Subtotal 0 ₫
Phẫu thuật VA không phải là lựa chọn đầu tiên ngay khi trẻ bị viêm VA, nhưng cũng không nên trì hoãn bằng cách sử dụng kháng sinh kéo dài khi điều trị bảo tồn không còn mang lại hiệu quả. Điều quan trọng không nằm ở việc chọn dùng thuốc hay phẫu thuật, mà là xác định đúng nguyên nhân gây bệnh, đánh giá chính xác mức độ đáp ứng điều trị và đưa ra quyết định dựa trên chỉ định phù hợp. Việc lạm dụng kháng sinh hoặc phẫu thuật quá sớm đều có thể làm tăng những rủi ro không cần thiết đối với sức khỏe của trẻ.
Kháng sinh không phải cứ đổi liên tục là bệnh sẽ khỏi
Nhiều phụ huynh có suy nghĩ rằng nếu trẻ uống một loại kháng sinh vài ngày không đỡ thì chỉ cần đổi sang loại mạnh hơn là bệnh sẽ cải thiện. Thực tế, đây không phải là nguyên tắc điều trị trong các bệnh lý nhiễm khuẩn đường hô hấp hay viêm VA.
Trước khi chỉ định kháng sinh, cần xác định rõ trẻ có thực sự bị nhiễm khuẩn hay không. Không phải mọi trường hợp viêm VA đều cần dùng kháng sinh. Nếu nguyên nhân do virus hoặc tình trạng viêm đơn thuần, việc sử dụng kháng sinh sẽ không mang lại hiệu quả mà còn làm tăng nguy cơ kháng thuốc.
Khi đã có chỉ định dùng kháng sinh, việc lựa chọn thuốc phải dựa trên khả năng gây bệnh của vi khuẩn, mức độ nhiễm khuẩn và tình trạng của trẻ. Sau khi bắt đầu điều trị, thông thường cần khoảng 48–72 giờ để đánh giá đáp ứng. Nếu lựa chọn đúng kháng sinh và vi khuẩn nhạy cảm với thuốc, các triệu chứng như sốt, đau họng, nghẹt mũi hoặc chảy dịch sẽ bắt đầu cải thiện trong khoảng thời gian này.
Điều đó có nghĩa, không nên chỉ vì trẻ chưa đỡ sau một hoặc hai ngày mà vội vàng đổi thuốc. Việc thay đổi kháng sinh liên tục khi chưa đủ thời gian đánh giá không những không giúp bệnh khỏi nhanh hơn mà còn khiến quá trình điều trị trở nên phức tạp hơn.
Vì sao không nên kéo dài nhiều đợt kháng sinh liên tiếp?
Trong thực hành điều trị, gần như không có việc một trẻ phải lần lượt uống kháng sinh thứ nhất, rồi chuyển sang thứ hai, thứ ba, thứ tư chỉ vì thấy chưa cải thiện sau vài ngày.
Nếu trẻ đã được điều trị đúng theo hướng dẫn, sử dụng kháng sinh phù hợp nhưng bệnh vẫn không đáp ứng, bác sĩ sẽ cần đánh giá lại toàn bộ tình trạng thay vì tiếp tục đổi thuốc liên tục.
Lúc này cần xem xét nhiều yếu tố như:
- Chẩn đoán ban đầu có chính xác hay không.
- Tác nhân gây bệnh có thực sự là vi khuẩn.
- Vi khuẩn có khả năng kháng thuốc hay không.
- Có cần thực hiện các xét nghiệm để xác định vi khuẩn và lựa chọn kháng sinh phù hợp hơn hay không.
Việc kéo dài nhiều đợt kháng sinh mà không tìm nguyên nhân thực sự có thể làm tăng nguy cơ kháng kháng sinh, rối loạn hệ vi sinh đường ruột, gây các tác dụng không mong muốn và khiến việc điều trị về sau trở nên khó khăn hơn.
Chính vì vậy, điều trị đúng không đồng nghĩa với việc sử dụng càng nhiều kháng sinh càng tốt, mà là sử dụng đúng thuốc, đúng thời điểm và đúng thời gian cần thiết.
Điều trị bảo tồn vẫn có thể cần sử dụng kháng sinh
Một số phụ huynh cho rằng nếu trẻ đã phải dùng kháng sinh thì điều trị bảo tồn coi như thất bại và nên chuyển sang phẫu thuật VA ngay. Thực tế, đây là quan điểm chưa chính xác.
Điều trị bảo tồn là quá trình theo dõi, kiểm soát triệu chứng và xử lý từng đợt viêm cấp khi cần thiết. Trong suốt quá trình này, trẻ hoàn toàn có thể xuất hiện những đợt nhiễm khuẩn cấp và vẫn cần dùng kháng sinh nếu có chỉ định.
Điều quan trọng là việc sử dụng kháng sinh phải dựa trên cơ sở khoa học. Kháng sinh chỉ được dùng khi có bằng chứng hoặc nghi ngờ rõ ràng về nhiễm khuẩn, không phải dùng kéo dài để “phòng bệnh” hay duy trì liên tục trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng.
Nếu sau mỗi đợt điều trị, tình trạng của trẻ cải thiện tốt, số lần viêm giảm dần, giấc ngủ được cải thiện và chất lượng cuộc sống ổn định thì điều trị bảo tồn vẫn là lựa chọn phù hợp.
Nói cách khác, việc trẻ phải dùng kháng sinh trong một số đợt viêm không đồng nghĩa với việc cần phẫu thuật ngay, miễn là các đợt nhiễm khuẩn vẫn được kiểm soát hiệu quả.
Khi nào phẫu thuật VA trở thành lựa chọn phù hợp?
Mặc dù phẫu thuật VA mang lại hiệu quả rõ rệt trong nhiều trường hợp, nhưng đây không phải là phương pháp được áp dụng cho tất cả trẻ bị viêm VA.
Quyết định phẫu thuật cần dựa trên nhiều yếu tố như mức độ quá phát của VA, mức độ ảnh hưởng đến hô hấp, giấc ngủ, khả năng nghe, số lần viêm tái phát cũng như hiệu quả của điều trị bảo tồn trước đó.
Nếu trẻ vẫn đáp ứng tốt với điều trị nội khoa, các triệu chứng được kiểm soát và VA chưa gây biến chứng đáng kể thì chưa nhất thiết phải phẫu thuật.
Ngược lại, khi VA quá phát kéo dài gây tắc nghẽn đường thở, ngủ ngáy nhiều, ngưng thở khi ngủ, viêm tai giữa tái diễn hoặc điều trị nội khoa không còn hiệu quả, phẫu thuật VA sẽ được cân nhắc nhằm giải quyết nguyên nhân gây bệnh.
Điều quan trọng là phẫu thuật cần được thực hiện đúng thời điểm, khi lợi ích điều trị lớn hơn những nguy cơ có thể gặp phải.
Phẫu thuật quá sớm cũng có thể mang đến những rủi ro
VA là một tổ chức lympho nằm ở vòm mũi họng và tham gia vào hệ miễn dịch của trẻ, đặc biệt trong những năm đầu đời. Đây được xem là một trong những hàng rào giúp cơ thể nhận diện và đáp ứng với các tác nhân gây bệnh xâm nhập qua đường hô hấp.
Chính vì vậy, nếu phẫu thuật VA khi chưa thực sự có chỉ định hoặc khi VA mới chỉ phì đại ở mức độ nhẹ, trẻ có thể mất đi một phần hàng rào miễn dịch tự nhiên vốn vẫn đang hoạt động hiệu quả.
Ngoài ra, việc loại bỏ VA quá sớm không đồng nghĩa trẻ sẽ không còn mắc các bệnh đường hô hấp. Trong một số trường hợp, các mô lympho khác trong vùng mũi họng có thể phát triển bù trừ. Nếu nguyên nhân gây viêm như dị ứng, môi trường ô nhiễm hoặc nhiễm khuẩn tái diễn vẫn tồn tại, trẻ vẫn có nguy cơ mắc các bệnh lý tai mũi họng về sau.
Điều này cho thấy, mục tiêu của phẫu thuật VA không phải là loại bỏ hoàn toàn nguy cơ viêm nhiễm mà là giải quyết những trường hợp VA đã thực sự trở thành nguyên nhân gây cản trở hô hấp hoặc gây biến chứng.
Vậy kháng sinh kéo dài hay phẫu thuật VA ít rủi ro hơn?
Thực tế, không có đáp án chung cho tất cả mọi trường hợp.
Nếu trẻ vẫn đáp ứng tốt với điều trị nội khoa, chỉ xuất hiện những đợt nhiễm khuẩn cấp rải rác và mỗi đợt đều được kiểm soát bằng phác đồ phù hợp thì điều trị bảo tồn vẫn là lựa chọn an toàn.
Ngược lại, nếu trẻ phải tái đi tái lại nhiều đợt viêm, sử dụng kháng sinh nhiều lần nhưng hiệu quả ngày càng kém, hoặc VA đã gây ảnh hưởng rõ rệt đến hô hấp, giấc ngủ và sức khỏe tổng thể thì tiếp tục kéo dài điều trị nội khoa sẽ làm tăng nhiều rủi ro hơn so với phẫu thuật VA.
Điều cần tránh là hai thái cực: một bên cố gắng trì hoãn phẫu thuật bằng cách dùng kháng sinh kéo dài không cần thiết, bên còn lại lại vội vàng phẫu thuật khi chưa đánh giá đầy đủ chỉ định.
Kết luận
Lựa chọn giữa điều trị nội khoa và phẫu thuật VA không nên dựa trên tâm lý muốn tránh mổ bằng mọi giá hoặc muốn phẫu thuật càng sớm càng tốt. Điều quan trọng là đánh giá đúng nguyên nhân gây bệnh, theo dõi đáp ứng với điều trị và cân nhắc lợi ích – nguy cơ ở từng giai đoạn.
Kháng sinh cần được sử dụng đúng chỉ định, đúng thời điểm và đủ liệu trình, thay vì đổi thuốc hoặc kéo dài liên tục khi chưa xác định nguyên nhân. Trong khi đó, phẫu thuật VA chỉ nên thực hiện khi điều trị bảo tồn không còn mang lại hiệu quả hoặc VA đã gây ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe của trẻ. Quyết định đúng thời điểm sẽ giúp giảm rủi ro, nâng cao hiệu quả điều trị và bảo vệ tốt hơn chức năng hô hấp cũng như sự phát triển của trẻ.
HỆ THỐNG PHÒNG KHÁM MEDASSIS CLINIC
📍Cơ sở 1: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG MEDASSIS – Dr. Đạt
🏥 Địa chỉ: 212 – Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội
☎️Hotline: 0988 669 212
📍Cơ sở 2: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG CHUYÊN SÂU – MedAssis | Vinmec Smartcity
🏥Địa chỉ: Lô đất ký hiệu F2-CCTP3, KĐT mới Tây Mỗ – Đại Mỗ – Vinhomes Park, Đ.Tây Mỗ, P. Tây Mỗ, Q. Nam Từ Liêm, TP. Hà Nội
☎️Hotline: 024 32085678
⏰Thời gian làm việc: 8h00 – 20h00
🌐Website: http://medassisclinic.vn
#phongkhamtaimuihongmedassis #phongkhamtaimuihong #medassis #medassisclinic #chamsoctaimuihong
