Bị cúm khi nào cần đi khám – Bố mẹ cần chú ý

Cúm là bệnh truyền nhiễm đường hô hấp do virus Influenza gây ra và thường bùng phát mạnh vào thời điểm giao mùa, đặc biệt khi thời tiết lạnh, ẩm hoặc thay đổi đột ngột. Phần lớn các trường hợp cúm mùa có diễn biến nhẹ và tự hồi phục sau vài ngày. Tuy nhiên, không phải ai mắc cúm cũng “tự khỏi an toàn”. Ở một số đối tượng, bệnh có thể tiến triển nhanh, gây biến chứng nặng ở phổi, tim, não và thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được theo dõi sát.

Nhiều phụ huynh vẫn có tâm lý xem cúm là bệnh “cảm vặt”, tự điều trị tại nhà mà không nhận diện sớm các dấu hiệu nguy hiểm. Điều này có thể khiến việc can thiệp y tế bị chậm trễ. Vậy bị cúm khi nào cần đi khám? Những biểu hiện nào là “đèn đỏ” cảnh báo biến chứng? Bài viết dưới đây sẽ giúp bố mẹ nhận diện đúng thời điểm cần đưa trẻ hoặc người thân đến cơ sở y tế.

1. Cúm mùa là gì và khác gì với cảm lạnh thông thường?

Cúm mùa là bệnh nhiễm virus cấp tính do các chủng Influenza A, B (và hiếm hơn là C) gây ra. Virus lây lan chủ yếu qua giọt bắn đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện ở khoảng cách gần. Ngoài ra, tay chạm vào bề mặt nhiễm virus rồi đưa lên mũi, miệng cũng là con đường lây nhiễm phổ biến.

Triệu chứng điển hình của cúm gồm:

• Sốt (thường từ 38–39 độ C, có thể cao hơn)

• Đau đầu, đau mỏi cơ, nhức toàn thân

• Mệt mỏi nhiều, uể oải

• Ho khan

• Đau họng, nghẹt mũi, sổ mũi

Khác với cảm lạnh thông thường (do các loại virus khác gây ra), cúm thường khởi phát đột ngột và mức độ mệt mỏi, đau nhức cơ rõ rệt hơn. Người bệnh có thể cảm thấy “kiệt sức” chỉ sau vài giờ.

Thông thường, các triệu chứng sẽ cải thiện sau 5–7 ngày. Tuy nhiên, ho và mệt có thể kéo dài thêm 1–2 tuần.

2. Vì sao không nên chủ quan với cúm?

Cúm không chỉ dừng lại ở biểu hiện sốt hay sổ mũi. Trong một số trường hợp, virus có thể gây tổn thương trực tiếp hoặc tạo điều kiện cho vi khuẩn bội nhiễm, dẫn đến các biến chứng như:

• Viêm phổi do virus hoặc vi khuẩn

• Suy hô hấp

• Viêm cơ tim

• Viêm não

• Nhiễm trùng huyết

Người có bệnh nền mạn tính (hen suyễn, bệnh tim, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, tiểu đường, suy thận…) có nguy cơ cao hơn bị biến chứng nặng khi mắc cúm. Trẻ nhỏ và người lớn tuổi cũng là nhóm dễ diễn tiến nhanh.

Do đó, theo dõi sát diễn biến của cúm là điều rất quan trọng trong 3–5 ngày đầu.

3. Bị cúm khi nào cần đi khám?

Theo khuyến cáo của National Health Service (NHS) – Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh, người mắc cúm nên đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo sau:

3.1. Khó thở hoặc thở nhanh

Đây là dấu hiệu nghiêm trọng. Khi cúm biến chứng viêm phổi hoặc gây suy hô hấp, người bệnh có thể:

• Thở gấp

• Hụt hơi khi nói chuyện

• Co kéo lồng ngực ở trẻ nhỏ

• Cảm giác tức ngực

Khó thở luôn cần được đánh giá y khoa khẩn cấp.

3.2. Sốt cao liên tục không đáp ứng thuốc

Sốt trên 39 độ C, không giảm sau khi dùng thuốc hạ sốt hoặc kéo dài hơn 3 ngày là biểu hiện bất thường. Đây có thể là dấu hiệu của:

• Biến chứng viêm phổi

• Bội nhiễm vi khuẩn

• Phản ứng viêm mạnh của cơ thể

Bố mẹ không nên chỉ tăng liều hoặc đổi thuốc hạ sốt mà cần đưa trẻ đi kiểm tra.

3.3. Đau ngực hoặc đau bụng dữ dội

Đau ngực có thể liên quan đến:

• Tổn thương tim

• Viêm màng phổi

• Viêm phổi

Đau bụng dữ dội, đặc biệt kèm nôn nhiều, có thể là biểu hiện của rối loạn toàn thân nghiêm trọng, nhất là ở trẻ nhỏ.

3.4. Thay đổi trạng thái tinh thần

Người mắc cúm nếu có:

• Lơ mơ

• Chậm đáp ứng

• Mệt lả bất thường

• Chóng mặt nghiêm trọng

• Co giật

Cần được thăm khám ngay. Đây có thể là dấu hiệu của thiếu oxy, tụt huyết áp hoặc biến chứng thần kinh.

4. Nhóm đối tượng có nguy cơ cao diễn biến nặng

Không phải tất cả người mắc cúm đều có nguy cơ như nhau. Một số nhóm đặc biệt dễ gặp biến chứng:

🔶 Trẻ em dưới 5 tuổi (đặc biệt dưới 2 tuổi)

Hệ miễn dịch chưa hoàn thiện khiến trẻ dễ tổn thương phổi, dễ mất nước và suy hô hấp nhanh.

🔶 Người từ 65 tuổi trở lên

Khả năng miễn dịch suy giảm theo tuổi, nguy cơ viêm phổi và biến chứng tim mạch cao hơn.

🔶 Phụ nữ mang thai hoặc trong 2 tuần sau sinh

Sự thay đổi miễn dịch và tuần hoàn khiến cơ thể nhạy cảm hơn với nhiễm virus.

🔶 Người suy giảm miễn dịch

Do bệnh lý (ung thư, HIV…) hoặc đang dùng thuốc ức chế miễn dịch.

🔶 Người mắc bệnh mạn tính

Bao gồm:

• Hen suyễn

• Bệnh tim mạch

• Bệnh phổi mạn tính

• Tiểu đường

• Suy thận

Những người thuộc nhóm này nên đi khám sớm ngay khi xuất hiện triệu chứng cúm, không chờ đến khi có dấu hiệu nặng.

5. Trẻ bị cúm: Dấu hiệu bố mẹ cần đặc biệt lưu ý

Ở trẻ nhỏ, cúm có thể tiến triển nhanh hơn người lớn. Ngoài các triệu chứng chung, bố mẹ cần chú ý:

• Trẻ thở nhanh hơn bình thường

• Bỏ ăn, bú kém

• Quấy khóc không dỗ được

• Da tái, môi tím

• Nôn nhiều, tiêu chảy

• Ít tiểu (dấu hiệu mất nước)

Nếu trẻ có bất kỳ dấu hiệu nào trên, cần đưa đi khám thay vì tiếp tục theo dõi tại nhà.

6. Có nên tự ý dùng kháng sinh khi bị cúm?

Cúm do virus gây ra, vì vậy kháng sinh không có tác dụng tiêu diệt virus cúm. Việc tự ý sử dụng kháng sinh có thể gây:

• Kháng thuốc

• Rối loạn tiêu hóa

• Che lấp triệu chứng

Kháng sinh chỉ được chỉ định khi có bằng chứng bội nhiễm vi khuẩn. Do đó, không nên tự mua và dùng khi chưa có chỉ định y tế.

7. Theo dõi cúm tại nhà như thế nào cho đúng?

Đa số trường hợp cúm không biến chứng có thể chăm sóc tại nhà với các nguyên tắc:

• Nghỉ ngơi đầy đủ

• Uống nhiều nước

• Ăn uống nhẹ, dễ tiêu

• Dùng thuốc hạ sốt đúng liều (paracetamol theo cân nặng trẻ)

• Theo dõi nhiệt độ 2–3 lần/ngày

• Quan sát nhịp thở và mức độ tỉnh táo

Quan trọng nhất là theo dõi sát trong 72 giờ đầu – thời điểm dễ xuất hiện biến chứng.

8. Thời điểm hiện tại có đáng lo ngại hơn không?

Trong điều kiện thời tiết lạnh, độ ẩm cao hoặc môi trường tập trung đông người (trường học, công sở), virus cúm dễ lây lan nhanh. Mỗi năm đều có các đợt gia tăng ca bệnh theo mùa.

Vì vậy, khi có biểu hiện nghi ngờ cúm, cần:

• Chủ động cách ly tương đối

• Đeo khẩu trang

• Theo dõi triệu chứng

• Đi khám ngay nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường như đã nêu

Việc nhận diện sớm và xử trí đúng thời điểm giúp giảm đáng kể nguy cơ biến chứng.

9. Phòng ngừa cúm hiệu quả

Phòng bệnh luôn quan trọng hơn điều trị. Các biện pháp bảo vệ gồm:

• Tiêm vắc xin cúm hàng năm

• Rửa tay thường xuyên

• Che miệng khi ho, hắt hơi

• Giữ ấm cơ thể khi trời lạnh

• Tăng cường dinh dưỡng và giấc ngủ

Vắc xin không đảm bảo ngăn ngừa hoàn toàn 100%, nhưng giúp giảm rõ rệt nguy cơ bệnh nặng và nhập viện.

Kết luận

Cúm thường là bệnh lý tự giới hạn, nhưng không phải trường hợp nào cũng đơn giản. Điều quan trọng không phải là lo lắng quá mức, mà là nhận biết đúng khi nào cần đi khám.

Nếu xuất hiện khó thở, sốt cao kéo dài, đau ngực, thay đổi ý thức hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao, người bệnh cần được đánh giá y tế sớm. Đặc biệt với trẻ nhỏ, diễn biến có thể nhanh và khó lường.

Chủ động theo dõi triệu chứng, không tự ý dùng thuốc sai cách và đi khám đúng thời điểm là chìa khóa giúp kiểm soát cúm an toàn.

____________

HỆ THỐNG PHÒNG KHÁM MEDASSIS CLINIC
📍Cơ sở 1: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG MEDASSIS – Dr. Đạt
🏥 Địa chỉ: 212 – Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội
☎️Hotline: 0988 669 212

📍Cơ sở 2: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG CHUYÊN SÂU – MedAssis | Vinmec Smartcity
🏥Địa chỉ: Lô đất ký hiệu F2-CCTP3, KĐT mới Tây Mỗ – Đại Mỗ – Vinhomes Park, Đ.Tây Mỗ, P. Tây Mỗ, Q. Nam Từ Liêm, TP. Hà Nội
☎️Hotline: 024 32085678

⏰Thời gian làm việc: 8h00 – 20h00
🌐Website: http://medassisclinic.vn

#phongkhamtaimuihongmedassis #phongkhamtaimuihong #medassis #medassisclinic #chamsoctaimuihong