Subtotal 0 ₫
Viêm mũi dị ứng và cảm lạnh đều có thể khiến người bệnh hắt hơi, chảy nước mũi, nghẹt mũi, thậm chí mệt mỏi nên không ít trường hợp bị nhầm lẫn. Tuy nhiên, hai tình trạng này có cơ chế hình thành và diễn tiến hoàn toàn khác nhau. Nhận biết đúng nguyên nhân giúp việc chăm sóc và xử trí phù hợp hơn.
Viêm mũi dị ứng và cảm lạnh khác nhau từ cơ chế gây bệnh
Điểm khác biệt quan trọng nhất nằm ở nguyên nhân khởi phát.
Viêm mũi dị ứng xảy ra khi hệ miễn dịch phản ứng quá mức với những chất vốn không gây hại cho cơ thể, thường được gọi là dị nguyên. Một số tác nhân thường gặp gồm bụi nhà, mạt bụi, phấn hoa, nấm mốc, lông động vật hoặc một số yếu tố trong môi trường. Khi tiếp xúc với dị nguyên, cơ thể giải phóng các chất trung gian như histamine, từ đó gây ra hàng loạt biểu hiện ở niêm mạc mũi như hắt hơi, ngứa mũi, chảy nước mũi và nghẹt mũi.
Trong khi đó, cảm lạnh thường do virus đường hô hấp gây ra. Virus xâm nhập vào niêm mạc đường hô hấp và kích hoạt phản ứng viêm của cơ thể. Có rất nhiều loại virus có thể gây cảm lạnh, trong đó rhinovirus là một trong những tác nhân phổ biến.
Vì vậy, cảm lạnh có khả năng lây truyền từ người sang người thông qua các giọt bắn đường hô hấp hoặc tiếp xúc với dịch tiết chứa virus. Ngược lại, viêm mũi dị ứng không phải bệnh truyền nhiễm và không lây từ người này sang người khác.
Triệu chứng nào giúp phân biệt hai tình trạng?
Mặc dù có nhiều biểu hiện tương đồng, một số đặc điểm có thể giúp nhận biết.
Hắt hơi, chảy nước mũi và ngứa mũi
Người bị viêm mũi dị ứng thường có những cơn hắt hơi liên tiếp, đặc biệt khi tiếp xúc với tác nhân gây dị ứng. Cảm giác ngứa mũi, ngứa họng hoặc ngứa mắt cũng khá điển hình. Dịch mũi thường trong, loãng và có thể chảy nhiều.
Với cảm lạnh, người bệnh cũng có thể hắt hơi và chảy nước mũi nhưng cảm giác ngứa mũi thường không nổi bật như trong dị ứng. Dịch mũi ban đầu có thể trong, sau đó đặc dần khi tình trạng viêm tiếp diễn. Màu sắc dịch mũi thay đổi không đồng nghĩa chắc chắn với việc nhiễm vi khuẩn.
Nghẹt mũi
Cả hai tình trạng đều có thể gây nghẹt mũi do niêm mạc mũi bị phù nề.
Tuy nhiên, ở người có cơ địa dị ứng, nghẹt mũi thường xuất hiện cùng hắt hơi, ngứa mũi và chảy nước mũi trong. Triệu chứng có thể tái đi tái lại khi tiếp xúc với cùng một dị nguyên, chẳng hạn khi dọn nhà, tiếp xúc với bụi hoặc ở trong môi trường có nhiều nấm mốc.
Trong cảm lạnh, nghẹt mũi thường xuất hiện cùng các triệu chứng của nhiễm virus đường hô hấp và cải thiện dần khi cơ thể kiểm soát được virus.
Ngứa và chảy nước mắt
Đây là một dấu hiệu khá có giá trị khi phân biệt.
Viêm mũi dị ứng thường đi kèm ngứa mắt, đỏ mắt, chảy nước mắt, đặc biệt khi người bệnh tiếp xúc với tác nhân gây dị ứng. Các triệu chứng ở mắt có thể xuất hiện đồng thời với triệu chứng ở mũi.
Cảm lạnh có thể khiến mắt hơi chảy nước hoặc khó chịu, nhưng ngứa mắt thường không phải biểu hiện nổi bật.
Sốt và cảm giác mệt mỏi
Cảm lạnh có thể đi kèm sốt nhẹ, đau họng, ho, đau đầu hoặc cảm giác mệt mỏi. Những triệu chứng này liên quan đến phản ứng của cơ thể trước tình trạng nhiễm virus.
Ngược lại, viêm mũi dị ứng thông thường không gây sốt. Người bệnh có thể cảm thấy khó chịu, mất ngủ do nghẹt mũi hoặc mệt mỏi vì triệu chứng kéo dài, nhưng đây không phải là tình trạng nhiễm virus.
Nếu xuất hiện sốt, đau nhức người rõ rệt hoặc mệt nhiều, cần nghĩ đến nhiễm trùng đường hô hấp hoặc một nguyên nhân khác thay vì chỉ quy cho dị ứng.
Thời gian xuất hiện triệu chứng cũng là một dấu hiệu quan trọng
Một trong những cách dễ nhận biết nhất là theo dõi diễn tiến của triệu chứng.
Cảm lạnh thường xuất hiện sau khi cơ thể nhiễm virus và diễn tiến trong một khoảng thời gian nhất định. Các triệu chứng thường rõ hơn trong những ngày đầu rồi giảm dần khi cơ thể hồi phục. Phần lớn trường hợp cảm lạnh không kéo dài dai dẳng.
Trong khi đó, viêm mũi dị ứng có xu hướng tái phát hoặc kéo dài nếu người bệnh tiếp tục tiếp xúc với dị nguyên. Chẳng hạn, một người thường xuyên hắt hơi, chảy nước mũi mỗi khi quét nhà nhưng lại giảm rõ khi rời khỏi môi trường nhiều bụi có thể đang gặp tình trạng liên quan đến dị ứng.
Ở một số người, triệu chứng có thể xuất hiện theo mùa, chẳng hạn thời điểm lượng phấn hoa tăng cao. Những người khác lại có biểu hiện quanh năm do thường xuyên tiếp xúc với bụi nhà, mạt bụi hoặc các dị nguyên trong môi trường sống.
Có thể bị nhầm viêm mũi dị ứng với cảm lạnh không?
Có. Đặc biệt trong những ngày đầu, hai tình trạng có thể biểu hiện khá giống nhau. Hắt hơi, chảy nước mũi và nghẹt mũi đều có thể xuất hiện nên chỉ dựa vào một triệu chứng riêng lẻ thường khó xác định chính xác.
Có thể dựa vào một số đặc điểm để định hướng:
| Đặc điểm | Viêm mũi dị ứng | Cảm lạnh |
|---|---|---|
| Nguyên nhân | Phản ứng với dị nguyên | Nhiễm virus |
| Hắt hơi | Thường xuyên, có thể thành từng tràng | Có thể xuất hiện |
| Ngứa mũi/mắt | Thường gặp | Ít điển hình |
| Nước mũi | Thường trong, loãng | Thường trong lúc đầu, có thể đặc dần |
| Sốt | Không điển hình | Có thể có, thường nhẹ |
| Đau nhức cơ thể | Không điển hình | Có thể xuất hiện |
| Ho, đau họng | Có thể do dịch mũi chảy xuống | Khá thường gặp |
| Tính lây nhiễm | Không lây | Có thể lây |
| Diễn tiến | Tái phát khi gặp dị nguyên | Thường tự cải thiện theo thời gian |
Bảng trên chỉ mang tính định hướng. Một người hoàn toàn có thể mắc cảm lạnh trong khi đồng thời có cơ địa dị ứng, khiến triệu chứng chồng lấp và khó phân biệt hơn.
Khi nào cần lưu ý nếu triệu chứng kéo dài?
Nếu các triệu chứng ở mũi kéo dài, tái diễn thường xuyên hoặc ảnh hưởng đến giấc ngủ, học tập và sinh hoạt, không nên chỉ tự điều trị theo phỏng đoán.
Đặc biệt, tình trạng nghẹt mũi kéo dài có thể khiến người bệnh phải thở bằng miệng, ngủ không ngon hoặc thường xuyên cảm thấy khó chịu. Với trẻ nhỏ, nghẹt mũi kéo dài còn có thể ảnh hưởng đến ăn uống và giấc ngủ.
Trường hợp có sốt cao hoặc sốt kéo dài, khó thở, đau mặt nhiều, đau tai, triệu chứng nặng lên rõ rệt hoặc không cải thiện theo thời gian, nên được thăm khám để xác định nguyên nhân.
Phân biệt đúng để chăm sóc phù hợp
Viêm mũi dị ứng và cảm lạnh có thể giống nhau ở những biểu hiện ban đầu nhưng bản chất hoàn toàn khác. Dị ứng liên quan đến phản ứng của hệ miễn dịch trước dị nguyên, trong khi cảm lạnh chủ yếu do virus gây ra.
Nếu nổi bật là hắt hơi từng tràng, ngứa mũi, ngứa mắt, chảy nước mũi trong và tái phát khi tiếp xúc với một yếu tố nhất định, cần nghĩ nhiều đến tình trạng dị ứng. Ngược lại, nếu xuất hiện cùng đau họng, ho, mệt mỏi, đôi khi sốt và diễn tiến trong vài ngày, cảm lạnh có khả năng phù hợp hơn.
Quan sát sự kết hợp giữa nguyên nhân khởi phát, nhóm triệu chứng và diễn tiến theo thời gian sẽ hữu ích hơn việc chỉ dựa vào một biểu hiện như chảy mũi hay nghẹt mũi.
HỆ THỐNG PHÒNG KHÁM MEDASSIS CLINIC
📍Cơ sở 1: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG MEDASSIS – Dr. Đạt
🏥 Địa chỉ: 212 – Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội
☎️Hotline: 0988 669 212
📍Cơ sở 2: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG CHUYÊN SÂU – MedAssis | Vinmec Smartcity
🏥Địa chỉ: Lô đất ký hiệu F2-CCTP3, KĐT mới Tây Mỗ – Đại Mỗ – Vinhomes Park, Đ.Tây Mỗ, P. Tây Mỗ, Q. Nam Từ Liêm, TP. Hà Nội
☎️Hotline: 024 32085678
⏰Thời gian làm việc: 8h00 – 20h00
🌐Website: http://medassisclinic.vn
#phongkhamtaimuihongmedassis #phongkhamtaimuihong #medassis #medassisclinic #chamsoctaimuihong
