Subtotal 0 ₫
Viêm tai giữa cấp ứ mủ thường gây đau tai, sốt, quấy khó chịu ở trẻ nhỏ và có thể ảnh hưởng đến khả năng nghe. Điều trị đúng cách giúp kiểm soát nhiễm trùng, giảm triệu chứng và hạn chế nguy cơ biến chứng.
Viêm tai giữa cấp ứ mủ là gì?
Viêm tai giữa cấp là tình trạng viêm nhiễm xảy ra ở khoang tai giữa, thường xuất hiện sau hoặc đồng thời với nhiễm trùng đường hô hấp trên. Khi dịch tích tụ phía sau màng nhĩ bị nhiễm khuẩn, dịch có thể trở nên đục, đặc quánh hoặc hình thành mủ. Áp lực của dịch trong tai giữa cũng là nguyên nhân khiến người bệnh đau tai, cảm giác đầy tai hoặc nghe kém.
Bệnh gặp nhiều ở trẻ nhỏ do vòi nhĩ của trẻ ngắn và nằm ngang hơn so với người trưởng thành, khiến vi khuẩn hoặc dịch tiết từ vùng mũi họng dễ lan lên tai giữa. Các tác nhân thường gặp gồm vi khuẩn như Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae và Moraxella catarrhalis, bên cạnh các trường hợp khởi phát liên quan đến nhiễm virus đường hô hấp.
Chẩn đoán không chỉ dựa vào triệu chứng đau tai hay sốt. Cần đánh giá màng nhĩ và tình trạng dịch trong tai giữa. Những dấu hiệu như màng nhĩ phồng, giảm hoặc mất khả năng di động, kèm triệu chứng đau tai hoặc chảy dịch tai có giá trị trong chẩn đoán.
Điều quan trọng là phân biệt tình trạng nhiễm trùng cấp với viêm tai giữa thanh dịch. Có dịch trong tai giữa nhưng không có dấu hiệu viêm cấp không đồng nghĩa với việc người bệnh cần dùng kháng sinh.
Điều trị viêm tai giữa cấp ứ mủ như thế nào?
Việc lựa chọn phương pháp điều trị phụ thuộc vào tuổi, mức độ triệu chứng, tình trạng một hay hai bên tai, khả năng theo dõi và các yếu tố nguy cơ của từng người bệnh. Không phải mọi trường hợp đều cần sử dụng kháng sinh ngay lập tức. Với những trường hợp nhẹ, một số trẻ có thể được theo dõi sát trong 2–3 ngày kết hợp điều trị triệu chứng trước khi quyết định dùng kháng sinh.
Giảm đau và kiểm soát triệu chứng
Đau tai là triệu chứng cần được xử lý ngay từ đầu, bởi tình trạng này có thể khiến trẻ mất ngủ, quấy khóc, ăn uống kém. Thuốc giảm đau, hạ sốt như paracetamol hoặc ibuprofen có thể được sử dụng phù hợp với tuổi, cân nặng và hướng dẫn trên nhãn hoặc của nhân viên y tế. Nghỉ ngơi và uống đủ nước cũng giúp người bệnh dễ chịu hơn trong quá trình hồi phục.
Không nên tự ý nhỏ dầu, thuốc nhỏ tai hoặc các dung dịch không rõ thành phần vào tai, đặc biệt khi chưa biết màng nhĩ có bị thủng hay không.
Khi nào cần dùng kháng sinh?
Kháng sinh được cân nhắc khi có bằng chứng nhiễm khuẩn và mức độ bệnh phù hợp với điều trị bằng thuốc. Ở trẻ em, những trường hợp có triệu chứng nặng, sốt cao, đau tai vừa đến nặng, chảy dịch tai hoặc một số nhóm tuổi và tình trạng bệnh nhất định thường có xu hướng được điều trị kháng sinh thay vì chỉ theo dõi. Ngược lại, trẻ lớn hơn với triệu chứng nhẹ có thể được lựa chọn theo dõi trong thời gian ngắn nếu đảm bảo tái khám khi bệnh không cải thiện.
Amoxicillin thường là lựa chọn đầu tay ở trẻ mắc viêm tai giữa cấp khi có chỉ định dùng kháng sinh và không có các yếu tố khiến thuốc này không phù hợp. Amoxicillin/clavulanate có thể được lựa chọn trong một số trường hợp, chẳng hạn trẻ vừa sử dụng amoxicillin, có viêm kết mạc mủ đồng thời hoặc bệnh không đáp ứng với điều trị ban đầu. Việc lựa chọn thuốc, liều lượng và thời gian sử dụng phải dựa trên tuổi, cân nặng, tiền sử dị ứng và tình trạng cụ thể của người bệnh.
Không nên tự mua kháng sinh hoặc tự đổi thuốc khi thấy trẻ chưa giảm đau ngay sau một vài liều. Nếu triệu chứng không cải thiện hoặc trở nên nặng hơn sau khoảng 48–72 giờ, người bệnh cần được đánh giá lại để xác định nguyên nhân và điều chỉnh phương án điều trị nếu cần.
Có cần hút mủ hoặc phẫu thuật không?
Không phải trường hợp nào có dịch hoặc mủ trong tai giữa cũng cần hút mủ hay phẫu thuật. Khi dịch nhiều, màng nhĩ phồng gây đau dữ dội hoặc xuất hiện biến chứng, bác sĩ có thể cân nhắc các thủ thuật phù hợp để dẫn lưu dịch và giảm áp lực trong tai giữa. Việc can thiệp phụ thuộc vào tình trạng màng nhĩ, mức độ nhiễm trùng và đáp ứng với điều trị.
Phẫu thuật thường không phải lựa chọn đầu tiên đối với một đợt viêm cấp không biến chứng. Tuy nhiên, nếu bệnh diễn tiến thành biến chứng như viêm xương chũm, nhiễm trùng lan rộng hoặc không đáp ứng với điều trị thích hợp, người bệnh có thể cần can thiệp chuyên sâu hơn. Viêm xương chũm là một biến chứng có thể xảy ra khi nhiễm trùng từ tai giữa lan đến các tế bào khí trong xương chũm; tình trạng này cần được điều trị sớm để hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến thính lực và các cấu trúc lân cận.
Khi nào cần đưa trẻ đi khám sớm?
Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám khi trẻ đau tai rõ rệt, sốt, quấy khóc bất thường, ngủ kém, nghe kém hoặc có dịch chảy ra từ tai. Đặc biệt, cần chú ý khi trẻ có biểu hiện sưng đỏ, đau phía sau tai, vành tai bị đẩy ra ngoài, đau đầu dữ dội, nôn ói, chóng mặt, li bì hoặc tình trạng toàn thân xấu đi. Đây có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng lan rộng hoặc biến chứng cần được xử trí sớm.
Trẻ nhỏ, đặc biệt trẻ dưới 6 tháng tuổi, cũng cần được đánh giá y tế khi có biểu hiện nghi ngờ nhiễm trùng tai thay vì tự điều trị tại nhà.
Làm gì để hạn chế tái phát?
Phòng ngừa không thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ mắc bệnh nhưng có thể giúp giảm số lần viêm tai giữa, đặc biệt ở trẻ nhỏ. Cha mẹ nên hạn chế cho trẻ tiếp xúc với khói thuốc lá, giữ vệ sinh tay, giảm tiếp xúc với người đang mắc bệnh hô hấp và đảm bảo trẻ được tiêm chủng đầy đủ theo lịch. Tiêm vaccine cúm và vaccine phế cầu có thể góp phần giảm nguy cơ mắc một số bệnh nhiễm trùng liên quan đến viêm tai giữa.
Với trẻ sơ sinh, việc nuôi con bằng sữa mẹ và tránh cho trẻ bú ở tư thế nằm hoàn toàn có thể giúp giảm một số yếu tố nguy cơ. Những trẻ bị viêm tai giữa tái diễn nhiều lần hoặc có tình trạng nghe kém kéo dài nên được đánh giá lại để xác định nguyên nhân và hướng xử trí phù hợp.
Tóm lại, viêm tai giữa cấp ứ mủ cần được chẩn đoán chính xác trước khi lựa chọn phương pháp điều trị. Thuốc giảm đau giúp kiểm soát triệu chứng, trong khi kháng sinh chỉ nên sử dụng khi có chỉ định phù hợp. Những trường hợp không đáp ứng điều trị hoặc xuất hiện dấu hiệu biến chứng có thể cần can thiệp chuyên sâu hơn. Điều trị đúng thời điểm, theo dõi đáp ứng và tái khám khi cần là những yếu tố quan trọng giúp kiểm soát bệnh và hạn chế ảnh hưởng đến thính lực.
HỆ THỐNG PHÒNG KHÁM MEDASSIS CLINIC
📍Cơ sở 1: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG MEDASSIS – Dr. Đạt
🏥 Địa chỉ: 212 – Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội
☎️Hotline: 0988 669 212
📍Cơ sở 2: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG CHUYÊN SÂU – MedAssis | Vinmec Smartcity
🏥Địa chỉ: Lô đất ký hiệu F2-CCTP3, KĐT mới Tây Mỗ – Đại Mỗ – Vinhomes Park, Đ.Tây Mỗ, P. Tây Mỗ, Q. Nam Từ Liêm, TP. Hà Nội
☎️Hotline: 024 32085678
⏰Thời gian làm việc: 8h00 – 20h00
🌐Website: http://medassisclinic.vn
#phongkhamtaimuihongmedassis #phongkhamtaimuihong #medassis #medassisclinic #chamsoctaimuihong
