Viêm mũi họng cấp là một trong những bệnh lý đường hô hấp trên thường gặp nhất ở trẻ em, có thể xuất hiện quanh năm nhưng đặc biệt gia tăng vào thời điểm giao mùa hoặc khi thời tiết chuyển lạnh. Phần lớn các trường hợp viêm mũi họng cấp ở trẻ em diễn tiến nhẹ và có thể tự khỏi nếu được chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, việc chủ quan trong theo dõi và xử trí có thể khiến bệnh kéo dài, dễ tái phát và làm tăng nguy cơ biến chứng như viêm tai giữa, viêm đường hô hấp dưới hoặc viêm cầu thận cấp.
Việc nhận biết sớm các triệu chứng, hiểu rõ nguyên nhân gây bệnh và nắm được cách chăm sóc phù hợp đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe cho trẻ, đặc biệt trong những năm đầu đời khi hệ miễn dịch còn non yếu.
Viêm mũi họng cấp ở trẻ em là gì?
Đây là tình trạng viêm cấp tính của đường hô hấp trên, bao gồm mũi, hầu và họng. Bệnh thường khởi phát đột ngột sau khi trẻ tiếp xúc với các tác nhân gây bệnh và tiến triển trong thời gian ngắn.

Thông thường, các triệu chứng sẽ xuất hiện sau khoảng 1–2 ngày kể từ khi nhiễm tác nhân gây bệnh. Thời gian diễn tiến nhanh hay chậm, mức độ nặng hay nhẹ phụ thuộc vào sức đề kháng của trẻ cũng như loại tác nhân gây viêm. Nếu được chăm sóc đúng, đa số trẻ sẽ cải thiện rõ rệt sau 5–7 ngày và hồi phục hoàn toàn.
Con đường lây nhiễm
Các tác nhân gây viêm mũi họng cấp có khả năng lây lan nhanh từ người sang người thông qua các giọt bắn trong không khí. Khi người bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện hoặc xì mũi, virus và vi khuẩn có thể phát tán và xâm nhập vào cơ thể trẻ qua đường hô hấp.

Trẻ trong độ tuổi đi nhà trẻ, mẫu giáo hoặc tiểu học có nguy cơ mắc bệnh cao hơn do tiếp xúc gần với nhiều bạn bè. Ngoài ra, thời tiết lạnh, ẩm, môi trường ô nhiễm cũng tạo điều kiện thuận lợi để bệnh phát triển và bùng phát.
Nguyên nhân
Viêm mũi họng cấp ở trẻ em có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó phổ biến nhất là:
1. Virus
Virus là nguyên nhân hàng đầu gây viêm mũi họng cấp ở trẻ. Có hơn 200 chủng virus khác nhau có thể gây bệnh, trong đó Rhinovirus là tác nhân thường gặp nhất. Loại virus này dễ lây lan và phát triển mạnh khi thời tiết thay đổi, khiến viêm mũi họng cấp dễ xuất hiện thành từng đợt.
2. Vi khuẩn
Một số vi khuẩn như liên cầu, tụ cầu, phế cầu, Haemophilus influenzae cũng có thể gây viêm mũi họng cấp ở trẻ em. Đặc biệt, liên cầu khuẩn nhóm A có thể làm tăng nguy cơ biến chứng nếu không được kiểm soát tốt.
3. Nấm
Nấm ít gặp hơn nhưng vẫn có thể là nguyên nhân gây viêm mũi họng cấp, thường gặp trong các trường hợp trẻ có sức đề kháng suy giảm kéo dài.
4. Các yếu tố thuận lợi khác
Ngoài tác nhân gây bệnh, một số yếu tố làm tăng nguy cơ viêm mũi họng cấp ở trẻ bao gồm:
-
Thời tiết thay đổi đột ngột, chuyển lạnh
-
Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện
-
Môi trường sống nhiều khói bụi, ô nhiễm, khói thuốc lá
-
Vệ sinh răng miệng kém
-
Trẻ đang trong giai đoạn cai sữa hoặc mới ăn dặm
Triệu chứng viêm mũi họng cấp phổ biến ở trẻ em
Các dấu hiệu viêm mũi họng cấp thường xuất hiện khá rõ ràng và tiến triển theo từng giai đoạn.
Giai đoạn khởi phát

Trong giai đoạn đầu, trẻ có thể xuất hiện các biểu hiện:
-
Mệt mỏi, uể oải, giảm hoạt động
-
Hắt hơi nhiều, sổ mũi loãng
-
Nghẹt mũi nhẹ
-
Đau rát hoặc khô họng
-
Ho khan
-
Có thể sốt nhẹ hoặc không sốt
Giai đoạn toàn phát
Sau 1–2 ngày, các triệu chứng viêm mũi họng cấp ở trẻ thường trở nên rõ rệt hơn:
-
Nghẹt mũi nhiều, khó thở bằng mũi
-
Viêm họng, amidan sưng đỏ, đau khi nuốt
-
Ho có đờm
-
Sốt nhẹ đến sốt cao
-
Có thể kèm đau đầu, nhức mỏi toàn thân, chán ăn
Một số trẻ có thể xuất hiện thêm các triệu chứng như nôn ói, tiêu chảy hoặc thở nhanh hơn bình thường.
Dấu hiệu ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ
Với trẻ nhỏ chưa biết diễn đạt, viêm mũi họng cấp thường được nhận biết qua:
-
Quấy khóc nhiều, ngủ không yên
-
Bú kém, bỏ bú
-
Dịch mũi chảy nhiều, gây khó thở
-
Thở khò khè, thở bằng miệng
Viêm mũi họng cấp ở trẻ em thường bao lâu thì khỏi?
Thông thường, triệu chứng viêm mũi họng cấp sẽ xuất hiện sau 1–2 ngày nhiễm bệnh, tăng nặng trong 3–5 ngày đầu và bắt đầu thuyên giảm sau đó. Nếu được chăm sóc phù hợp, phần lớn trẻ sẽ hồi phục sau khoảng 7 ngày.
Tuy nhiên, trong trường hợp trẻ có sức đề kháng yếu hoặc không được theo dõi tốt, viêm mũi họng cấp có thể kéo dài và dẫn đến các biến chứng như:
-
Viêm phế quản, viêm phổi
Cách chăm sóc trẻ tại nhà
Việc chăm sóc đúng cách giúp trẻ nhanh hồi phục và hạn chế biến chứng.
1. Vệ sinh mũi họng đúng cách

Dùng nước muối sinh lý để làm sạch mũi hằng ngày cho bé
Giữ mũi họng thông thoáng giúp trẻ dễ thở hơn. Có thể dùng nước muối sinh lý để làm sạch mũi hằng ngày. Nếu dịch mũi đặc, cần làm mềm trước khi vệ sinh để tránh tổn thương niêm mạc.
2. Đảm bảo chế độ dinh dưỡng
Trẻ bị viêm mũi họng cấp thường chán ăn. Nên ưu tiên thực phẩm mềm, dễ tiêu hóa và chia nhỏ bữa ăn. Tăng cường rau xanh, trái cây để hỗ trợ sức đề kháng và cho trẻ uống đủ nước để tránh mất nước.
3. Sử dụng thuốc theo hướng dẫn
Thuốc hạ sốt hoặc kháng sinh (nếu cần) phải được dùng đúng liều lượng và đúng chỉ dẫn. Không tự ý sử dụng thuốc khi chưa có hướng dẫn phù hợp.
4. Theo dõi sát diễn biến bệnh
Cần theo dõi thân nhiệt, nhịp thở và các dấu hiệu bất thường. Nếu trẻ sốt cao kéo dài, khó thở hoặc mệt nhiều, cần được kiểm tra kịp thời.
Phòng ngừa viêm mũi họng cấp ở trẻ
Để hạn chế nguy cơ viêm mũi họng cấp ở trẻ em, cha mẹ nên:
-
Giữ ấm cho trẻ khi trời lạnh
-
Vệ sinh mũi họng thường xuyên bằng nước muối sinh lý
-
Duy trì vệ sinh răng miệng tốt
-
Tránh khói thuốc lá và môi trường ô nhiễm
-
Hạn chế cho trẻ tiếp xúc với người đang có triệu chứng bệnh hô hấp
-
Tăng cường dinh dưỡng để nâng cao sức đề kháng
Kết luận
Viêm mũi họng cấp ở trẻ em là bệnh lý thường gặp, dễ lây lan và có thể tái phát nhiều lần. Việc nhận biết sớm các triệu chứng viêm mũi họng cấp, chăm sóc đúng cách và chủ động phòng ngừa sẽ giúp trẻ nhanh hồi phục, đồng thời giảm nguy cơ biến chứng không mong muốn.
____________
HỆ THỐNG PHÒNG KHÁM MEDASSIS CLINIC
📍Cơ sở 1: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG MEDASSIS – Dr. Đạt
🏥 Địa chỉ: 212 – Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội
☎️Hotline: 0988 669 212
📍Cơ sở 2: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG CHUYÊN SÂU – MedAssis | Vinmec Smartcity
🏥Địa chỉ: Lô đất ký hiệu F2-CCTP3, KĐT mới Tây Mỗ – Đại Mỗ – Vinhomes Park, Đ.Tây Mỗ, P. Tây Mỗ, Q. Nam Từ Liêm, TP. Hà Nội
☎️Hotline: 024 32085678
⏰Thời gian làm việc: 8h00 – 20h00
🌐Website: http://medassisclinic.vn
#phongkhamtaimuihongmedassis #phongkhamtaimuihong #medassis #medassisclinic #chamsoctaimuihong




