Niêm mạc mũi thay đổi như thế nào khi trẻ bị viêm mũi dị ứng?

Niêm mạc mũi là một trong những vị trí phản ứng rõ rệt khi trẻ bị viêm mũi dị ứng. Khi tiếp xúc với dị nguyên như bụi nhà, mạt bụi, phấn hoa hoặc lông động vật, niêm mạc có thể bị viêm, phù nề và tăng tiết dịch, từ đó gây nghẹt mũi, hắt hơi, ngứa mũi, chảy nước mũi trong.

Vì sao viêm mũi dị ứng lại làm thay đổi niêm mạc mũi?

Viêm mũi dị ứng xảy ra khi hệ miễn dịch phản ứng quá mức với một số chất mà cơ thể tiếp xúc qua đường hô hấp. Ở người đã mẫn cảm, khi gặp lại dị nguyên, các tế bào miễn dịch được hoạt hóa và giải phóng nhiều chất trung gian như histamine, leukotriene cùng các cytokine. Những chất này tác động trực tiếp lên các mạch máu, tuyến tiết dịch và các tế bào trong niêm mạc.

Kết quả là niêm mạc xuất hiện tình trạng viêm, các mạch máu giãn ra, tăng tính thấm và mô xung quanh bị giữ dịch. Đây là một trong những nguyên nhân khiến trẻ cảm thấy mũi bị tắc, khó thở bằng mũi dù không nhất thiết có nhiều dịch nhầy.

Không chỉ xảy ra trong một thời điểm, tình trạng viêm có thể kéo dài nếu trẻ liên tục tiếp xúc với dị nguyên. Vì vậy, trẻ bị viêm mũi dị ứng quanh năm có thể thường xuyên nghẹt mũi, hắt hơi hoặc chảy nước mũi, đặc biệt khi ở trong môi trường có yếu tố kích thích.

Niêm mạc mũi thay đổi như thế nào khi trẻ bị viêm mũi dị ứng?

1. Niêm mạc trở nên nhợt màu

Một đặc điểm thường được ghi nhận khi thăm khám trẻ bị viêm mũi dị ứng là niêm mạc có màu nhợt hoặc tái hơn bình thường. Đây là dấu hiệu thường đi kèm với tình trạng phù nề của các cuốn mũi.

Tuy nhiên, màu sắc niêm mạc không nên được sử dụng như yếu tố duy nhất để xác định trẻ có viêm mũi dị ứng hay không. Việc đánh giá cần kết hợp với triệu chứng và diễn biến bệnh, chẳng hạn như hắt hơi thành từng tràng, ngứa mũi, chảy nước mũi trong và nghẹt mũi.

2. Niêm mạc bị phù nề, cuốn mũi sưng lên

Đây là thay đổi có liên quan trực tiếp đến cảm giác nghẹt mũi của trẻ. Phản ứng viêm làm các mạch máu giãn và tăng tính thấm, khiến mô niêm mạc giữ nhiều dịch hơn. Các cuốn mũi, đặc biệt là cuốn mũi dưới, có thể trở nên sưng nề.

Khi lòng mũi bị thu hẹp, luồng không khí đi qua khó khăn hơn. Trẻ có thể phải thở bằng miệng, ngủ không yên giấc hoặc thường xuyên phải hít mạnh qua mũi.

Ở trẻ nhỏ, nghẹt mũi kéo dài còn có thể ảnh hưởng đến ăn uống và giấc ngủ. Nếu trẻ thường xuyên ngủ há miệng, ngáy hoặc có biểu hiện khó thở khi ngủ, cha mẹ nên đưa trẻ đi đánh giá thay vì chỉ nghĩ đơn giản là trẻ bị nghẹt mũi thông thường. Viêm mũi dị ứng cũng có thể đi kèm các vấn đề như rối loạn giấc ngủ, viêm kết mạc hoặc hen.

3. Tăng tiết dịch mũi

Khi phản ứng dị ứng xảy ra, các tuyến tiết trong mũi hoạt động mạnh hơn. Trẻ thường chảy nước mũi trong, loãng và có thể phải lau hoặc xì mũi nhiều lần trong ngày.

Điểm đáng chú ý là dịch mũi do viêm mũi dị ứng thường có tính chất trong, khác với dịch đặc, vàng hoặc xanh có thể gặp trong một số trường hợp nhiễm trùng. Tuy nhiên, chỉ dựa vào màu dịch mũi cũng không đủ để phân biệt hoàn toàn nguyên nhân, bởi dịch mũi có thể thay đổi trong quá trình bệnh.

4. Niêm mạc nhạy cảm hơn với các yếu tố kích thích

Khi đang trong trạng thái viêm, niêm mạc mũi trở nên nhạy cảm hơn. Một số kích thích như bụi, mùi nước hoa, khói thuốc, thay đổi nhiệt độ hoặc không khí lạnh có thể khiến trẻ hắt hơi, ngứa mũi hoặc nghẹt mũi rõ hơn.

Vì vậy, không phải lúc nào trẻ cũng xuất hiện triệu chứng ngay sau khi tiếp xúc với một dị nguyên duy nhất. Nhiều trường hợp có thể bị kích thích bởi nhiều yếu tố trong môi trường sống, đặc biệt khi trẻ có cơ địa dị ứng.

Vì sao trẻ càng viêm mũi dị ứng càng dễ nghẹt mũi?

Nghẹt mũi không chỉ do trẻ có nhiều dịch. Phần quan trọng nằm ở tình trạng phù nề của mô niêm mạc và cuốn mũi.

Khi phản ứng dị ứng được kích hoạt, các chất trung gian gây viêm làm tăng giãn mạch và thoát dịch vào mô. Cuốn mũi vì thế sưng lên, làm đường thở bên trong mũi hẹp lại. Trẻ có thể cảm thấy một bên mũi nghẹt nhiều hơn bên còn lại hoặc tình trạng nghẹt thay đổi theo tư thế.

Nếu tiếp xúc với dị nguyên kéo dài, quá trình viêm cũng có thể tái diễn nhiều lần. Đây là lý do một số trẻ có biểu hiện nghẹt mũi dai dẳng thay vì chỉ xuất hiện trong vài ngày như một đợt cảm lạnh thông thường.

Niêm mạc mũi có trở lại bình thường sau khi kiểm soát dị ứng không?

Có thể. Những thay đổi như phù nề, tăng tiết dịch và các triệu chứng nghẹt mũi thường liên quan đến quá trình viêm dị ứng và có thể cải thiện khi yếu tố gây bệnh được kiểm soát.

Tuy nhiên, nếu trẻ liên tục tiếp xúc với dị nguyên hoặc việc kiểm soát viêm chưa phù hợp, triệu chứng có thể kéo dài hoặc tái phát nhiều lần. Vì vậy, mục tiêu không chỉ là làm trẻ hết nghẹt mũi tạm thời mà còn cần xác định những yếu tố khiến triệu chứng xuất hiện và kiểm soát chúng phù hợp.

Việc điều trị viêm mũi dị ứng có thể bao gồm tránh hoặc giảm tiếp xúc với dị nguyên, thuốc kháng histamine và trong những trường hợp phù hợp là thuốc corticosteroid xịt mũi. Corticosteroid xịt mũi được xem là một trong những lựa chọn điều trị hàng đầu đối với viêm mũi dị ứng; việc sử dụng cho trẻ cần phù hợp với tuổi, tình trạng bệnh và hướng dẫn sử dụng của từng thuốc.

Cha mẹ không nên tự ý dùng thuốc xịt thông mũi kéo dài cho trẻ. Một số thuốc có thể gây tác dụng phụ hoặc làm tình trạng nghẹt mũi trở nên khó kiểm soát nếu sử dụng không đúng cách.

Khi nào trẻ bị viêm mũi dị ứng nên được thăm khám?

Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám nếu tình trạng nghẹt mũi, hắt hơi, chảy nước mũi hoặc ngứa mũi kéo dài, tái đi tái lại và ảnh hưởng đến ăn uống, học tập hoặc giấc ngủ. Đặc biệt, nếu trẻ thường xuyên ngủ há miệng, ngáy, có biểu hiện rối loạn giấc ngủ hoặc triệu chứng không cải thiện với chăm sóc thông thường, cần tìm nguyên nhân cụ thể.

Trong trường hợp chẩn đoán chưa rõ ràng, triệu chứng kéo dài hoặc điều trị ban đầu không đáp ứng, bác sĩ có thể cân nhắc đánh giá dị nguyên bằng xét nghiệm da hoặc xét nghiệm IgE đặc hiệu tùy từng trường hợp. Không phải trẻ nào có triệu chứng viêm mũi cũng cần xét nghiệm dị ứng ngay từ đầu.

Tóm lại, viêm mũi dị ứng không chỉ khiến trẻ hắt hơi hay chảy nước mũi mà còn tạo ra những thay đổi rõ rệt bên trong mũi: niêm mạc có thể nhợt màu, phù nề, tăng tiết dịch và trở nên nhạy cảm hơn với các kích thích. Hiểu được những thay đổi này giúp cha mẹ nhận diện đúng triệu chứng, tránh nhầm lẫn với cảm lạnh hoặc viêm mũi do nhiễm trùng và có hướng kiểm soát phù hợp cho trẻ.

HỆ THỐNG PHÒNG KHÁM MEDASSIS CLINIC

📍Cơ sở 1: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG MEDASSIS – Dr. Đạt

🏥 Địa chỉ: 212 – Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội

☎️Hotline: 0988 669 212

📍Cơ sở 2: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG CHUYÊN SÂU – MedAssis | Vinmec Smartcity

🏥Địa chỉ: Lô đất ký hiệu F2-CCTP3, KĐT mới Tây Mỗ – Đại Mỗ – Vinhomes Park, Đ.Tây Mỗ, P. Tây Mỗ, Q. Nam Từ Liêm, TP. Hà Nội

☎️Hotline: 024 32085678

⏰Thời gian làm việc: 8h00 – 20h00

🌐Website: http://medassisclinic.vn

#phongkhamtaimuihongmedassis #phongkhamtaimuihong #medassis #medassisclinic #chamsoctaimuihong