Ho kéo dài sau một đợt cảm cúm thường khiến nhiều người nghĩ rằng đường hô hấp chưa hồi phục hoàn toàn. Tuy nhiên, nếu cơn ho ngày càng dữ dội, kéo dài nhiều tuần hoặc xuất hiện thành từng tràng liên tiếp, đây có thể là dấu hiệu của bệnh ho gà – một bệnh truyền nhiễm có khả năng gây biến chứng nguy hiểm, đặc biệt ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.
1. Ho gà là bệnh gì? Vì sao dễ nhầm với cảm cúm thông thường?
Ho gà là bệnh nhiễm khuẩn đường hô hấp cấp tính do vi khuẩn Bordetella pertussis gây ra. Vi khuẩn này lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc tiếp xúc gần, khiến các giọt dịch tiết chứa vi khuẩn phát tán vào không khí.

Điều đáng chú ý là bệnh không chỉ xuất hiện ở trẻ nhỏ mà còn có thể gặp ở thanh thiếu niên và người trưởng thành. Những người đã tiêm vắc xin vẫn có khả năng mắc bệnh do miễn dịch có thể suy giảm theo thời gian, tuy nhiên triệu chứng thường nhẹ hơn so với người chưa được tiêm phòng.
Ở giai đoạn đầu, ho gà thường có biểu hiện khá giống cảm lạnh thông thường như chảy nước mũi, hắt hơi, nghẹt mũi, ho nhẹ và đôi khi sốt nhẹ. Vì các triệu chứng chưa rõ ràng nên nhiều người dễ chủ quan, tự điều trị tại nhà mà không nghĩ đến khả năng mắc bệnh truyền nhiễm.

Sau khoảng 1–2 tuần, bệnh có thể chuyển sang giai đoạn ho thành cơn. Người bệnh xuất hiện những tràng ho liên tiếp, khó kiểm soát, đặc biệt vào ban đêm. Đây cũng là thời điểm các triệu chứng đặc trưng của ho gà dần bộc lộ rõ hơn.
2. Những dấu hiệu ho gà cần nhận biết sớm
Ho gà thường tiến triển qua nhiều giai đoạn, trong đó biểu hiện ho có sự thay đổi rõ rệt theo thời gian. Việc nhận biết những dấu hiệu bất thường giúp người bệnh chủ động thăm khám và hạn chế nguy cơ lây nhiễm cho người xung quanh.

Giai đoạn đầu: Triệu chứng giống cảm lạnh
Trong khoảng 1–2 tuần đầu, người bệnh có thể gặp các biểu hiện:
- Chảy nước mũi, nghẹt mũi, hắt hơi.
- Ho nhẹ, đôi khi kèm đau họng.
- Sốt nhẹ hoặc không sốt.
- Cảm giác mệt mỏi, khó chịu.
Ở giai đoạn này, cơn ho thường chưa dữ dội nên rất dễ bị nhầm với các bệnh viêm đường hô hấp thông thường. Tuy nhiên, đây lại là thời điểm người mắc ho gà có khả năng lây truyền bệnh cao.
Giai đoạn ho thành cơn: Dấu hiệu đặc trưng của bệnh
Khi bệnh tiến triển, các cơn ho có xu hướng xuất hiện dày hơn và kéo dài hơn. Người bệnh có thể gặp tình trạng:
- Ho thành từng tràng liên tiếp, khó kiểm soát.
- Ho dữ dội, thường tăng lên về đêm.
- Hít vào mạnh sau cơn ho, tạo ra âm thanh rít đặc trưng giống tiếng gà gáy.
- Nôn hoặc buồn nôn sau khi ho.
- Mệt lả, đỏ mặt hoặc tím tái sau những cơn ho dữ dội.
Không phải trường hợp nào cũng xuất hiện tiếng rít khi hít vào. Ở người lớn và trẻ đã tiêm phòng, biểu hiện này đôi khi không rõ ràng, thay vào đó chỉ là tình trạng ho dai dẳng nhiều tuần.
Đặc biệt, trẻ sơ sinh mắc ho gà có thể không ho thành cơn điển hình mà biểu hiện bằng những đợt ngừng thở, tím tái, bú kém hoặc khó thở. Vì vậy, không nên chờ đến khi xuất hiện tiếng ho đặc trưng mới đưa trẻ đi khám.
3. Vì sao ho gà có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm?
Ho gà không đơn thuần là tình trạng ho kéo dài gây khó chịu. Những cơn ho liên tục và dữ dội có thể ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động hô hấp, đặc biệt ở trẻ nhỏ có đường thở còn non yếu.
Một trong những biến chứng đáng lo ngại nhất là viêm phổi. Tình trạng nhiễm khuẩn có thể khiến người bệnh khó thở, suy giảm khả năng trao đổi oxy và cần được điều trị tích cực. Trẻ sơ sinh còn có nguy cơ xuất hiện những cơn ngừng thở, thiếu oxy và suy hô hấp.
Ngoài ra, những cơn ho dữ dội kéo dài có thể gây nôn ói, mất nước, sụt cân, kiệt sức và ảnh hưởng đến giấc ngủ. Trong một số trường hợp, người bệnh có thể gặp các biến chứng như co giật hoặc tổn thương thần kinh do thiếu oxy.
Nguy cơ biến chứng nghiêm trọng cao nhất ở trẻ dưới 6 tháng tuổi, đặc biệt là trẻ chưa được tiêm phòng đầy đủ. Đây cũng là lý do người lớn trong gia đình cần chú ý đến những cơn ho dai dẳng, bởi họ có thể mắc bệnh với triệu chứng không điển hình và vô tình lây nhiễm cho trẻ nhỏ.
4. Ho kéo dài bao lâu thì cần đi khám?
Không phải mọi trường hợp ho dai dẳng đều là ho gà. Ho sau nhiễm virus, hen phế quản, viêm mũi xoang, trào ngược dạ dày – thực quản và một số bệnh lý đường hô hấp khác cũng có thể gây ho kéo dài.
Tuy nhiên, nếu cơn ho xuất hiện liên tục nhiều ngày, ngày càng nặng hơn, ho thành từng tràng, đặc biệt kèm theo nôn sau ho hoặc có tiếng rít khi hít vào, người bệnh cần được thăm khám để xác định nguyên nhân.
Đối với trẻ nhỏ, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám sớm khi có biểu hiện ho bất thường, nhất là khi trong gia đình hoặc môi trường tiếp xúc gần có người mắc bệnh ho gà.
Cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu:
- Khó thở, thở nhanh hoặc có những cơn ngừng thở.
- Môi, đầu ngón tay hoặc da tím tái.
- Ho dữ dội khiến người bệnh không thể hít thở bình thường.
- Trẻ bỏ bú, bú kém, li bì hoặc có biểu hiện mất nước.
Bác sĩ có thể căn cứ vào triệu chứng lâm sàng, tiền sử tiếp xúc và chỉ định xét nghiệm phù hợp để xác định bệnh. Trong đó, xét nghiệm PCR từ dịch tỵ hầu thường được sử dụng để phát hiện vi khuẩn gây ho gà, đặc biệt trong giai đoạn đầu của bệnh.
5. Cách phòng ngừa bệnh ho gà hiệu quả
Tiêm vắc xin đúng lịch là biện pháp quan trọng nhất giúp phòng ngừa ho gà và giảm nguy cơ mắc bệnh nặng. Trẻ cần được tiêm vắc xin chứa thành phần ho gà theo lịch tiêm chủng được khuyến nghị. Cha mẹ nên kiểm tra sổ tiêm chủng để đảm bảo trẻ không bỏ lỡ các mũi tiêm cần thiết.
Bên cạnh đó, phụ nữ mang thai nên trao đổi với bác sĩ về việc tiêm vắc xin ho gà trong thai kỳ theo khuyến cáo hiện hành. Việc này giúp truyền kháng thể từ mẹ sang con, góp phần bảo vệ trẻ trong những tháng đầu đời, khi trẻ chưa hoàn thành các mũi tiêm cơ bản.
Ngoài tiêm phòng, mỗi gia đình cần duy trì những thói quen giúp hạn chế lây lan vi khuẩn:
- Che miệng và mũi khi ho, hắt hơi; sử dụng khăn giấy và bỏ đúng nơi quy định.
- Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn.
- Hạn chế tiếp xúc gần với trẻ sơ sinh khi đang có biểu hiện ho, sổ mũi hoặc nghi ngờ mắc bệnh.
- Đeo khẩu trang khi có triệu chứng bệnh đường hô hấp.
- Giữ không gian sinh hoạt thông thoáng, vệ sinh các bề mặt thường xuyên tiếp xúc.
Nếu được chẩn đoán mắc ho gà, người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn điều trị và cách ly theo chỉ định của nhân viên y tế. Kháng sinh có thể được sử dụng để điều trị, đặc biệt khi phát hiện sớm, đồng thời giúp giảm khả năng lây truyền. Không tự ý mua thuốc kháng sinh hoặc thuốc giảm ho để điều trị tại nhà khi chưa xác định được nguyên nhân.
Chủ động nhận biết để không bỏ qua dấu hiệu bệnh
Ho kéo dài không phải lúc nào cũng xuất phát từ cảm cúm thông thường. Đặc biệt, tình trạng ho thành từng cơn, ho dữ dội về đêm, nôn sau ho hoặc kèm khó thở cần được chú ý vì có thể liên quan đến bệnh ho gà.
Thay vì tự ý sử dụng thuốc khi cơn ho không thuyên giảm, người bệnh nên thăm khám để tìm đúng nguyên nhân và có hướng xử trí phù hợp. Đối với gia đình có trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, việc tiêm phòng đầy đủ, hạn chế nguồn lây và theo dõi sát các biểu hiện hô hấp là những bước quan trọng để bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình.
HỆ THỐNG PHÒNG KHÁM MEDASSIS CLINIC
📍Cơ sở 1: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG MEDASSIS – Dr. Đạt
🏥 Địa chỉ: 212 – Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội
☎️Hotline: 0988 669 212
📍Cơ sở 2: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG CHUYÊN SÂU – MedAssis | Vinmec Smartcity
🏥Địa chỉ: Lô đất ký hiệu F2-CCTP3, KĐT mới Tây Mỗ – Đại Mỗ – Vinhomes Park, Đ.Tây Mỗ, P. Tây Mỗ, Q. Nam Từ Liêm, TP. Hà Nội
☎️Hotline: 024 32085678
⏰Thời gian làm việc: 8h00 – 20h00
🌐Website: http://medassisclinic.vn
#phongkhamtaimuihongmedassis #phongkhamtaimuihong #medassis #medassisclinic #chamsoctaimuihong



