Viêm mũi họng: Cách phân biệt nguyên nhân do Virus và Vi khuẩn

Tổng quan về tình trạng viêm mũi họng

Viêm mũi họng là gì?

Đây là tình trạng niêm mạc mũi và họng bị viêm do các tác nhân gây bệnh từ môi trường xâm nhập. Khu vực này đóng vai trò như “cửa ngõ” của hệ hô hấp nên rất dễ tổn thương, đặc biệt ở những người có sức đề kháng kém.

Viêm nhiễm vùng mũi họng có thể diễn ra ở mức độ nhẹ và tự khỏi, nhưng cũng có thể tiến triển nặng nếu nguyên nhân là vi khuẩn hoặc không được theo dõi đúng cách.

Vì sao cần phân biệt nguyên nhân gây viêm?

Hai nhóm tác nhân virus và vi khuẩn khác nhau hoàn toàn về:

• Cơ chế gây bệnh

• Mức độ nguy hiểm

• Khả năng gây biến chứng

Do đó, việc nhận diện đúng nguyên nhân giúp:

• Theo dõi diễn tiến bệnh chính xác

• Tránh xử trí không phù hợp

• Giảm nguy cơ viêm tai, viêm xoang, viêm phế quản

Viêm mũi họng do Virus

Nguyên nhân thường gặp

Viêm họng do virus là một loại bệnh do nhiễm trùng

Phần lớn các trường hợp viêm mũi họng có liên quan đến virus. Một số loại virus phổ biến bao gồm:

• Rhinovirus

• Adenovirus

• Virus cúm và á cúm

• Virus hợp bào hô hấp

Các virus này lây lan nhanh qua đường hô hấp, giọt bắn hoặc tiếp xúc tay – mũi – miệng.

Biểu hiện đặc trưng

Tình trạng viêm mũi họng do virus thường có các triệu chứng:

• Sốt nhẹ hoặc không sốt

• Sổ mũi trong, loãng

• Nghẹt mũi

• Cảm giác rát hoặc đau họng nhẹ

• Ho khan, ho ít

• Cơ thể mệt mỏi, uể oải

Các triệu chứng thường xuất hiện từ từ và tăng dần trong vài ngày đầu.

Diễn tiến

• Thời gian bệnh trung bình: 5–7 ngày

• Triệu chứng đạt đỉnh sau 2–3 ngày

• Sau đó giảm dần và tự hồi phục

Trong đa số trường hợp, viêm mũi họng do virus ít để lại biến chứng nếu được nghỉ ngơi và chăm sóc hợp lý.

Viêm mũi họng do Vi khuẩn

Nguyên nhân

Viêm mũi họng do vi khuẩn chiếm tỷ lệ thấp hơn nhưng thường nặng hơn và dễ gây biến chứng. Tác nhân thường gặp gồm:

• Liên cầu khuẩn

• Haemophilus influenzae

• Moraxella catarrhalis

Tình trạng này có thể xuất hiện ngay từ đầu hoặc phát triển sau khi viêm do virus kéo dài.

Dấu hiệu nhận biết

Một số biểu hiện gợi ý nguyên nhân vi khuẩn:

• Sốt cao, khó hạ

• Đau họng nhiều, nuốt đau rõ

• Họng đỏ, có dịch mủ trắng hoặc vàng

• Hơi thở có mùi

• Sưng hạch vùng cổ

• Ít chảy mũi hoặc không sổ mũi

Triệu chứng thường khởi phát nhanh và tiến triển rõ rệt.

Diễn tiến bệnh

• Bệnh kéo dài trên 7 ngày

• Triệu chứng không cải thiện hoặc ngày càng nặng

• Dễ lan sang tai, xoang hoặc đường hô hấp dưới

Nếu không được theo dõi đúng, nguy cơ biến chứng tăng cao.

Bảng so sánh hai nguyên nhân thường gặp