Subtotal 0 ₫
Viêm mũi họng cấp là tình trạng khá phổ biến ở trẻ, đặc biệt khi thời tiết thay đổi hoặc trẻ tiếp xúc với môi trường đông người. Phần lớn trường hợp có thể cải thiện với chăm sóc phù hợp, nhưng cha mẹ cần theo dõi sát để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường.
Vì sao trẻ dễ bị viêm mũi họng?
Nguyên nhân thường gặp nhất là các loại virus gây nhiễm trùng đường hô hấp như virus cúm, adenovirus, rhinovirus… Một số trường hợp có thể do vi khuẩn, trong đó liên cầu khuẩn nhóm A (Streptococcus pyogenes) là tác nhân đáng lưu ý vì nếu không được điều trị phù hợp có thể liên quan đến biến chứng như sốt thấp khớp hoặc viêm cầu thận cấp. Nấm Candida cũng có thể gây tổn thương vùng miệng – họng nhưng ít gặp hơn ở trẻ khỏe mạnh.
Bên cạnh tác nhân gây bệnh, môi trường sống cũng ảnh hưởng đến nguy cơ mắc bệnh. Thời tiết thay đổi đột ngột, không khí lạnh hoặc ẩm, khói thuốc lá, khói xe, bụi và môi trường đông người đều có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp. Trẻ mới đi nhà trẻ, mẫu giáo cũng dễ mắc bệnh hơn do thường xuyên tiếp xúc với nhiều trẻ khác.
Biểu hiện viêm mũi họng cấp ở trẻ
Triệu chứng có thể khác nhau tùy nguyên nhân và độ tuổi. Trẻ thường chảy nước mũi, nghẹt mũi, hắt hơi, đau hoặc rát họng và ho. Ban đầu ho có thể khan, sau đó có thể xuất hiện đờm do dịch tiết từ mũi họng chảy xuống.
Trẻ có thể sốt nhẹ hoặc sốt cao, mệt mỏi, quấy khóc, biếng ăn và ngủ không ngon. Khi nghẹt mũi nhiều, trẻ nhỏ thường phải thở bằng miệng, bú kém hoặc khó chịu khi ăn uống. Một số trẻ có thể nôn hoặc đi ngoài phân lỏng, đặc biệt khi nhiễm virus.
Cha mẹ cần đặc biệt chú ý đến tình trạng hô hấp. Nếu trẻ thở nhanh, khó thở, cánh mũi phập phồng hoặc xuất hiện co lõm lồng ngực, đây có thể là dấu hiệu bệnh đã ảnh hưởng đến đường hô hấp dưới và cần được đánh giá y tế sớm.
Viêm mũi họng cấp có thể gây biến chứng gì?
Đa số trường hợp diễn biến nhẹ và tự cải thiện, nhưng một số trẻ có thể xuất hiện biến chứng. Nhiễm trùng vùng mũi họng có thể lan đến tai giữa, gây viêm tai giữa với các biểu hiện như đau tai, quấy khóc, ngủ kém hoặc chảy dịch tai.
Nếu nhiễm trùng lan xuống đường hô hấp dưới, trẻ có thể mắc viêm phế quản, viêm tiểu phế quản hoặc viêm phổi. Vì vậy, khi trẻ ho nhiều kèm thở nhanh, khó thở hoặc co lõm lồng ngực, cha mẹ không nên chỉ tiếp tục theo dõi tại nhà.
Đặc biệt, nếu nguyên nhân là liên cầu khuẩn nhóm A, nhiễm trùng họng không được điều trị phù hợp có thể dẫn đến sốt thấp khớp và viêm cầu thận cấp. Đây là lý do không nên tự ý sử dụng hoặc ngừng kháng sinh mà cần dùng thuốc theo chỉ định khi có căn cứ phù hợp.
Cách chăm sóc trẻ bị viêm mũi họng cấp tại nhà
Vệ sinh mũi đúng cách
Khi trẻ nghẹt mũi hoặc có nhiều dịch tiết, cha mẹ có thể sử dụng dung dịch nước muối sinh lý để làm sạch và làm loãng dịch mũi. Với trẻ nhỏ, nên nhỏ từng lượng nhỏ dung dịch vào mũi, chờ dịch mềm và loãng hơn rồi lau nhẹ nhàng bằng khăn hoặc giấy mềm.
Nếu dịch mũi đặc, nhiều khiến trẻ khó thở hoặc khó bú, có thể sử dụng dụng cụ hút mũi phù hợp. Tuy nhiên, không nên hút mũi quá mạnh hoặc quá thường xuyên vì có thể gây kích ứng và tổn thương niêm mạc mũi. Tuyệt đối không dùng miệng của người lớn để hút trực tiếp dịch mũi cho trẻ.
Sau khi vệ sinh, nên dùng giấy mềm để lau dịch mũi, nước dãi và bỏ đi sau mỗi lần sử dụng. Không nên dùng một chiếc khăn xô để lau đi lau lại nhiều lần vì có thể làm tăng nguy cơ lưu giữ và phát tán vi khuẩn, virus.
Việc rửa mũi, súc họng cần phù hợp với độ tuổi và khả năng hợp tác của trẻ. Không tự ý sử dụng thuốc co mạch hoặc các loại thuốc nhỏ mũi kéo dài nếu chưa có hướng dẫn phù hợp.
Đảm bảo dinh dưỡng và đủ nước
Khi bị bệnh, trẻ thường ăn uống kém do đau họng, nghẹt mũi hoặc mệt mỏi. Cha mẹ nên ưu tiên các món mềm, lỏng, dễ nuốt và giàu dinh dưỡng. Có thể chia thành nhiều bữa nhỏ thay vì cố gắng cho trẻ ăn thật nhiều trong một lần.
Không nên ép trẻ ăn khi trẻ đang khó chịu. Quan trọng hơn là đảm bảo trẻ được bổ sung đủ chất lỏng, đặc biệt khi có sốt, nôn hoặc tiêu chảy. Với trẻ còn bú mẹ, tiếp tục cho trẻ bú thường xuyên hơn nếu trẻ có nhu cầu.
Một số thực phẩm, đồ uống như mật ong có thể giúp giảm ho ở trẻ trên 1 tuổi. Tuyệt đối không dùng mật ong cho trẻ dưới 1 tuổi vì nguy cơ ngộ độc botulinum. Các loại nước uống từ quất, gừng hoặc chanh không có tác dụng thay thế điều trị nguyên nhân và cần lưu ý tránh những thứ có thể gây kích ứng họng hoặc dị ứng ở trẻ.
Thuốc chỉ sử dụng khi cần thiết
Khi trẻ sốt hoặc đau, thuốc hạ sốt có thể được sử dụng theo đúng loại thuốc, liều lượng và khoảng cách giữa các lần dùng phù hợp với trẻ. Không nên tự ý phối hợp nhiều thuốc có cùng thành phần hạ sốt để tránh quá liều.
Kháng sinh không có tác dụng với phần lớn trường hợp do virus. Vì vậy, cha mẹ không nên tự mua kháng sinh cho trẻ, dùng lại đơn thuốc cũ hoặc tự ngừng thuốc khi chưa được hướng dẫn. Việc sử dụng kháng sinh chỉ phù hợp khi có chỉ định dựa trên đánh giá nguyên nhân và tình trạng bệnh.
Phòng ngừa viêm mũi họng ở trẻ
Cha mẹ nên duy trì vệ sinh tay cho trẻ, đặc biệt trước khi ăn và sau khi đi học, vui chơi hoặc tiếp xúc với người bệnh. Hướng dẫn trẻ hạn chế đưa tay lên miệng, ngoáy mũi và dùng chung cốc, thìa hoặc khăn với người khác.
Nhà ở cần thông thoáng, hạn chế khói thuốc lá, khói bếp, bụi và nấm mốc. Khi thời tiết lạnh hoặc thay đổi đột ngột, nên giữ cơ thể trẻ ở trạng thái thoải mái, tránh để trẻ bị lạnh hoặc quá nóng.
Nếu trong gia đình có người đang mắc bệnh hô hấp, nên hạn chế tiếp xúc gần với trẻ, đeo khẩu trang khi phù hợp và tăng cường vệ sinh tay. Với trẻ đi nhà trẻ, việc giữ vệ sinh cá nhân và hạn chế tiếp xúc với nguồn lây đóng vai trò quan trọng trong giảm nguy cơ mắc bệnh.
Khi nào cần đưa trẻ đi khám?
Không phải mọi trường hợp đều cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay, nhưng cha mẹ cần đưa trẻ đi khám sớm nếu có dấu hiệu bất thường như sốt cao kéo dài hoặc tình trạng sốt khiến trẻ mệt nhiều; ho tăng dần, thở nhanh, khó thở, co lõm lồng ngực; trẻ nôn nhiều, tiêu chảy nhiều hoặc có dấu hiệu mất nước.
Chảy dịch hoặc mủ từ tai, đau tai nhiều cũng là dấu hiệu cần được kiểm tra vì có thể liên quan đến viêm tai giữa. Ngoài ra, nếu các triệu chứng không cải thiện hoặc trẻ ngày càng mệt, ăn uống kém sau vài ngày chăm sóc, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám để xác định nguyên nhân và hướng xử trí phù hợp.
Chăm sóc đúng cách giúp trẻ dễ chịu hơn và hạn chế nguy cơ biến chứng. Quan trọng nhất là cha mẹ không nên quá phụ thuộc vào thuốc, đặc biệt là kháng sinh, mà cần theo dõi diễn biến bệnh, tình trạng hô hấp, khả năng ăn uống và mức độ tỉnh táo của trẻ để có hướng xử trí kịp thời.
HỆ THỐNG PHÒNG KHÁM MEDASSIS CLINIC
📍Cơ sở 1: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG MEDASSIS – Dr. Đạt
🏥 Địa chỉ: 212 – Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội
☎️Hotline: 0988 669 212
📍Cơ sở 2: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG CHUYÊN SÂU – MedAssis | Vinmec Smartcity
🏥Địa chỉ: Lô đất ký hiệu F2-CCTP3, KĐT mới Tây Mỗ – Đại Mỗ – Vinhomes Park, Đ.Tây Mỗ, P. Tây Mỗ, Q. Nam Từ Liêm, TP. Hà Nội
☎️Hotline: 024 32085678
⏰Thời gian làm việc: 8h00 – 20h00
🌐Website: http://medassisclinic.vn
#phongkhamtaimuihongmedassis #phongkhamtaimuihong #medassis #medassisclinic #chamsoctaimuihong
