Subtotal 0 ₫
Ho nông ở trẻ thường không quá dữ dội nhưng có thể kéo dài, khiến nhiều cha mẹ lo lắng và muốn tìm thuốc để cắt nhanh cơn ho. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào trẻ ho cũng cần dùng thuốc. Trước khi sử dụng thuốc cắt ho, cha mẹ cần xem xét nguyên nhân gây ho, mức độ ho và các triệu chứng đi kèm.
Ho nông ở trẻ là gì?
Ho là một phản xạ tự nhiên của cơ thể nhằm bảo vệ đường hô hấp. Khi niêm mạc mũi, họng hoặc đường thở bị kích thích bởi dịch tiết, bụi, khói, virus, vi khuẩn hoặc các tác nhân khác, cơ thể tạo ra phản xạ ho để loại bỏ những yếu tố này.
Ho nông thường được cha mẹ dùng để mô tả những cơn ho có âm thanh nhẹ, không có cảm giác ho sâu từ lồng ngực và thường không kèm nhiều đờm. Kiểu ho này có thể xuất hiện trong nhiều tình huống khác nhau, từ kích ứng nhẹ ở vùng họng đến các bệnh lý đường hô hấp.
Trẻ bị cảm lạnh, viêm mũi họng, viêm họng hoặc nhiễm virus đường hô hấp có thể xuất hiện ho nông, đặc biệt khi dịch mũi chảy xuống phía sau họng. Không khí khô, bụi, khói thuốc lá hoặc các mùi mạnh cũng có thể khiến trẻ ho.
Tuy nhiên, chỉ dựa vào tiếng ho để xác định nguyên nhân là chưa đủ. Cha mẹ cần quan sát thêm tình trạng của trẻ, chẳng hạn trẻ có sốt không, có khó thở không, có khò khè không, ăn uống và ngủ nghỉ như thế nào.
Trẻ ho nông có nên dùng thuốc cắt ho không?
Không nên tự ý dùng thuốc cắt ho cho trẻ chỉ vì trẻ đang ho.
Trong nhiều trường hợp, ho là phản xạ có lợi giúp làm sạch đường thở. Khi trẻ bị viêm đường hô hấp, cơ thể có thể tăng tiết dịch nhầy. Ho giúp đẩy dịch tiết và các chất kích thích ra khỏi đường hô hấp.
Vì vậy, mục tiêu điều trị không phải lúc nào cũng là làm trẻ hết ho hoàn toàn. Nếu trẻ chỉ ho nhẹ, vẫn tỉnh táo, ăn uống được, ngủ tương đối bình thường và không có dấu hiệu khó thở, cha mẹ có thể ưu tiên chăm sóc hỗ trợ và theo dõi thay vì tự mua thuốc cắt ho.
Thuốc giảm ho chỉ phù hợp trong một số tình huống nhất định và việc sử dụng ở trẻ em cần thận trọng. Một số hoạt chất có giới hạn độ tuổi, liều dùng khác nhau theo cân nặng hoặc có thể gây tác dụng không mong muốn nếu sử dụng không đúng cách.
Đặc biệt, cha mẹ không nên lấy thuốc ho của người lớn chia nhỏ cho trẻ uống. Việc tự phối hợp nhiều thuốc cảm, thuốc ho cũng có thể khiến trẻ vô tình nhận cùng một hoạt chất từ nhiều sản phẩm khác nhau.
Vì sao không nên cố gắng làm trẻ hết ho ngay?
Khi thấy con ho liên tục, phản ứng đầu tiên của nhiều cha mẹ là tìm mọi cách để cắt cơn ho. Tuy nhiên, cần hiểu rằng ho là một phần trong cơ chế bảo vệ của cơ thể.
Nếu trẻ ho do có dịch tiết ở đường hô hấp, phản xạ ho giúp cơ thể đưa dịch tiết ra ngoài. Việc ức chế phản xạ này không phải lúc nào cũng có lợi.
Đặc biệt, nếu trẻ có ho kèm đờm, cha mẹ càng không nên tự ý sử dụng thuốc ức chế ho với mục đích làm trẻ hết ho nhanh. Điều quan trọng hơn là xác định nguyên nhân, đánh giá tình trạng hô hấp và hỗ trợ trẻ làm sạch đường thở khi cần.
Với ho nông do kích ứng họng hoặc nhiễm virus thông thường, cơn ho có thể tiếp tục trong một thời gian ngay cả khi trẻ đã hết sốt hoặc giảm sổ mũi. Điều này không đồng nghĩa với việc bệnh đang nặng lên hay trẻ bắt buộc phải dùng thuốc cắt ho.
Những nguyên nhân thường gặp khiến trẻ ho nông
Ho ở trẻ có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Trong đó, các bệnh nhiễm virus đường hô hấp là nguyên nhân khá thường gặp.
Cảm lạnh và nhiễm virus đường hô hấp
Khi bị cảm lạnh, trẻ thường có biểu hiện sổ mũi, nghẹt mũi, hắt hơi, đau hoặc ngứa họng và ho. Dịch mũi chảy xuống phía sau họng có thể kích thích niêm mạc và khiến trẻ ho nhiều hơn, đặc biệt khi nằm.
Trong những trường hợp này, việc vệ sinh mũi và giữ cho trẻ uống đủ nước có thể giúp giảm khó chịu. Không nhất thiết phải sử dụng thuốc cắt ho nếu trẻ không có triệu chứng đáng lo ngại.
Kích ứng đường hô hấp
Khói thuốc lá, bụi, nước hoa, mùi hóa chất hoặc không khí quá khô có thể kích thích đường hô hấp và gây ho. Nếu nhận thấy trẻ thường ho khi ở một môi trường nhất định, cha mẹ nên chú ý loại bỏ yếu tố kích thích thay vì chỉ tìm thuốc để kiểm soát triệu chứng.
Viêm họng, viêm mũi họng
Khi niêm mạc họng bị viêm, trẻ có thể cảm thấy ngứa hoặc rát họng và xuất hiện những cơn ho khan, ho nông. Nếu đi kèm sổ mũi, nghẹt mũi, dịch mũi, trẻ có thể ho nhiều hơn do dịch tiết chảy xuống họng.
Dị ứng
Một số trẻ có thể ho khi tiếp xúc với các tác nhân gây dị ứng như bụi nhà, phấn hoa hoặc lông động vật. Ho do dị ứng có thể đi kèm hắt hơi, ngứa mũi, chảy nước mũi trong hoặc nghẹt mũi.
Trường hợp này cần chú ý đến yếu tố gây kích thích và đánh giá tình trạng của trẻ thay vì tự ý sử dụng thuốc cắt ho kéo dài.
Trẻ ho nông nên được chăm sóc như thế nào?
Nếu trẻ chỉ ho nhẹ và không có dấu hiệu bất thường, cha mẹ có thể thực hiện một số biện pháp chăm sóc đơn giản để giúp trẻ dễ chịu hơn.
Trước hết, cần đảm bảo trẻ được uống đủ nước phù hợp với độ tuổi. Nước giúp hạn chế tình trạng mất nước và góp phần giữ ẩm cho niêm mạc đường hô hấp.
Nếu trẻ có nghẹt mũi hoặc nhiều dịch mũi, cha mẹ có thể vệ sinh mũi bằng nước muối sinh lý phù hợp. Đặc biệt, vệ sinh mũi trước khi ngủ có thể giúp trẻ dễ thở hơn nếu tình trạng nghẹt mũi khiến trẻ khó chịu.
Phòng ngủ của trẻ nên thông thoáng, tránh khói thuốc lá và hạn chế các loại mùi có thể kích thích đường thở. Không nên để trẻ tiếp xúc với khói thuốc, kể cả khói thuốc thụ động trong nhà.
Với trẻ trên 1 tuổi, mật ong có thể giúp giảm triệu chứng ho ở một số trường hợp. Tuy nhiên, không được cho trẻ dưới 1 tuổi sử dụng mật ong do nguy cơ ngộ độc botulinum.
Cha mẹ cũng nên cho trẻ nghỉ ngơi đầy đủ và theo dõi diễn biến của các triệu chứng thay vì chỉ tập trung vào số lần trẻ ho.
Có nên dùng kháng sinh khi trẻ ho?
Ho không đồng nghĩa với việc trẻ cần dùng kháng sinh.
Nhiều trường hợp trẻ ho do nhiễm virus, trong khi kháng sinh chỉ có tác dụng đối với nhiễm khuẩn do vi khuẩn. Việc tự ý sử dụng kháng sinh khi không cần thiết không giúp trẻ khỏi bệnh nhanh hơn mà còn có thể gây các tác dụng không mong muốn và góp phần làm tăng tình trạng kháng kháng sinh.
Do đó, nếu trẻ ho nông kèm sổ mũi, hắt hơi hoặc các biểu hiện giống cảm lạnh nhưng vẫn tỉnh táo và không có dấu hiệu bất thường, cha mẹ không nên tự mua kháng sinh cho trẻ.
Nếu triệu chứng kéo dài, nặng lên hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường, trẻ nên được đánh giá để xác định nguyên nhân trước khi quyết định có cần điều trị bằng thuốc hay không.
Những sai lầm cha mẹ thường mắc khi trẻ bị ho
Một trong những sai lầm thường gặp là thấy trẻ ho liền tìm thuốc cắt ho. Điều này có thể khiến cha mẹ bỏ qua nguyên nhân thực sự gây ho.
Một sai lầm khác là sử dụng thuốc theo kinh nghiệm. Thuốc từng được sử dụng cho anh chị của trẻ hoặc một trẻ khác không có nghĩa là phù hợp với con mình. Liều thuốc ở trẻ cần được cân nhắc dựa trên tuổi, cân nặng, tình trạng sức khỏe và loại thuốc cụ thể.
Cha mẹ cũng cần tránh tự ý kết hợp nhiều loại thuốc. Một số thuốc cảm và thuốc ho có thể chứa những hoạt chất tương tự nhau. Việc dùng đồng thời nhiều sản phẩm có thể dẫn đến quá liều một thành phần mà cha mẹ không nhận biết.
Ngoài ra, không nên tự ý dùng kháng sinh hoặc các thuốc kê đơn khác chỉ để mong trẻ hết ho nhanh hơn.
Khi nào trẻ ho cần đi khám?
Ho nhẹ không phải lúc nào cũng đáng lo, nhưng cha mẹ cần đưa trẻ đi khám nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường.
Đáng chú ý nhất là các biểu hiện liên quan đến hô hấp như khó thở, thở nhanh, co kéo lồng ngực, tím môi hoặc đầu chi, khò khè rõ hoặc trẻ có vẻ phải gắng sức khi thở.
Ngoài ra, trẻ cần được đánh giá khi lừ đừ, khó đánh thức, bỏ bú hoặc không uống được, nôn nhiều, đau ngực, ho ra máu hoặc tình trạng chung xấu đi.
Nếu trẻ sốt kéo dài, ho ngày càng nhiều hoặc các triệu chứng không có xu hướng cải thiện, cha mẹ cũng nên đưa trẻ đi khám để xác định nguyên nhân.
Đối với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, cha mẹ cần đặc biệt chú ý vì trẻ có thể diễn biến bệnh nhanh và chưa thể mô tả chính xác cảm giác khó chịu của mình.
Ho nông ở trẻ kéo dài bao lâu?
Không có một khoảng thời gian cố định áp dụng cho tất cả trẻ. Thời gian ho phụ thuộc vào nguyên nhân và tình trạng sức khỏe của từng trẻ.
Sau một đợt nhiễm virus đường hô hấp, một số trẻ có thể tiếp tục ho trong thời gian nhất định dù các triệu chứng khác đã giảm. Điều quan trọng là theo dõi diễn biến theo thời gian.
Nếu cơn ho giảm dần, trẻ ăn uống và sinh hoạt bình thường, không xuất hiện khó thở hoặc các dấu hiệu bất thường khác, cha mẹ có thể tiếp tục chăm sóc và theo dõi.
Ngược lại, nếu trẻ ho ngày càng nặng, ho kéo dài không cải thiện hoặc xuất hiện thêm sốt, khó thở, khò khè, mệt mỏi, bỏ ăn hoặc các triệu chứng bất thường khác, cần đưa trẻ đi đánh giá.
Làm thế nào để biết trẻ chỉ ho nhẹ hay đang có vấn đề về hô hấp?
Cha mẹ không nên chỉ dựa vào âm thanh của cơn ho. Một cơn ho nghe có vẻ nhẹ nhưng nếu trẻ kèm khó thở vẫn cần được chú ý.
Có thể quan sát trẻ khi đang nghỉ ngơi: trẻ có thở nhanh bất thường không, lồng ngực có bị co kéo khi hít vào không, môi và da có tím tái không, trẻ có thể nói chuyện hoặc khóc bình thường không.
Bên cạnh đó, cần quan sát khả năng ăn uống và sinh hoạt. Một trẻ vẫn chơi, uống nước và ăn uống tương đối bình thường sẽ khác với trẻ ho kèm mệt lả, bỏ ăn, bỏ bú hoặc ngủ li bì.
Những thông tin này có giá trị hơn việc chỉ dựa vào việc trẻ ho “nông” hay “sâu” để quyết định có dùng thuốc hay không.
Có cần dùng thuốc cắt ho nếu trẻ ho nhiều về đêm?
Ho về đêm có thể khiến trẻ và cha mẹ mất ngủ. Một nguyên nhân thường gặp là khi trẻ nằm, dịch mũi có thể chảy xuống phía sau họng và kích thích gây ho. Không khí khô trong phòng cũng có thể khiến cảm giác kích thích họng rõ hơn.
Vì vậy, nếu trẻ bị nghẹt mũi hoặc chảy nhiều dịch mũi, cha mẹ có thể chú ý vệ sinh mũi trước khi ngủ, đảm bảo trẻ uống đủ nước và giữ môi trường ngủ thông thoáng.
Nếu ho về đêm kéo dài, tái diễn thường xuyên hoặc ảnh hưởng rõ đến giấc ngủ, cha mẹ không nên chỉ dựa vào thuốc cắt ho mà cần tìm nguyên nhân.
Có phải trẻ càng ho nhiều thì bệnh càng nặng?
Không nhất thiết.
Mức độ ho không phải yếu tố duy nhất để đánh giá mức độ bệnh. Một số trẻ có thể ho khá nhiều do dịch mũi chảy xuống họng nhưng tình trạng toàn thân vẫn tốt. Ngược lại, một trẻ có triệu chứng ho không quá dữ dội nhưng lại xuất hiện khó thở hoặc tím tái thì cần được chú ý ngay.
Do đó, cha mẹ nên đánh giá tổng thể: kiểu ho, thời gian ho, triệu chứng đi kèm, nhịp thở, khả năng ăn uống, mức độ tỉnh táo và diễn biến của trẻ.
Kết luận: Trẻ ho nông có cần thuốc cắt ho không?
Trẻ ho nông không mặc nhiên cần sử dụng thuốc cắt ho. Ho là phản xạ bảo vệ giúp cơ thể làm sạch đường hô hấp và trong nhiều trường hợp, đặc biệt khi trẻ bị nhiễm virus thông thường, triệu chứng có thể tự cải thiện theo thời gian.
Nếu trẻ ho nhẹ, vẫn tỉnh táo, ăn uống được, không khó thở và không có dấu hiệu bất thường, cha mẹ có thể ưu tiên chăm sóc hỗ trợ, cho trẻ uống đủ nước, vệ sinh mũi khi cần, tránh khói thuốc và các yếu tố kích thích đường thở.
Cha mẹ không nên tự ý cho trẻ dùng thuốc ho, thuốc cảm hoặc kháng sinh. Nếu cần sử dụng thuốc, nên lựa chọn dựa trên nguyên nhân, độ tuổi và tình trạng cụ thể của trẻ.
Đặc biệt, khi trẻ xuất hiện khó thở, tím tái, lừ đừ, bỏ bú, sốt kéo dài, ho ngày càng nặng hoặc có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, cần đưa trẻ đi khám để được đánh giá và xử trí phù hợp.
