Subtotal 0 ₫
Niêm mạc mũi không chỉ là lớp mô lót bên trong hốc mũi mà còn tham gia trực tiếp vào quá trình bảo vệ đường hô hấp. Mỗi ngày, mũi liên tục tạo ra một lượng chất nhầy nhất định để giữ ẩm, giữ lại bụi bẩn và hỗ trợ loại bỏ các tác nhân đi vào cơ thể. Khi tình trạng viêm kéo dài, quá trình này có thể bị rối loạn, khiến dịch tiết thay đổi, nghẹt mũi và nhiều triệu chứng dai dẳng xuất hiện.
Chất nhầy trong mũi có tác dụng gì?
Nhiều người thường nghĩ chất nhầy trong mũi chỉ là dịch tiết cần được làm sạch. Thực tế, đây là một phần quan trọng của hàng rào bảo vệ tự nhiên của đường hô hấp.
Chất nhầy giúp giữ ẩm cho bề mặt bên trong mũi, đồng thời góp phần làm ẩm không khí trước khi không khí đi xuống các đường thở phía dưới. Bên cạnh đó, lớp dịch này có khả năng giữ lại bụi, phấn hoa, các hạt nhỏ và một số tác nhân có thể gây kích ứng hoặc nhiễm trùng. Nhờ đó, các chất không mong muốn sẽ khó đi sâu hơn vào đường hô hấp.
Một chức năng khác ít được chú ý là chất nhầy tham gia vào cơ chế làm sạch mũi. Bên trong mũi có các tế bào có lông chuyển rất nhỏ. Chúng phối hợp với lớp chất nhầy để đưa các hạt bụi và dịch tiết về phía họng, sau đó được nuốt xuống hoặc tống ra ngoài khi hắt hơi, xì mũi. Đây là một phần của cơ chế thanh thải tự nhiên của đường hô hấp.
Vì vậy, có chất nhầy trong mũi là hoàn toàn bình thường. Vấn đề chỉ xuất hiện khi lượng dịch, độ đặc hoặc quá trình vận chuyển dịch bị thay đổi do viêm, dị ứng, nhiễm virus hoặc các yếu tố kích thích khác.
Vì sao khi viêm mũi, chất nhầy thường tiết ra nhiều hơn?
Khi các tác nhân như virus, dị nguyên, khói bụi, mùi mạnh hoặc không khí khô kích thích đường mũi, cơ thể sẽ tạo ra phản ứng viêm. Các mạch máu tại đây có thể giãn ra, mô bị phù nề và hoạt động tiết dịch thay đổi.
Đó là lý do khi bị viêm mũi, người bệnh có thể vừa nghẹt mũi vừa chảy nước mũi. Trong một số trường hợp, dịch có thể loãng và trong; ở những trường hợp khác, dịch trở nên đặc và dính hơn. Đặc điểm dịch tiết phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ viêm, vì vậy không nên chỉ dựa vào màu sắc của dịch để tự xác định nguyên nhân.
Chẳng hạn, viêm mũi dị ứng thường đi kèm dịch mũi trong, hắt hơi, ngứa mũi hoặc ngứa mắt. Trong khi đó, nhiễm virus đường hô hấp có thể gây dịch mũi thay đổi từ loãng sang đặc hơn trong quá trình bệnh. Một số tình trạng viêm kéo dài có thể xuất hiện dịch đặc, đóng vảy hoặc thậm chí chảy máu mũi.
Điều gì xảy ra khi niêm mạc mũi bị viêm kéo dài?
Nếu tình trạng viêm chỉ diễn ra trong thời gian ngắn, các triệu chứng thường giảm dần khi nguyên nhân được kiểm soát. Tuy nhiên, khi viêm kéo dài hoặc tái diễn nhiều lần, cấu trúc và hoạt động bình thường của niêm mạc có thể bị ảnh hưởng.
Thứ nhất là tình trạng phù nề kéo dài. Khi mô bên trong mũi thường xuyên bị sưng, khoảng không để không khí lưu thông bị thu hẹp. Người bệnh có thể cảm thấy nghẹt một hoặc cả hai bên mũi, đặc biệt khi nằm hoặc vào ban đêm. Trong viêm mũi dị ứng kéo dài, tình trạng tắc nghẽn mũi có thể nổi bật và ảnh hưởng đến chất lượng sinh hoạt, giấc ngủ.
Thứ hai là chất nhầy có thể thay đổi về lượng và tính chất. Viêm khiến mũi tăng tiết dịch, trong khi tình trạng phù nề lại cản trở sự lưu thông và đào thải dịch. Khi dịch ứ đọng, người bệnh có thể cảm thấy nhiều dịch ở phía sau họng, thường được gọi là chảy dịch mũi sau. Tình trạng này có thể gây cảm giác vướng họng, phải khịt hoặc hắng giọng thường xuyên và đôi khi liên quan đến ho kéo dài.
Thứ ba là khả năng làm sạch tự nhiên của mũi có thể trở nên kém hiệu quả. Khi dịch tiết quá nhiều hoặc trở nên đặc, quá trình vận chuyển chất nhầy ra ngoài có thể không còn thuận lợi. Điều này tạo cảm giác mũi luôn có dịch, phải xì mũi nhiều lần nhưng vẫn không thông thoáng.
Thứ tư là niêm mạc có thể trở nên nhạy cảm hơn với các tác nhân kích thích. Người có tình trạng viêm mũi kéo dài có thể dễ xuất hiện triệu chứng khi gặp khói thuốc, bụi, mùi nước hoa, không khí lạnh hoặc thay đổi nhiệt độ. Một số dạng viêm mũi không do dị ứng liên quan đến phản ứng quá mức của niêm mạc với các kích thích từ môi trường.
Trong một số trường hợp kéo dài và đặc biệt, niêm mạc có thể bị tổn thương theo hướng teo và khô, dẫn đến đóng vảy, mùi khó chịu hoặc chảy máu. Đây là biểu hiện của một số bệnh lý cụ thể chứ không phải diễn biến tất yếu của mọi trường hợp viêm mũi.
Nghẹt mũi kéo dài có phải chỉ do nhiều chất nhầy?
Không phải lúc nào nghẹt mũi cũng xuất phát từ việc có quá nhiều dịch.
Khi bị viêm, mô bên trong mũi có thể sưng lên. Chính sự phù nề này cùng với lượng dịch tiết tăng có thể làm hẹp đường thở. Vì vậy, có trường hợp người bệnh cảm thấy nghẹt mũi rõ rệt nhưng lượng dịch chảy ra ngoài không nhiều.
Ngoài viêm mũi, nghẹt mũi kéo dài còn có thể liên quan đến dị ứng, viêm mũi không do dị ứng, viêm xoang, polyp mũi hoặc một số bất thường khác. Do đó, chỉ cố gắng làm sạch dịch mũi mà không tìm hiểu nguyên nhân gây viêm có thể không giải quyết được tình trạng nghẹt kéo dài.
Khi nào cần chú ý đến tình trạng viêm mũi kéo dài?
Một vài ngày chảy mũi hoặc nghẹt mũi trong đợt cảm lạnh thường không đáng lo nếu các triệu chứng giảm dần. Tuy nhiên, nên chú ý khi tình trạng nghẹt mũi, chảy mũi hoặc dịch chảy xuống họng kéo dài, tái đi tái lại hoặc ảnh hưởng rõ đến giấc ngủ và sinh hoạt.
Đặc biệt, nếu dịch mũi có mùi hôi, thường xuyên đóng vảy, chảy máu, nghẹt rõ một bên, mất hoặc giảm ngửi kéo dài, hoặc xuất hiện đau vùng mặt và các triệu chứng bất thường khác, cần được đánh giá để xác định nguyên nhân. Những biểu hiện này có thể gặp trong nhiều tình trạng khác nhau và không thể kết luận bệnh chỉ dựa vào màu sắc hay độ đặc của dịch mũi.
Làm gì để bảo vệ niêm mạc mũi?
Điều quan trọng không phải là cố loại bỏ hoàn toàn chất nhầy mà là duy trì môi trường phù hợp để cơ chế tự làm sạch của mũi hoạt động tốt.
Có thể hạn chế tiếp xúc với khói thuốc, bụi, mùi hóa chất và các yếu tố đã biết là tác nhân gây triệu chứng. Khi môi trường quá khô, việc duy trì độ ẩm phù hợp cũng giúp hạn chế tình trạng khô kích ứng. Vệ sinh mũi đúng cách bằng dung dịch phù hợp có thể hỗ trợ làm sạch dịch tiết và các hạt kích thích trong mũi.
Nếu thường xuyên bị nghẹt mũi hoặc chảy mũi kéo dài, không nên tự sử dụng thuốc xịt thông mũi kéo dài. Một số thuốc co mạch nếu dùng quá mức có thể gây tình trạng nghẹt mũi hồi ứng, khiến mũi càng khó thông thoáng khi thuốc hết tác dụng.
Chất nhầy trong mũi vốn là một cơ chế bảo vệ cần thiết, không phải thứ cơ thể cần loại bỏ hoàn toàn. Khi niêm mạc khỏe mạnh, chất nhầy giúp giữ ẩm, giữ lại các hạt kích thích và hỗ trợ làm sạch đường thở. Ngược lại, viêm kéo dài có thể làm thay đổi lượng dịch, gây phù nề, nghẹt mũi, chảy dịch mũi sau và ảnh hưởng đến chức năng bình thường của mũi. Vì vậy, nếu các triệu chứng kéo dài hoặc tái diễn thường xuyên, việc tìm đúng nguyên nhân gây viêm sẽ quan trọng hơn việc chỉ tìm cách làm giảm lượng dịch tiết.
HỆ THỐNG PHÒNG KHÁM MEDASSIS CLINIC
📍Cơ sở 1: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG MEDASSIS – Dr. Đạt
🏥 Địa chỉ: 212 – Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội
☎️Hotline: 0988 669 212
📍Cơ sở 2: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG CHUYÊN SÂU – MedAssis | Vinmec Smartcity
🏥Địa chỉ: Lô đất ký hiệu F2-CCTP3, KĐT mới Tây Mỗ – Đại Mỗ – Vinhomes Park, Đ.Tây Mỗ, P. Tây Mỗ, Q. Nam Từ Liêm, TP. Hà Nội
☎️Hotline: 024 32085678
⏰Thời gian làm việc: 8h00 – 20h00
🌐Website: http://medassisclinic.vn
#phongkhamtaimuihongmedassis #phongkhamtaimuihong #medassis #medassisclinic #chamsoctaimuihong
