Virus Adenovirus gây bệnh gì?

Adenovirus là một trong những tác nhân gây nhiễm trùng phổ biến ở trẻ em, đặc biệt vào thời điểm giao mùa hoặc khi trẻ sinh hoạt trong môi trường tập thể. Loại virus này không chỉ gây bệnh đường hô hấp mà còn có thể ảnh hưởng đến mắt, đường tiêu hóa và nhiều cơ quan khác. Hiểu rõ Adenovirus gây bệnh gì sẽ giúp cha mẹ nhận biết sớm dấu hiệu bất thường, theo dõi đúng cách và hạn chế nguy cơ lây lan trong cộng đồng.

Adenovirus là gì?

Adenovirus là nhóm virus chứa vật chất di truyền DNA sợi kép, thuộc họ Adenoviridae. Loại virus này được phát hiện lần đầu vào năm 1953 từ mô hạch hạnh nhân được cắt bỏ ở người. Dưới kính hiển vi điện tử, Adenovirus có kích thước khoảng 70–80 nm, không có vỏ bọc bên ngoài nên có khả năng tồn tại khá bền vững trong môi trường.

Hiện nay, các nhà khoa học đã xác định được hơn 50 type Adenovirus có thể gây bệnh ở người. Chúng được phân thành nhiều nhóm khác nhau dựa trên đặc điểm sinh học và di truyền. Mỗi type có xu hướng gây bệnh ở một cơ quan nhất định, từ đường hô hấp, mắt đến đường tiêu hóa hoặc hệ tiết niệu.

Một đặc điểm đáng lưu ý là Adenovirus có khả năng tồn tại khá lâu ngoài môi trường. Ở nhiệt độ phòng, virus có thể sống nhiều tuần; trong điều kiện lạnh còn tồn tại lâu hơn. Tuy nhiên, virus dễ bị bất hoạt bởi nước sôi, tia cực tím hoặc các chất khử khuẩn chứa clo. Chính vì vậy, việc vệ sinh môi trường và khử khuẩn đúng cách đóng vai trò rất quan trọng trong phòng bệnh.

Nguồn lây chủ yếu là người đang mắc bệnh hoặc người mang virus nhưng không có triệu chứng. Virus có thể phát tán qua dịch tiết mũi họng khi ho, hắt hơi, qua tay bẩn, đồ dùng cá nhân, nước hồ bơi bị ô nhiễm hoặc qua phân của người bệnh. Trẻ nhỏ, người cao tuổi và những người có hệ miễn dịch suy giảm là các đối tượng dễ mắc bệnh hơn.

Đến nay vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu đối với Adenovirus. Việc điều trị chủ yếu nhằm giảm triệu chứng, chăm sóc hỗ trợ và xử trí các biến chứng nếu xuất hiện.

Virus Adenovirus gây bệnh gì?

Adenovirus có khả năng gây bệnh ở nhiều cơ quan khác nhau. Mức độ bệnh dao động từ nhẹ, tự khỏi đến nặng, cần nhập viện điều trị, đặc biệt ở trẻ nhỏ.

Viêm đường hô hấp

Đây là nhóm bệnh phổ biến nhất do Adenovirus gây ra.

Bệnh thường khởi phát bằng sốt, đau họng, nghẹt mũi, chảy nước mũi và ho. Trẻ có thể quấy khóc, mệt mỏi, biếng ăn hoặc nổi hạch vùng cổ. Nhiều trường hợp triệu chứng kéo dài từ 7–14 ngày, lâu hơn so với cảm lạnh thông thường.

Một số bệnh lý đường hô hấp thường gặp gồm:

• Viêm họng cấp.
• Viêm amidan.
• Viêm mũi họng.
• Viêm thanh quản.
• Viêm khí quản.
• Viêm phế quản.

Ở một số trẻ, Adenovirus còn gây hội chứng viêm họng kèm viêm kết mạc. Trẻ vừa sốt, đau họng vừa đỏ mắt, chảy nước mắt hoặc ghèn trong. Bệnh dễ xuất hiện thành từng đợt tại trường học, nhà trẻ hoặc sau khi bơi ở nguồn nước không đảm bảo vệ sinh.

Viêm phổi do Adenovirus

Đây là biến chứng đáng lo ngại nhất.

Một số type như 3, 4, 7 và 14 có khả năng gây viêm phổi nặng, đặc biệt ở trẻ dưới 5 tuổi. Trẻ thường sốt cao liên tục, ho nhiều, thở nhanh, khó thở, bú kém hoặc bỏ ăn.

Không giống nhiều bệnh virus khác, viêm phổi do Adenovirus có thể diễn tiến nhanh, gây tổn thương lan rộng ở phổi, suy hô hấp và để lại di chứng phổi lâu dài ở một số trường hợp. Vì vậy, khi trẻ sốt cao kéo dài kèm khó thở hoặc tím tái, cần được đưa đến cơ sở y tế ngay để được đánh giá và điều trị.

Adenovirus gây viêm kết mạc mắt

Ngoài đường hô hấp, Adenovirus còn là nguyên nhân phổ biến gây viêm kết mạc, hay còn gọi là đau mắt đỏ.

Bệnh biểu hiện bằng mắt đỏ, cộm xốn, chảy nước mắt nhiều, có thể kèm ghèn trong và sưng mí mắt. Một hoặc cả hai mắt đều có thể bị ảnh hưởng. Người bệnh thường không đau nhiều nhưng rất dễ lây sang người khác qua tiếp xúc trực tiếp hoặc dùng chung khăn mặt, chậu rửa, đồ cá nhân.

Các đợt đau mắt đỏ do Adenovirus thường xuất hiện thành dịch, đặc biệt vào mùa hè hoặc tại những nơi đông người.

Adenovirus gây bệnh đường tiêu hóa

Không chỉ gây bệnh hô hấp, một số type Adenovirus còn gây viêm dạ dày – ruột cấp, đặc biệt ở trẻ nhỏ.

Sau Rotavirus, Adenovirus là một trong những nguyên nhân thường gặp gây tiêu chảy do virus ở trẻ em. Trẻ có biểu hiện đi ngoài nhiều lần, phân lỏng, nôn, sốt, đau bụng và có thể đồng thời xuất hiện triệu chứng viêm đường hô hấp.

Các triệu chứng thường kéo dài khoảng một tuần. Nếu trẻ mất nước nhiều do tiêu chảy hoặc nôn liên tục sẽ cần được theo dõi và bù nước kịp thời.

Virus được đào thải qua phân nên việc rửa tay bằng xà phòng sau khi thay tã hoặc chăm sóc trẻ đóng vai trò rất quan trọng để hạn chế lây nhiễm.

Một số bệnh lý khác do Adenovirus

Mặc dù ít gặp hơn, Adenovirus vẫn có thể gây tổn thương tại nhiều cơ quan khác.

Ở trẻ em, virus đôi khi gây viêm bàng quang xuất huyết với biểu hiện tiểu buốt, tiểu ra máu hoặc đau khi đi tiểu.

Ở người có hệ miễn dịch suy giảm, Adenovirus có thể gây nhiễm trùng lan tỏa, ảnh hưởng đến gan, tim hoặc hệ thần kinh, làm tăng nguy cơ diễn biến nặng.

Ngoài ra, nhiều người nhiễm virus nhưng không có biểu hiện triệu chứng. Đây vẫn là nguồn lây quan trọng trong cộng đồng vì virus có thể tiếp tục phát tán sang người khác.

Khi nào cần đưa trẻ đi khám?

Phần lớn trường hợp nhiễm Adenovirus có thể hồi phục sau khi được chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, cha mẹ không nên chủ quan nếu trẻ xuất hiện các dấu hiệu sau:

• Sốt cao liên tục trên 39°C hoặc sốt kéo dài nhiều ngày.
• Thở nhanh, khó thở hoặc rút lõm lồng ngực.
• Bỏ bú, bỏ ăn, ngủ li bì.
• Co giật.
• Nôn nhiều hoặc tiêu chảy dẫn đến mất nước.
• Mắt đỏ nhiều, đau mắt hoặc giảm thị lực.
• Tím môi, tím đầu chi.

Việc thăm khám sớm giúp xác định nguyên nhân, đánh giá mức độ bệnh và phát hiện biến chứng để điều trị kịp thời.

Cách phòng ngừa bệnh do Adenovirus

Do chưa có thuốc điều trị đặc hiệu nên phòng bệnh vẫn là biện pháp hiệu quả nhất.

Cần rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, đặc biệt trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh hoặc sau khi chăm sóc người bệnh. Không dùng chung khăn mặt, cốc uống nước, bàn chải đánh răng hay các vật dụng cá nhân.

Nhà cửa, lớp học và đồ chơi của trẻ nên được vệ sinh, khử khuẩn định kỳ. Khi trẻ mắc bệnh, nên hạn chế đến trường hoặc nơi đông người để giảm nguy cơ lây lan.

Đối với các bể bơi, cần lựa chọn nơi đảm bảo vệ sinh, được xử lý nước đúng quy trình. Trẻ bị đau mắt đỏ hoặc đang mắc bệnh hô hấp không nên đi bơi để tránh lây nhiễm cho người khác.

Bên cạnh đó, duy trì chế độ dinh dưỡng đầy đủ, ngủ đủ giấc, tiêm chủng theo khuyến cáo và tăng cường vận động phù hợp cũng góp phần nâng cao sức đề kháng, giúp cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh.

Kết luận

Adenovirus là tác nhân có thể gây nhiều bệnh lý khác nhau, từ viêm đường hô hấp, viêm kết mạc, viêm dạ dày – ruột đến viêm phổi và một số biến chứng nghiêm trọng ở trẻ nhỏ hoặc người có sức đề kháng kém. Phần lớn người bệnh sẽ hồi phục nếu được chăm sóc đúng cách, tuy nhiên vẫn cần theo dõi sát để phát hiện sớm các dấu hiệu nặng. Chủ động giữ vệ sinh cá nhân, hạn chế tiếp xúc với nguồn lây và đưa trẻ đi khám khi có biểu hiện bất thường là những biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh cũng như hạn chế lây lan Adenovirus trong cộng đồng.

HỆ THỐNG PHÒNG KHÁM MEDASSIS CLINIC

📍Cơ sở 1: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG MEDASSIS – Dr. Đạt

🏥 Địa chỉ: 212 – Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội

☎️Hotline: 0988 669 212

📍Cơ sở 2: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG CHUYÊN SÂU – MedAssis | Vinmec Smartcity

🏥Địa chỉ: Lô đất ký hiệu F2-CCTP3, KĐT mới Tây Mỗ – Đại Mỗ – Vinhomes Park, Đ.Tây Mỗ, P. Tây Mỗ, Q. Nam Từ Liêm, TP. Hà Nội

☎️Hotline: 024 32085678

⏰Thời gian làm việc: 8h00 – 20h00

🌐Website: http://medassisclinic.vn

#phongkhamtaimuihongmedassis #phongkhamtaimuihong #medassis #medassisclinic #chamsoctaimuihong