Viêm tai giữa là bệnh lý thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt trong độ tuổi từ 6 – 36 tháng, nhưng người lớn cũng có thể mắc. Bệnh thường xuất hiện sau cảm lạnh, cúm hoặc nhiễm trùng đường hô hấp trên. Nếu không được phát hiện và xử trí phù hợp, tình trạng viêm có thể ảnh hưởng đến thính lực và gây ra các biến chứng nghiêm trọng. Vì vậy, nhận biết sớm những dấu hiệu bất thường ở tai là điều cần thiết.
Theo thống kê, khoảng 80% trẻ em từng mắc ít nhất một đợt viêm tai giữa trước 3 tuổi. Nguyên nhân trẻ dễ mắc bệnh liên quan đến đặc điểm giải phẫu của vòi nhĩ chưa hoàn thiện, khiến dịch từ tai giữa khó được dẫn lưu. Tuy nhiên, đây không phải bệnh chỉ gặp ở trẻ em. Người trưởng thành, đặc biệt những người vừa mắc cảm cúm, viêm mũi xoang hoặc có vấn đề về vòi nhĩ, vẫn có nguy cơ mắc bệnh.
Tai giữa nằm ở đâu và có chức năng gì?
Tai được chia thành ba phần chính: tai ngoài, tai giữa và tai trong. Tai ngoài gồm loa tai và ống tai ngoài. Tai giữa nằm phía sau màng nhĩ, bao gồm hòm nhĩ, chuỗi xương con và vòi nhĩ. Tai trong gồm ốc tai, tiền đình và hệ thống ống bán khuyên, đảm nhiệm chức năng nghe và giữ thăng bằng.

Tai giữa có nhiệm vụ truyền rung động âm thanh từ màng nhĩ qua chuỗi xương con đến tai trong. Trong khi đó, vòi nhĩ nối tai giữa với vùng mũi họng, giúp cân bằng áp suất và dẫn lưu dịch tiết ra khỏi tai giữa.
Khi vòi nhĩ bị phù nề hoặc tắc nghẽn, dịch có thể bị giữ lại trong hòm nhĩ. Đây là điều kiện thuận lợi để virus hoặc vi khuẩn phát triển và gây viêm.
Các dạng viêm tai giữa thường gặp
Dựa vào diễn biến của bệnh, có thể gặp ba dạng chính. Viêm tai giữa cấp thường xuất hiện đột ngột, hay xảy ra sau một đợt nhiễm trùng đường hô hấp trên. Viêm tai giữa ứ dịch là tình trạng dịch tích tụ trong tai giữa nhưng không nhất thiết có biểu hiện nhiễm trùng cấp tính. Trong khi đó, viêm tai giữa mạn tính kéo dài dai dẳng, có thể đi kèm thủng màng nhĩ và chảy dịch hoặc mủ qua tai.
9 triệu chứng viêm tai giữa cần chú ý
1. Đau tai

Đau tai là một trong những dấu hiệu điển hình nhất, đặc biệt ở viêm tai giữa cấp. Trẻ nhỏ có thể không nói được mình đau ở đâu mà thường kéo, giật tai hoặc khó chịu. Cơn đau có thể rõ hơn vào ban đêm hoặc khi nằm.
2. Quấy khóc, khó ngủ
Ở trẻ nhỏ, đau và cảm giác căng tức trong tai có thể khiến trẻ quấy khóc, khó dỗ hoặc ngủ không yên. Nếu tình trạng này xuất hiện đột ngột, đặc biệt sau một đợt cảm cúm, cha mẹ nên chú ý đến khả năng trẻ đang gặp vấn đề ở tai.
3. Sốt
Sốt thường xuất hiện khi có tình trạng nhiễm trùng cấp. Trẻ có thể sốt từ 38°C trở lên, kèm theo đau tai, quấy khóc hoặc mệt mỏi. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng sốt, đặc biệt ở người lớn hoặc những trường hợp viêm tai giữa không cấp tính.

4. Nghe kém
Dịch tích tụ phía sau màng nhĩ có thể cản trở sự truyền âm thanh, khiến người bệnh cảm thấy tai bị ù, đầy hoặc nghe không rõ. Ở trẻ nhỏ, biểu hiện có thể là không quay đầu khi được gọi, phản ứng chậm với âm thanh hoặc thường xuyên yêu cầu nhắc lại.
Nếu tình trạng giảm thính lực kéo dài, đặc biệt ở trẻ đang trong giai đoạn phát triển ngôn ngữ, cần được đánh giá sớm.
5. Chảy dịch hoặc mủ tai
Khi viêm tiến triển, dịch có thể xuất hiện trong tai. Nếu màng nhĩ bị thủng do áp lực và tình trạng viêm, dịch hoặc mủ có thể chảy ra ngoài qua ống tai. Đây là dấu hiệu cần được thăm khám thay vì tự ý nhỏ thuốc hoặc xử lý tại nhà.

6. Mất thăng bằng, chóng mặt
Một số người bệnh có thể xuất hiện cảm giác mất thăng bằng hoặc chóng mặt. Dấu hiệu này không phải lúc nào cũng xuất hiện và cần phân biệt với các bệnh lý khác của tai trong.
Ở trẻ nhỏ, biểu hiện có thể khó nhận biết hơn, chẳng hạn trẻ đi không vững hoặc dễ ngã hơn bình thường.
7. Đau đầu
Đau đầu có thể xuất hiện cùng với đau tai, sốt và cảm giác mệt mỏi. Tuy nhiên, đây là triệu chứng không đặc hiệu và có thể liên quan đến nhiều bệnh lý khác. Nếu đau đầu dữ dội, kéo dài hoặc đi kèm các biểu hiện bất thường về thần kinh, người bệnh cần được đánh giá y tế sớm.
8. Bú kém hoặc chán ăn
Trẻ bị đau tai có thể khó chịu khi bú hoặc nuốt do những động tác này làm thay đổi áp lực trong tai giữa. Vì vậy, trẻ có thể bú ít hơn, bỏ bú hoặc ăn uống kém.
Đây là dấu hiệu khá dễ bị bỏ qua, nhất là khi trẻ đồng thời đang bị cảm lạnh hoặc viêm đường hô hấp.
9. Cảm giác đầy, tức hoặc ù tai
Ở người lớn, thay vì quấy khóc hay kéo tai như trẻ nhỏ, bệnh có thể biểu hiện bằng cảm giác tai bị đầy, nặng, ù hoặc như có nước bên trong. Một số người chỉ nhận thấy mình nghe kém hoặc âm thanh xung quanh trở nên nhỏ hơn bình thường.
Vì sao trẻ nhỏ dễ mắc viêm tai giữa?
Vòi nhĩ ở trẻ nhỏ ngắn, hẹp và có hướng nằm ngang hơn so với người trưởng thành. Khi trẻ bị cảm lạnh, cúm, viêm mũi xoang hoặc viêm VA, niêm mạc vùng mũi họng có thể phù nề, làm vòi nhĩ bị tắc.
Khi đó, không khí khó lưu thông và dịch trong tai giữa không được dẫn lưu hiệu quả. Dịch ứ đọng lâu ngày có thể trở thành môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển.
Ngoài trẻ nhỏ, nguy cơ mắc bệnh cũng có thể tăng ở người thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc hoặc môi trường ô nhiễm, người có bệnh lý mũi xoang, viêm VA, dị ứng hoặc vừa mắc nhiễm trùng đường hô hấp.
Chẩn đoán viêm tai giữa bằng cách nào?
Các triệu chứng giúp định hướng bệnh nhưng không đủ để xác định chính xác tình trạng tai giữa. Khi thăm khám, bác sĩ thường sử dụng đèn soi tai hoặc nội soi để quan sát ống tai và màng nhĩ.
Một số dấu hiệu như màng nhĩ đỏ, phồng, giảm hoặc mất khả năng di động, có dịch phía sau màng nhĩ có thể hỗ trợ chẩn đoán. Trong một số trường hợp, người bệnh có thể được kiểm tra thính lực hoặc đo nhĩ lượng để đánh giá chức năng tai giữa, đặc biệt khi tình trạng nghe kém kéo dài.
Ngoài khám tai, việc đánh giá mũi, xoang và vùng họng cũng cần thiết khi nghi ngờ các bệnh lý đường hô hấp trên là yếu tố liên quan.
Khi nào cần đi khám?
Không nên chủ quan khi trẻ bị đau tai, sốt, nghe kém hoặc chảy dịch tai. Người lớn cũng nên đi khám nếu xuất hiện đau tai kéo dài, giảm thính lực, ù tai hoặc dịch bất thường chảy ra từ tai.
Đặc biệt, nếu người bệnh có sốt cao kéo dài, đau đầu dữ dội, chóng mặt nhiều, sưng đỏ phía sau tai, cứng cổ, lơ mơ hoặc các biểu hiện bất thường khác, cần được đánh giá y tế ngay vì có thể liên quan đến biến chứng hoặc một bệnh lý nghiêm trọng khác.
Kết luận
Nhận biết triệu chứng viêm tai giữa từ sớm giúp người bệnh chủ động thăm khám và hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến thính lực. Đau tai, sốt, quấy khóc, nghe kém, chảy dịch tai, mất thăng bằng, đau đầu, bú kém và cảm giác đầy hoặc ù tai là những dấu hiệu đáng chú ý.
Tuy nhiên, các triệu chứng này có thể xuất hiện ở nhiều bệnh lý khác nhau. Vì vậy, không nên chỉ dựa vào biểu hiện bên ngoài để tự chẩn đoán hoặc tự sử dụng thuốc. Khi có dấu hiệu bất thường ở tai, đặc biệt ở trẻ nhỏ, việc thăm khám và đánh giá trực tiếp sẽ giúp xác định nguyên nhân và hướng xử trí phù hợp.
HỆ THỐNG PHÒNG KHÁM MEDASSIS CLINIC
📍Cơ sở 1: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG MEDASSIS – Dr. Đạt
🏥 Địa chỉ: 212 – Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội
☎️Hotline: 0988 669 212
📍Cơ sở 2: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG CHUYÊN SÂU – MedAssis | Vinmec Smartcity
🏥Địa chỉ: Lô đất ký hiệu F2-CCTP3, KĐT mới Tây Mỗ – Đại Mỗ – Vinhomes Park, Đ.Tây Mỗ, P. Tây Mỗ, Q. Nam Từ Liêm, TP. Hà Nội
☎️Hotline: 024 32085678
⏰Thời gian làm việc: 8h00 – 20h00
🌐Website: http://medassisclinic.vn
#phongkhamtaimuihongmedassis #phongkhamtaimuihong #medassis #medassisclinic #chamsoctaimuihong



