ăn, khi nằm hoặc về đêm.
- Thường xuyên vướng hoặc mắc nghẹn ở cổ họng: Người bệnh có cảm giác như có dị vật trong họng, muốn nuốt hoặc khạc nhổ liên tục nhưng không hết.
- Khàn tiếng, thay đổi giọng nói: Giọng nói có thể trở nên khàn, hụt hơi, đặc biệt rõ vào buổi sáng sau khi ngủ dậy.
- Cảm giác nóng rát, khô họng: Niêm mạc họng bị kích thích khiến người bệnh thường xuyên cảm thấy khó chịu, phải uống nước để làm dịu cổ họng.
- Ợ hơi, ợ chua, nóng rát sau xương ức: Đây là những biểu hiện thường gặp của trào ngược dạ dày – thực quản, mặc dù không phải ai cũng xuất hiện.
- Triệu chứng tái phát nhiều lần: Đã điều trị các đợt viêm họng nhưng tình trạng ho, vướng họng hoặc khàn tiếng vẫn kéo dài hoặc nhanh chóng quay trở lại.
Những dấu hiệu trên chỉ mang tính gợi ý, không đủ để khẳng định người bệnh mắc trào ngược. Việc xác định nguyên nhân cần dựa trên thăm khám và đánh giá tổng thể.
3. Vì sao dùng thuốc điều trị viêm họng nhiều lần nhưng vẫn không khỏi?
Một trong những nguyên nhân khiến tình trạng ho và khó chịu ở họng kéo dài là việc điều trị chưa đúng tác nhân gây bệnh.
Khi xuất hiện đau họng, ho hoặc khàn tiếng, nhiều người thường nghĩ ngay đến viêm họng do vi khuẩn và tìm cách sử dụng thuốc kháng sinh, thuốc kháng viêm. Tuy nhiên, kháng sinh chỉ có tác dụng đối với những trường hợp nhiễm khuẩn nhạy cảm với thuốc, không có tác dụng điều trị tình trạng kích ứng do trào ngược axit.
Nếu nguyên nhân thực sự đến từ dịch dạ dày thường xuyên trào lên họng, việc chỉ tập trung điều trị triệu chứng tại cổ họng sẽ khó giải quyết được yếu tố gây kích ứng. Người bệnh có thể cảm thấy dễ chịu trong một thời gian nhưng triệu chứng lại xuất hiện khi tình trạng trào ngược chưa được kiểm soát.
Ngoài ra, ho và đau họng kéo dài còn có thể liên quan đến viêm mũi xoang, dịch mũi chảy xuống họng, dị ứng, hen phế quản, tác dụng phụ của một số loại thuốc hoặc các bệnh lý khác. Vì vậy, không nên mặc định mọi trường hợp viêm họng tái phát đều do dạ dày.
4. Làm gì để cải thiện tình trạng viêm họng do trào ngược?
Để kiểm soát triệu chứng lâu dài, người bệnh cần xác định đúng nguyên nhân và phối hợp điều trị tại cả đường hô hấp trên lẫn hệ tiêu hóa khi cần thiết.
Điều chỉnh thói quen ăn uống
Chế độ ăn uống có ảnh hưởng đáng kể đến triệu chứng trào ngược ở một số người. Người bệnh nên hạn chế ăn quá no, chia thành các bữa vừa phải và tránh những thực phẩm dễ làm khởi phát triệu chứng như đồ ăn nhiều dầu mỡ, cay nóng, thực phẩm có tính axit, cà phê hoặc rượu bia nếu nhận thấy chúng khiến tình trạng nặng hơn.
Đặc biệt, không nên nằm ngay sau khi ăn. Tốt nhất nên duy trì khoảng cách ít nhất 2–3 giờ giữa bữa ăn cuối cùng và thời điểm đi ngủ.
Thay đổi tư thế khi ngủ và sinh hoạt
Đối với người thường xuyên bị trào ngược vào ban đêm, việc nâng cao đầu giường khoảng 15–20 cm có thể giúp hạn chế dịch dạ dày trào ngược khi nằm. Nên ưu tiên nâng phần thân trên thay vì chỉ sử dụng nhiều gối kê dưới đầu.
Bên cạnh đó, duy trì cân nặng hợp lý, tránh mặc quần áo quá chật vùng bụng và không hút thuốc cũng là những biện pháp hỗ trợ kiểm soát trào ngược.
Thăm khám và điều trị đúng nguyên nhân
Khi xuất hiện tình trạng ho, khàn tiếng hoặc khó chịu ở họng kéo dài, người bệnh nên khám Tai Mũi Họng để kiểm tra niêm mạc họng, thanh quản và đánh giá các nguyên nhân có thể gây ra triệu chứng. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định nội soi hoặc các phương pháp kiểm tra phù hợp.
Nếu nghi ngờ trào ngược dạ dày – thực quản, người bệnh có thể được hướng dẫn thăm khám chuyên khoa Tiêu hóa. Việc sử dụng thuốc giảm tiết axit hoặc các thuốc điều trị trào ngược cần căn cứ vào biểu hiện và đánh giá y khoa, không nên tự ý mua thuốc dùng kéo dài.
Đặc biệt, không tự ý sử dụng kháng sinh khi chưa có chỉ định. Việc dùng thuốc không đúng nguyên nhân không những không giải quyết được tình trạng bệnh mà còn làm tăng nguy cơ gặp tác dụng phụ và kháng kháng sinh.
5. Khi nào cần đi khám?
Người bệnh không nên chủ quan nếu tình trạng ho, đau rát họng hoặc khàn tiếng kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc không cải thiện sau khi đã điều trị. Việc thăm khám sớm giúp xác định nguyên nhân, tránh bỏ sót các bệnh lý liên quan đến đường hô hấp và tiêu hóa.
Đặc biệt, cần đi khám sớm nếu xuất hiện tình trạng khó nuốt, nuốt đau kéo dài, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc khàn tiếng dai dẳng. Nếu khó thở, không nuốt được nước bọt hoặc có dấu hiệu chảy máu đường tiêu hóa, cần được cấp cứu kịp thời.
Kết luận
Viêm họng kèm ho khan, khàn tiếng kéo dài không phải lúc nào cũng xuất phát từ bệnh lý tại cổ họng. Trong một số trường hợp, trào ngược dạ dày – thực quản có thể là yếu tố khiến niêm mạc họng và thanh quản liên tục bị kích thích. Thay vì tự ý sử dụng thuốc hoặc lặp lại các đợt điều trị cũ, người bệnh nên thăm khám để tìm đúng nguyên nhân và có hướng xử trí phù hợp. Điều trị đúng tác nhân gây bệnh mới là yếu tố quan trọng giúp kiểm soát triệu chứng và hạn chế tái phát.
HỆ THỐNG PHÒNG KHÁM MEDASSIS CLINIC
📍Cơ sở 1: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG MEDASSIS – Dr. Đạt
🏥 Địa chỉ: 212 – Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội
☎️Hotline: 0988 669 212
📍Cơ sở 2: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG CHUYÊN SÂU – MedAssis | Vinmec Smartcity
🏥Địa chỉ: Lô đất ký hiệu F2-CCTP3, KĐT mới Tây Mỗ – Đại Mỗ – Vinhomes Park, Đ.Tây Mỗ, P. Tây Mỗ, Q. Nam Từ Liêm, TP. Hà Nội
☎️Hotline: 024 32085678
⏰Thời gian làm việc: 8h00 – 20h00
🌐Website: http://medassisclinic.vn
#phongkhamtaimuihongmedassis #phongkhamtaimuihong #medassis #medassisclinic #chamsoctaimuihong
