Viêm xoang ở trẻ em là bệnh lý khá phổ biến và thường xuất hiện sau những đợt cảm lạnh, viêm mũi hoặc dị ứng kéo dài. Nhiều phụ huynh cho rằng đây chỉ là bệnh đường hô hấp thông thường nên có tâm lý chủ quan. Tuy nhiên, nếu không được phát hiện và điều trị đúng cách, viêm xoang có thể kéo dài, tái phát nhiều lần và làm tăng nguy cơ xuất hiện các biến chứng ảnh hưởng đến tai, mắt, đường hô hấp, thậm chí trong những trường hợp nặng còn có thể đe dọa sức khỏe của trẻ.

Viêm xoang ở trẻ em có thực sự nguy hiểm?

Phần lớn các trường hợp viêm xoang ở trẻ nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng sẽ cải thiện tốt mà không để lại hậu quả lâu dài. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại là nhiều trẻ chỉ được đưa đi khám khi bệnh đã kéo dài nhiều tuần hoặc tái phát liên tục. Lúc này, tình trạng viêm không còn khu trú trong các xoang mà có thể lan sang những cơ quan lân cận.

Ở trẻ nhỏ, hệ miễn dịch vẫn đang trong quá trình hoàn thiện, cấu trúc xoang và đường hô hấp cũng chưa phát triển đầy đủ. Chính vì vậy, khi vi khuẩn hoặc virus tồn tại lâu trong các hốc xoang, nguy cơ lan rộng sang tai giữa, họng, thanh quản hoặc các cấu trúc quanh mắt sẽ cao hơn so với người trưởng thành.

Ngoài ra, trẻ thường chưa biết mô tả chính xác triệu chứng của mình. Nhiều trường hợp chỉ biểu hiện bằng nghẹt mũi, ho kéo dài hoặc quấy khóc, khiến cha mẹ dễ nhầm với cảm lạnh thông thường. Điều này làm chậm quá trình điều trị và tạo điều kiện cho bệnh tiến triển nặng hơn.

Những biến chứng thường gặp của viêm xoang ở trẻ em

Khi tình trạng viêm kéo dài, dịch mủ trong các hốc xoang không được dẫn lưu hiệu quả sẽ trở thành môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển. Từ đây, nhiều biến chứng có thể xuất hiện.

Đau đầu kéo dài và chảy dịch xuống họng

Đây là một trong những biến chứng thường gặp nhất. Khi các xoang bị viêm, dịch tiết không thoát ra ngoài mà chảy ngược xuống thành sau họng, còn gọi là hiện tượng chảy dịch mũi sau.

Trẻ thường có biểu hiện:

• Ho nhiều về đêm hoặc sáng sớm.
• Thường xuyên phải khụt khịt hoặc hắng giọng.
• Cảm giác vướng họng.
• Hơi thở có mùi khó chịu.
• Đau đầu âm ỉ vùng trán hoặc quanh mắt.

Nếu tình trạng này kéo dài, trẻ dễ mệt mỏi, giảm chất lượng giấc ngủ, ăn uống kém và ảnh hưởng đến việc học tập cũng như sinh hoạt hằng ngày.

Gia tăng nguy cơ mắc các bệnh đường hô hấp

Đường hô hấp trên và đường hô hấp dưới có mối liên hệ chặt chẽ với nhau. Khi ổ viêm trong xoang tồn tại lâu ngày, vi khuẩn và dịch tiết liên tục chảy xuống họng sẽ kích thích niêm mạc hô hấp, làm tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh lý khác.

Trẻ có thể xuất hiện:

• Viêm họng tái đi tái lại.
• Viêm amidan kéo dài.
• Viêm thanh quản.
• Viêm phế quản.
• Ho mạn tính.
• Khò khè hoặc làm nặng thêm bệnh hen phế quản ở những trẻ có cơ địa dị ứng.

Không ít trẻ được điều trị ho kéo dài nhiều tuần nhưng nguyên nhân thực sự lại xuất phát từ viêm xoang chưa được kiểm soát. Vì vậy, khi trẻ thường xuyên ho về đêm hoặc sau khi ngủ dậy, cha mẹ cũng nên nghĩ đến khả năng bệnh lý ở mũi xoang.

Viêm tai giữa tái phát và giảm thính lực

Tai, mũi và họng được kết nối với nhau thông qua vòi nhĩ. Khi vùng mũi xoang bị viêm kéo dài, phù nề niêm mạc có thể làm tắc vòi nhĩ, khiến dịch không thoát ra được và tích tụ trong tai giữa.

Đây là nguyên nhân khiến nhiều trẻ bị viêm tai giữa ứ dịch tái đi tái lại.

Biểu hiện thường gặp gồm:

• Trẻ than đau tai.
• Cảm giác đầy tai hoặc ù tai.
• Nghe kém.
• Phản ứng chậm với âm thanh.
• Hay tăng âm lượng tivi hoặc thiết bị điện tử.

Nếu không được điều trị kịp thời, tình trạng viêm tai giữa kéo dài có thể ảnh hưởng đến khả năng nghe và quá trình phát triển ngôn ngữ của trẻ, đặc biệt ở lứa tuổi mẫu giáo và tiểu học.

Những biến chứng nguy hiểm nhưng ít gặp của viêm xoang

Mặc dù không phổ biến, nhưng trong một số trường hợp, đặc biệt khi viêm xoang do vi khuẩn không được điều trị đúng, ổ nhiễm trùng có thể lan sang những cơ quan quan trọng xung quanh.

Biến chứng tại mắt

Các xoang, đặc biệt là xoang sàng và xoang trán, nằm rất gần hốc mắt. Khi vi khuẩn lan rộng, trẻ có thể gặp các biến chứng như:

• Viêm mí mắt.
• Viêm túi lệ.
• Viêm mô tế bào quanh hốc mắt.
• Áp xe ổ mắt.

Trẻ thường có biểu hiện sưng đỏ quanh mắt, đau khi cử động mắt, mắt lồi nhẹ hoặc nhìn mờ. Đây là tình trạng cần được thăm khám và điều trị sớm vì có nguy cơ ảnh hưởng đến thị lực nếu chậm trễ.

Biến chứng nội sọ

Đây là nhóm biến chứng hiếm gặp nhưng đặc biệt nguy hiểm.

Vi khuẩn từ các xoang có thể lan đến vùng não và màng não, gây:

• Viêm màng não.
• Áp xe não.
• Viêm tắc tĩnh mạch hang.

Những biến chứng này có thể biểu hiện bằng sốt cao, đau đầu dữ dội, nôn nhiều, rối loạn ý thức hoặc co giật. Nếu không được cấp cứu kịp thời, bệnh có thể đe dọa tính mạng và để lại di chứng thần kinh lâu dài.

Nhiễm trùng huyết

Trong trường hợp vi khuẩn xâm nhập vào máu, trẻ có nguy cơ bị nhiễm trùng huyết. Đây là tình trạng nhiễm trùng toàn thân rất nặng, cần điều trị tích cực tại cơ sở y tế.

Mặc dù tỷ lệ gặp không cao, nhưng đây là lý do viêm xoang kéo dài tuyệt đối không nên xem nhẹ, đặc biệt khi trẻ sốt cao liên tục hoặc có biểu hiện mệt nhiều.

Viêm xương và các cấu trúc lân cận

Tình trạng viêm kéo dài cũng có thể lan sang xương vùng mặt, gây viêm cốt tủy xương hoặc ảnh hưởng đến các mô mềm quanh xoang.

Các biến chứng này thường khiến trẻ đau nhiều, vùng mặt sưng đỏ và cần điều trị chuyên sâu để tránh tổn thương lâu dài.

Viêm xoang mạn tính ảnh hưởng như thế nào đến sự phát triển của trẻ?

Một vấn đề được nhiều phụ huynh quan tâm là liệu viêm xoang có thể kéo dài đến tuổi trưởng thành hay không.

Thực tế, nếu tình trạng viêm xoang tái phát nhiều lần nhưng không điều trị triệt để hoặc không kiểm soát được các yếu tố thuận lợi như viêm mũi dị ứng, VA quá phát hay amidan quá phát, bệnh có thể chuyển sang giai đoạn mạn tính.

Trẻ thường xuyên bị nghẹt mũi sẽ phải thở bằng miệng, ngủ ngáy, ngủ không sâu giấc và dễ thức giấc giữa đêm. Việc thiếu ngủ kéo dài khiến trẻ mệt mỏi, giảm khả năng tập trung, ảnh hưởng đến kết quả học tập và sinh hoạt hằng ngày.

Ngoài ra, tình trạng viêm mạn tính còn làm trẻ dễ mắc các đợt nhiễm khuẩn đường hô hấp tái diễn, phải sử dụng thuốc nhiều lần và giảm chất lượng cuộc sống.

Khi nào cha mẹ nên đưa trẻ đi khám?

Cha mẹ không nên chờ đến khi trẻ đau nhiều hoặc sốt cao mới đưa đi khám. Nên cho trẻ kiểm tra nếu có các dấu hiệu như:

• Nghẹt mũi hoặc chảy mũi kéo dài trên 10 ngày nhưng không cải thiện.
• Dịch mũi đặc màu vàng hoặc xanh.
• Ho kéo dài, đặc biệt về đêm.
• Hơi thở có mùi.
• Đau vùng mặt hoặc đau đầu.
• Sưng quanh mắt.
• Viêm tai giữa tái phát nhiều lần.
• Sốt kéo dài hoặc triệu chứng ngày càng nặng.

Việc thăm khám sớm giúp xác định nguyên nhân, đánh giá mức độ viêm và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, từ đó giảm nguy cơ biến chứng.

Làm gì để hạn chế biến chứng của viêm xoang ở trẻ?

Để giảm nguy cơ tiến triển nặng, cha mẹ nên:

• Điều trị sớm ngay khi trẻ có dấu hiệu nghi ngờ viêm xoang.
• Hướng dẫn trẻ vệ sinh mũi đúng cách theo chỉ định.
• Giữ môi trường sống sạch sẽ, hạn chế khói thuốc lá và các tác nhân gây dị ứng.
• Cho trẻ uống đủ nước, ăn đầy đủ dinh dưỡng để tăng sức đề kháng.
• Tuân thủ đúng phác đồ điều trị, không tự ý ngừng thuốc khi triệu chứng vừa cải thiện.
• Đưa trẻ tái khám đúng hẹn để đánh giá hiệu quả điều trị.

Kết luận

Viêm xoang ở trẻ em đa số không phải là bệnh lý nguy hiểm nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Tuy nhiên, việc chủ quan hoặc điều trị không triệt để có thể khiến bệnh kéo dài, tái phát nhiều lần và làm tăng nguy cơ xuất hiện các biến chứng như viêm tai giữa, viêm họng, viêm phế quản, tổn thương quanh mắt, thậm chí là viêm màng não hoặc áp xe não trong những trường hợp nặng. Vì vậy, khi trẻ có các dấu hiệu nghi ngờ viêm xoang kéo dài, cha mẹ nên đưa trẻ đi thăm khám để được đánh giá và điều trị kịp thời, giúp hạn chế biến chứng và bảo vệ sức khỏe lâu dài cho trẻ.

HỆ THỐNG PHÒNG KHÁM MEDASSIS CLINIC

📍Cơ sở 1: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG MEDASSIS – Dr. Đạt

🏥 Địa chỉ: 212 – Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội

☎️Hotline: 0988 669 212

📍Cơ sở 2: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG CHUYÊN SÂU – MedAssis | Vinmec Smartcity

🏥Địa chỉ: Lô đất ký hiệu F2-CCTP3, KĐT mới Tây Mỗ – Đại Mỗ – Vinhomes Park, Đ.Tây Mỗ, P. Tây Mỗ, Q. Nam Từ Liêm, TP. Hà Nội

☎️Hotline: 024 32085678

⏰Thời gian làm việc: 8h00 – 20h00

🌐Website: http://medassisclinic.vn

#phongkhamtaimuihongmedassis #phongkhamtaimuihong #medassis #medassisclinic #chamsoctaimuihong