Viêm mũi họng có thể gây viêm xoang ở trẻ không?

Viêm mũi họng là một trong những  bệnh lý đường hô hấp trên phổ biến nhất ở trẻ em, đặc biệt trong giai đoạn giao mùa hoặc khi trẻ bắt đầu đi học. Nhiều phụ huynh cho rằng viêm mũi họng chỉ là bệnh nhẹ, có thể tự khỏi sau vài ngày. Tuy nhiên, trên thực tế, nếu tình trạng viêm kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc không được xử trí đúng cách, viêm mũi họng hoàn toàn có thể tiến triển thành viêm xoang, gây ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe và sinh hoạt của trẻ.

Vậy viêm mũi họng có thể gây viêm xoang ở trẻ không, cơ chế diễn ra như thế nào, đâu là những dấu hiệu cảnh báo sớm và cha mẹ cần làm gì để phòng tránh biến chứng này? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ và toàn diện hơn về vấn đề này.

Viêm mũi họng có thể gây viêm xoang ở trẻ không?

Câu trả lời là có, và nguy cơ này xảy ra khá phổ biến trong thực tế lâm sàng.

Viêm mũi họng ở trẻ em rất dễ biến chứng thành viêm xoang, đặc biệt trong các trường hợp:

• Tình trạng viêm kéo dài trên 7–10 ngày

• Viêm tái đi tái lại nhiều lần trong năm

• Điều trị không đúng nguyên nhân (dùng thuốc không phù hợp, ngừng điều trị sớm)

• Trẻ bị nhiễm đồng thời cả virus và vi khuẩn

Khi niêm mạc mũi họng bị viêm, phù nề sẽ làm hẹp hoặc tắc các lỗ thông xoang. Dịch nhầy không thoát ra ngoài được sẽ ứ đọng trong xoang, tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, từ đó gây viêm xoang ở trẻ nhỏ.

Cơ chế viêm mũi họng tiến triển thành viêm xoang ở trẻ

1. Sự lan rộng của nhiễm trùng từ mũi họng lên xoang

Các hốc xoang thông trực tiếp với khoang mũi. Khi trẻ bị viêm mũi họng, virus hoặc vi khuẩn có thể:

• Đi sâu từ mũi lên các xoang

• Lan từ dịch mũi chảy ngược vào các hốc xoang

• Xâm nhập vào xoang khi lỗ xoang bị viêm, phù nề

Đặc biệt, các loại virus đường hô hấp thường gặp ở trẻ như rhinovirus, adenovirus… có khả năng làm tổn thương niêm mạc, tạo điều kiện để vi khuẩn bội nhiễm và gây viêm xoang cấp.

2. Hệ miễn dịch chưa hoàn thiện ở trẻ nhỏ

Trẻ em, nhất là trẻ dưới 6 tuổi, có hệ miễn dịch chưa hoàn chỉnh. Điều này khiến:

• Khả năng chống lại vi khuẩn, virus kém hơn người lớn

• Thời gian hồi phục sau viêm mũi họng kéo dài hơn

• Nguy cơ viêm nhiễm lan rộng cao hơn

Chính vì vậy, viêm mũi họng ở trẻ không chỉ dừng lại ở họng – mũi mà rất dễ ảnh hưởng đến các cấu trúc lân cận như xoang, tai giữa.

3. Yếu tố cơ địa và cấu trúc mũi xoang

Một số trẻ có nguy cơ cao tiến triển từ viêm mũi họng sang viêm xoang do:

• Cơ địa dị ứng

• Suy dinh dưỡng, thể trạng yếu

• VA quá phát

• Vẹo vách ngăn mũi

• Hốc xoang phát triển chưa hoàn chỉnh

Những yếu tố này làm cản trở quá trình dẫn lưu dịch xoang, khiến viêm mũi họng dễ biến chứng hơn.

Dấu hiệu cho thấy viêm mũi họng đã gây viêm xoang ở trẻ

Không phải mọi trường hợp viêm mũi họng đều tiến triển thành viêm xoang. Tuy nhiên, phụ huynh cần đặc biệt lưu ý khi trẻ có các biểu hiện sau:

Nghẹt mũi kéo dài, chảy mũi đặc

• Dịch mũi có màu vàng hoặc xanh

• Dịch đặc, dính, khó xì ra

• Chảy mũi xuống họng, gây cảm giác vướng họng

Ho, khạc nhiều

• Ho dai dẳng, không dứt

• Ho nhiều về đêm và sáng sớm

• Ho do dịch mũi xoang chảy xuống cổ họng

Biểu hiện đau, khó chịu vùng đầu mặt

• Trẻ quấy khóc nhiều, mệt mỏi

• Than đau đầu, nặng mặt (với trẻ lớn)

• Sưng nhẹ vùng mắt, má (một số trường hợp)

Hơi thở có mùi

• Miệng có mùi hôi dù đã vệ sinh răng miệng

• Mùi hôi tăng khi sáng ngủ dậy

Những triệu chứng này cho thấy viêm mũi họng ở trẻ có khả năng đã tiến triển thành viêm xoang và cần được theo dõi, xử trí sớm.

Tại sao viêm xoang ở trẻ dễ bị bỏ sót?

Viêm xoang ở trẻ em thường không có biểu hiện rầm rộ như ở người lớn. Trẻ nhỏ chưa biết mô tả cảm giác đau đầu hay nặng mặt, nên triệu chứng dễ bị nhầm lẫn với:

• Viêm mũi họng kéo dài

• Cảm cúm dai dẳng

• Ho do dị ứng

Chính sự nhầm lẫn này khiến nhiều trường hợp viêm mũi họng không được điều trị dứt điểm, tạo điều kiện cho viêm xoang phát triển âm thầm.

Viêm mũi họng kéo dài ảnh hưởng gì đến sức khỏe trẻ?

Ngoài nguy cơ gây viêm xoang, viêm mũi họng mạn tính còn có thể:

• Làm trẻ chậm lớn, kém ăn, ngủ không ngon

• Gây viêm tai giữa tái phát

• Ảnh hưởng đến khả năng tập trung và học tập

• Tăng nguy cơ mắc bệnh hô hấp mãn tính

Vì vậy, việc kiểm soát tốt viêm mũi họng ở trẻ đóng vai trò rất quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Lời khuyên giúp hạn chế viêm mũi họng biến chứng viêm xoang ở trẻ

Không chủ quan với viêm mũi họng kéo dài

Nếu trẻ có biểu hiện viêm mũi họng trên 7 ngày không cải thiện, hoặc tái phát liên tục, phụ huynh không nên tự điều trị kéo dài tại nhà.

Vệ sinh mũi họng đúng cách

• Rửa mũi bằng nước muối sinh lý giúp làm sạch dịch nhầy

• Giữ niêm mạc mũi thông thoáng, giảm nguy cơ tắc xoang

• Thực hiện đều đặn, đúng kỹ thuật

Tăng cường sức đề kháng cho trẻ

• Bổ sung chế độ ăn đủ chất

• Đảm bảo trẻ ngủ đủ giấc

• Giữ môi trường sống sạch sẽ, tránh khói bụi, khói thuốc

Theo dõi sát các dấu hiệu bất thường

Khi trẻ xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ viêm xoang như nghẹt mũi đặc kéo dài, ho đêm nhiều, hơi thở mùi hôi… cần theo dõi sát để can thiệp kịp thời.

KẾT LUẬN

Viêm mũi họng không chỉ là bệnh lý hô hấp thông thường mà còn là yếu tố nguy cơ cao gây viêm xoang ở trẻ em, đặc biệt khi tình trạng viêm kéo dài hoặc không được kiểm soát đúng cách. Do cấu trúc mũi xoang chưa hoàn thiện và hệ miễn dịch còn yếu, trẻ nhỏ rất dễ gặp biến chứng này.

Việc phát hiện sớm, theo dõi sát diễn tiến của viêm mũi họng và chăm sóc đúng cách đóng vai trò then chốt trong việc ngăn ngừa viêm xoang ở trẻ, giúp trẻ khỏe mạnh và phát triển toàn diện hơn.

____________

HỆ THỐNG PHÒNG KHÁM MEDASSIS CLINIC
📍Cơ sở 1: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG MEDASSIS – Dr. Đạt
🏥 Địa chỉ: 212 – Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội
☎️Hotline: 0988 669 212

📍Cơ sở 2: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG CHUYÊN SÂU – MedAssis | Vinmec Smartcity
🏥Địa chỉ: Lô đất ký hiệu F2-CCTP3, KĐT mới Tây Mỗ – Đại Mỗ – Vinhomes Park, Đ.Tây Mỗ, P. Tây Mỗ, Q. Nam Từ Liêm, TP. Hà Nội
☎️Hotline: 024 32085678

⏰Thời gian làm việc: 8h00 – 20h00
🌐Website: http://medassisclinic.vn

#phongkhamtaimuihongmedassis #phongkhamtaimuihong #medassis #medassisclinic #chamsoctaimuihong