Subtotal 0 ₫
Viêm não mô cầu là bệnh nhiễm khuẩn nguy hiểm do vi khuẩn não mô cầu gây ra, có khả năng lây truyền qua đường hô hấp khi tiếp xúc gần với người mang vi khuẩn. Bệnh có thể diễn biến nhanh, gây viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết và đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời.
Viêm não mô cầu là bệnh gì?
Bệnh do vi khuẩn Neisseria meningitidis, còn gọi là não mô cầu, gây ra. Vi khuẩn thường cư trú ở vùng mũi họng của người mà không gây triệu chứng. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, chúng có thể xâm nhập vào máu hoặc màng não, dẫn đến các tình trạng nhiễm khuẩn nghiêm trọng.
Hai thể bệnh nguy hiểm thường gặp là viêm màng não do não mô cầu và nhiễm khuẩn huyết do não mô cầu. Viêm màng não xảy ra khi vi khuẩn gây viêm lớp màng bao quanh não và tủy sống. Trong khi đó, nhiễm khuẩn huyết có thể khiến tình trạng toàn thân xấu đi nhanh chóng, gây rối loạn đông máu, tổn thương nhiều cơ quan và sốc nhiễm khuẩn.
Điều đáng lo ngại là bệnh có thể khởi phát với những biểu hiện tương tự các bệnh nhiễm trùng thông thường, nhưng tiến triển nặng chỉ trong thời gian ngắn. Vì vậy, nhận biết sớm dấu hiệu cảnh báo có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Viêm não mô cầu lây truyền qua đường hô hấp như thế nào?
Vi khuẩn não mô cầu lây từ người sang người chủ yếu qua dịch tiết đường hô hấp và họng khi tiếp xúc gần. Người mang vi khuẩn nhưng chưa có triệu chứng vẫn có thể là nguồn lây. Việc ho, hắt hơi ở khoảng cách gần, tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết hoặc sống chung trong không gian chật hẹp có thể làm tăng nguy cơ lây nhiễm.
Bệnh không lây lan dễ dàng chỉ qua việc ở cùng một không gian trong thời gian ngắn. Nguy cơ thường cao hơn khi tiếp xúc gần và kéo dài, chẳng hạn giữa các thành viên trong gia đình hoặc những người thường xuyên sinh hoạt sát nhau.
Thời gian ủ bệnh thường khoảng 3–4 ngày, nhưng có thể dao động từ 1–10 ngày. Sau khi nhiễm vi khuẩn, phần lớn người mang vi khuẩn không phát triển thành bệnh xâm lấn. Tuy nhiên, rất khó xác định ai sẽ tiến triển nặng, vì vậy không nên chủ quan khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ.
Dấu hiệu nhận biết bệnh cần đặc biệt lưu ý
Ở giai đoạn đầu, bệnh có thể gây sốt, đau đầu, mệt mỏi hoặc buồn nôn, dễ bị nhầm với các bệnh nhiễm trùng thông thường. Tuy nhiên, khi vi khuẩn xâm nhập vào máu hoặc màng não, triệu chứng có thể trở nên nghiêm trọng trong thời gian ngắn.
Những dấu hiệu cảnh báo cần chú ý gồm:
- Sốt cao đột ngột: Có thể kèm rét run, mệt lả hoặc tình trạng toàn thân xấu đi nhanh chóng.
- Đau đầu dữ dội: Có thể đi kèm cứng cổ, đau khi cúi đầu hoặc khó chịu khi tiếp xúc với ánh sáng.
- Buồn nôn và nôn: Đặc biệt đáng lo ngại khi xuất hiện cùng sốt, đau đầu hoặc thay đổi ý thức.
- Rối loạn ý thức: Người bệnh lơ mơ, lú lẫn, khó đánh thức hoặc co giật.
- Ban xuất huyết trên da: Các chấm đỏ tím hoặc mảng tím có thể xuất hiện do tổn thương mạch máu. Ban thường không mất màu khi ấn, nhưng không phải trường hợp nào cũng có dấu hiệu này.
Ở trẻ nhỏ, biểu hiện có thể không điển hình. Trẻ có thể bú kém, bỏ ăn, quấy khóc bất thường, ngủ li bì, phản ứng chậm hoặc thóp phồng. Cha mẹ cần chú ý sự thay đổi đột ngột trong hành vi và tình trạng toàn thân của trẻ, thay vì chỉ dựa vào nhiệt độ cơ thể.
Nếu nghi ngờ viêm não mô cầu, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế cấp cứu ngay. Không chờ xuất hiện ban xuất huyết hoặc đủ tất cả triệu chứng mới đi khám, bởi bệnh có thể tiến triển nhanh và gây nguy hiểm đến tính mạng.
Viêm não mô cầu nguy hiểm như thế nào?
Mức độ nguy hiểm của bệnh nằm ở khả năng gây tổn thương nghiêm trọng trong thời gian ngắn. Khi vi khuẩn gây viêm màng não, người bệnh có nguy cơ gặp các biến chứng thần kinh. Khi gây nhiễm khuẩn huyết, vi khuẩn có thể kích hoạt phản ứng viêm toàn thân, làm tổn thương thành mạch, rối loạn đông máu và dẫn đến sốc.
Ngay cả khi được điều trị, một số người sống sót vẫn có thể gặp di chứng kéo dài như giảm thính lực, co giật, suy giảm chức năng thần kinh hoặc tổn thương các chi do biến chứng nhiễm khuẩn huyết nặng.
Trẻ nhỏ, thanh thiếu niên và người sống trong môi trường đông đúc có thể có nguy cơ phơi nhiễm cao hơn trong những điều kiện nhất định. Tuy nhiên, bệnh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi. Không thể dựa vào độ tuổi, thể trạng khỏe mạnh hay việc chưa từng mắc bệnh để loại trừ nguy cơ.
Chẩn đoán và điều trị bệnh như thế nào?
Khi có dấu hiệu nghi ngờ, người bệnh cần được đánh giá khẩn cấp tại cơ sở y tế. Tùy tình trạng lâm sàng, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm máu, cấy máu và xét nghiệm dịch não tủy khi phù hợp để xác định tác nhân gây bệnh.
Điều trị viêm não mô cầu xâm lấn cần được thực hiện tại bệnh viện bằng kháng sinh phù hợp càng sớm càng tốt. Trong trường hợp nặng, người bệnh có thể cần hồi sức, hỗ trợ hô hấp, tuần hoàn và điều trị các biến chứng đi kèm.
Không nên tự mua kháng sinh, tự điều trị tại nhà hoặc chờ kết quả xét nghiệm trong khi trì hoãn xử trí cấp cứu. Việc lựa chọn thuốc, đường dùng và thời gian điều trị cần căn cứ vào tình trạng người bệnh cùng hướng dẫn chuyên môn.
Cách phòng ngừa viêm não mô cầu hiệu quả
Phòng ngừa cần kết hợp tiêm vắc xin, giữ vệ sinh hô hấp và hạn chế nguy cơ lây nhiễm khi tiếp xúc gần.
Tiêm vắc xin: Đây là biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh do các nhóm huyết thanh được vắc xin bao phủ. Hiện có nhiều loại vắc xin não mô cầu với phạm vi bảo vệ khác nhau, vì vậy cần lựa chọn theo độ tuổi, tiền sử tiêm chủng, yếu tố nguy cơ và khuyến cáo hiện hành. Không nên mặc định một loại vắc xin có thể bảo vệ trước tất cả các nhóm vi khuẩn não mô cầu.
Giữ vệ sinh cá nhân: Rửa tay thường xuyên, che miệng và mũi khi ho hoặc hắt hơi, không dùng chung vật dụng tiếp xúc trực tiếp với nước bọt và hạn chế tiếp xúc gần khi có triệu chứng nhiễm trùng đường hô hấp.
Thông thoáng không gian sống: Duy trì môi trường sinh hoạt thông thoáng, tránh tình trạng đông đúc kéo dài và chú ý vệ sinh khi trong gia đình có người mắc bệnh.
Xử trí đúng khi tiếp xúc với người bệnh: Người tiếp xúc gần với trường hợp mắc bệnh não mô cầu xâm lấn cần liên hệ cơ sở y tế hoặc cơ quan y tế dự phòng để được đánh giá. Một số trường hợp cần dùng kháng sinh dự phòng càng sớm càng tốt, theo chỉ định của nhân viên y tế, kể cả khi đã tiêm vắc xin. Không tự ý mua thuốc để dự phòng.
Kết luận
Viêm não mô cầu là bệnh truyền nhiễm có thể lây qua dịch tiết đường hô hấp khi tiếp xúc gần và gây biến chứng nghiêm trọng nếu vi khuẩn xâm nhập vào máu hoặc màng não. Nhận biết sớm dấu hiệu cảnh báo, cấp cứu kịp thời, tiêm vắc xin phù hợp và xử trí đúng sau phơi nhiễm là những yếu tố quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình.
HỆ THỐNG PHÒNG KHÁM MEDASSIS CLINIC
📍Cơ sở 1: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG MEDASSIS – Dr. Đạt
🏥 Địa chỉ: 212 – Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội
☎️Hotline: 0988 669 212
📍Cơ sở 2: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG CHUYÊN SÂU – MedAssis | Vinmec Smartcity
🏥Địa chỉ: Lô đất ký hiệu F2-CCTP3, KĐT mới Tây Mỗ – Đại Mỗ – Vinhomes Park, Đ.Tây Mỗ, P. Tây Mỗ, Q. Nam Từ Liêm, TP. Hà Nội
☎️Hotline: 024 32085678
⏰Thời gian làm việc: 8h00 – 20h00
🌐Website: http://medassisclinic.vn
#phongkhamtaimuihongmedassis #phongkhamtaimuihong #medassis #medassisclinic #chamsoctaimuihong
