Viêm xoang có thể liên quan đến nhiều yếu tố khác nhau, trong đó bất thường về cấu trúc mũi như vẹo vách ngăn là một yếu tố thường được nhắc đến. Tuy nhiên, vẹo vách ngăn không đồng nghĩa với việc chắc chắn sẽ bị viêm xoang. Vậy tình trạng này ảnh hưởng đến xoang như thế nào?
Vẹo vách ngăn là gì?
Vách ngăn mũi là cấu trúc nằm ở giữa, giúp chia khoang mũi thành hai bên. Về lý tưởng, vách ngăn tương đối thẳng, nhưng trên thực tế, rất nhiều người có vách ngăn hơi lệch mà không hề có triệu chứng.
Vẹo vách ngăn xảy ra khi cấu trúc này bị lệch khỏi vị trí trung tâm. Mức độ vẹo có thể nhẹ hoặc rõ rệt, đôi khi làm một bên hốc mũi bị thu hẹp đáng kể.

Nguyên nhân có thể liên quan đến cấu trúc bẩm sinh hoặc chấn thương vùng mũi. Một số trường hợp chỉ phát hiện tình trạng này khi được khám vì nghẹt mũi, khó thở bằng mũi hoặc các vấn đề ở vùng mũi xoang.
Điều quan trọng là không phải trường hợp vẹo nào cũng cần điều trị. Nếu không gây triệu chứng hoặc không ảnh hưởng đáng kể đến chức năng hô hấp, người bệnh có thể không cần can thiệp.
Vẹo vách ngăn có thực sự gây viêm xoang không?
Vẹo vách ngăn không phải là nguyên nhân trực tiếp duy nhất gây viêm xoang, nhưng có thể làm tăng nguy cơ hoặc góp phần khiến tình trạng viêm xoang kéo dài, đặc biệt khi mức độ lệch làm ảnh hưởng đến luồng khí và khả năng dẫn lưu dịch trong mũi xoang.
Các xoang thông với hốc mũi thông qua những đường dẫn lưu nhỏ. Bình thường, không khí có thể lưu thông và dịch tiết từ xoang được đưa ra ngoài qua hệ thống này.
Khi cấu trúc trong mũi bị thay đổi đáng kể, chẳng hạn vách ngăn lệch nhiều, một số vùng trong hốc mũi có thể bị thu hẹp. Điều này có thể ảnh hưởng đến sự lưu thông không khí và quá trình dẫn lưu dịch của xoang.
Nếu dịch tiết khó thoát ra ngoài, tình trạng ứ đọng có thể tạo điều kiện thuận lợi cho viêm nhiễm phát triển hoặc khiến các triệu chứng kéo dài hơn.
Tuy nhiên, cần hiểu rằng viêm xoang là bệnh có nhiều nguyên nhân. Nhiễm virus, dị ứng, viêm mũi kéo dài, polyp mũi và nhiều yếu tố khác cũng có thể ảnh hưởng đến tình trạng viêm của mũi xoang. Vì vậy, không nên quy tất cả trường hợp viêm xoang cho vẹo vách ngăn.
Vì sao vẹo vách ngăn có thể ảnh hưởng đến xoang?
Mối liên quan giữa hai tình trạng này chủ yếu nằm ở khả năng thông khí và dẫn lưu của hệ thống mũi xoang.
Khi vách ngăn bị lệch, khoang mũi có thể không còn cân đối. Một bên có thể hẹp hơn, trong khi bên còn lại tương đối rộng. Nếu sự biến dạng đủ lớn, luồng khí đi qua mũi có thể bị thay đổi.
Ngoài ra, vách ngăn lệch có thể đi kèm với tình trạng cuốn mũi to hoặc những bất thường cấu trúc khác. Khi nhiều yếu tố cùng làm hẹp khoang mũi, đường dẫn khí và vùng dẫn lưu của xoang có thể bị ảnh hưởng nhiều hơn.
Đây là lý do một số người bị vẹo vách ngăn có tình trạng nghẹt mũi kéo dài, cảm giác khó thở bằng một bên mũi hoặc dễ xuất hiện các triệu chứng mũi xoang.
Nhưng mức độ vẹo trên hình ảnh không phải lúc nào cũng tương ứng với mức độ triệu chứng. Có người vẹo khá rõ nhưng gần như không khó chịu, trong khi người khác chỉ có thay đổi cấu trúc tương đối nhẹ nhưng lại nghẹt mũi nhiều do kết hợp với viêm mũi, dị ứng hoặc cuốn mũi phù nề.
Dấu hiệu nào gợi ý vẹo vách ngăn đang ảnh hưởng đến hô hấp?
Không phải ai bị vẹo vách ngăn cũng có biểu hiện rõ ràng. Một số triệu chứng có thể gặp gồm:
- Nghẹt mũi, thường rõ hơn ở một bên.
- Khó thở bằng mũi, đặc biệt khi vận động hoặc khi ngủ.
- Cảm giác một bên mũi thông, một bên mũi tắc kéo dài.
- Thở bằng miệng khi ngủ.
- Ngáy hoặc ngủ không thoải mái do khó thở bằng mũi.
- Dễ cảm thấy khô hoặc kích ứng trong mũi.
- Các triệu chứng mũi xoang tái diễn ở một số trường hợp.
Tuy nhiên, những biểu hiện này không đặc hiệu cho vẹo vách ngăn. Nghẹt mũi cũng có thể xuất hiện do viêm mũi dị ứng, cảm cúm, viêm mũi, polyp hoặc nhiều nguyên nhân khác.
Vì vậy, chỉ dựa vào triệu chứng nghẹt mũi để kết luận có vẹo vách ngăn là chưa đủ.
Khi nào cần nghĩ đến vẹo vách ngăn liên quan đến viêm xoang?
Mối liên quan này đáng được xem xét hơn khi người bệnh có các triệu chứng mũi xoang kéo dài hoặc tái diễn đồng thời có biểu hiện tắc nghẽn mũi rõ rệt.
Chẳng hạn, một người thường xuyên nghẹt một bên mũi, khó thở bằng mũi và nhiều lần xuất hiện triệu chứng đau hoặc nặng vùng mặt, chảy dịch mũi, giảm khả năng ngửi… có thể cần được đánh giá cả tình trạng niêm mạc mũi xoang và cấu trúc bên trong mũi.
Việc đánh giá thường dựa trên thăm khám trực tiếp, nội soi mũi khi cần thiết và trong một số trường hợp có thể cần hình ảnh học để đánh giá các xoang cũng như cấu trúc liên quan.
Mục tiêu không chỉ là xác định có vẹo hay không mà quan trọng hơn là tìm xem vẹo vách ngăn có thực sự gây cản trở chức năng hay không.
Vẹo vách ngăn có cần phẫu thuật không?
Không phải cứ phát hiện vẹo vách ngăn là phải phẫu thuật.
Nếu tình trạng vẹo nhẹ, không gây nghẹt mũi đáng kể và không ảnh hưởng đến sinh hoạt, thường không cần can thiệp chỉ vì kết quả kiểm tra cho thấy vách ngăn bị lệch.
Trong trường hợp có triệu chứng, hướng xử trí phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ ảnh hưởng. Nếu người bệnh đồng thời có viêm mũi dị ứng hoặc tình trạng viêm niêm mạc mũi, việc kiểm soát những yếu tố này có thể giúp cải thiện triệu chứng.
Khi bất thường cấu trúc gây tắc nghẽn rõ rệt và các triệu chứng vẫn ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống dù đã điều trị phù hợp, bác sĩ có thể cân nhắc phẫu thuật chỉnh hình vách ngăn.
Phẫu thuật không được thực hiện đơn thuần với mục đích “phòng viêm xoang” cho tất cả người bị vẹo vách ngăn. Quyết định can thiệp cần dựa trên triệu chứng, thăm khám và đánh giá tổng thể.
Có thể vừa vẹo vách ngăn vừa viêm xoang không?
Có. Hai tình trạng này có thể cùng xuất hiện nhưng không có nghĩa vẹo vách ngăn luôn là nguyên nhân khiến một người bị viêm xoang.
Một người có thể bị viêm xoang do nhiễm trùng hoặc dị ứng, đồng thời tình cờ phát hiện vách ngăn bị lệch. Ngược lại, ở người có bất thường cấu trúc làm cản trở thông khí và dẫn lưu, tình trạng này có thể góp phần khiến các vấn đề mũi xoang khó kiểm soát hơn.
Do đó, thay vì chỉ tập trung vào một nguyên nhân, cần đánh giá toàn bộ các yếu tố có thể ảnh hưởng đến mũi và xoang.
Vẹo vách ngăn và viêm xoang: điều quan trọng cần nhớ
Vẹo vách ngăn có thể là một yếu tố góp phần làm tăng nguy cơ hoặc duy trì các vấn đề mũi xoang ở một số người, nhưng không phải cứ vẹo vách ngăn là sẽ bị viêm xoang.
Điều đáng quan tâm không phải chỉ là vách ngăn lệch bao nhiêu mà là sự thay đổi cấu trúc đó có gây tắc nghẽn, ảnh hưởng đến hô hấp hoặc cản trở chức năng của hệ thống mũi xoang hay không.
Nếu thường xuyên nghẹt mũi một bên, khó thở bằng mũi, giảm ngửi hoặc xuất hiện các triệu chứng mũi xoang tái diễn, nên được thăm khám để xác định nguyên nhân thay vì tự cho rằng tất cả đều do vẹo vách ngăn.
Khi tìm được đúng nguyên nhân, việc điều trị sẽ có cơ sở hơn và tránh những can thiệp không cần thiết.
HỆ THỐNG PHÒNG KHÁM MEDASSIS CLINIC
📍Cơ sở 1: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG MEDASSIS – Dr. Đạt
🏥 Địa chỉ: 212 – Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội
☎️Hotline: 0988 669 212
📍Cơ sở 2: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG CHUYÊN SÂU – MedAssis | Vinmec Smartcity
🏥Địa chỉ: Lô đất ký hiệu F2-CCTP3, KĐT mới Tây Mỗ – Đại Mỗ – Vinhomes Park, Đ.Tây Mỗ, P. Tây Mỗ, Q. Nam Từ Liêm, TP. Hà Nội
☎️Hotline: 024 32085678
⏰Thời gian làm việc: 8h00 – 20h00
🌐Website: http://medassisclinic.vn
#phongkhamtaimuihongmedassis #phongkhamtaimuihong #medassis #medassisclinic #chamsoctaimuihong



