NGUYÊN NHÂN GÂY VIÊM XOANG – TRẺ EM VÀ NGƯỜI LỚN

Viêm xoang có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, từ nhiễm trùng, dị ứng cho đến các bất thường ở cấu trúc mũi xoang. Việc xác định đúng nguyên nhân không chỉ giúp lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp mà còn góp phần giảm nguy cơ tái phát. Vậy đâu là những yếu tố thường gặp gây bệnh ở trẻ em và người lớn?

Viêm xoang là tình trạng niêm mạc lót trong các xoang cạnh mũi bị viêm, khiến lỗ thông xoang bị phù nề hoặc tắc nghẽn, làm dịch tiết không thể thoát ra ngoài. Khi dịch ứ đọng trong xoang sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn, virus hoặc nấm phát triển, gây nên các triệu chứng như nghẹt mũi, chảy mũi, đau vùng mặt, giảm khứu giác hoặc ho kéo dài. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng có cùng một nguyên nhân, vì vậy việc tìm đúng yếu tố gây bệnh đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình điều trị.

Nhiễm virus, vi khuẩn và nấm

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất, đặc biệt trong các trường hợp viêm xoang cấp. Phần lớn bệnh khởi phát sau một đợt cảm lạnh hoặc nhiễm virus đường hô hấp trên. Khi niêm mạc mũi bị viêm, các lỗ thông xoang sẽ sưng nề và bị bít tắc, khiến dịch nhầy không thể lưu thông bình thường.

Trong đa số trường hợp, virus là tác nhân ban đầu. Tuy nhiên, khi tình trạng tắc nghẽn kéo dài, vi khuẩn có thể phát triển trong xoang và gây bội nhiễm. Người bệnh thường xuất hiện các triệu chứng nặng hơn như chảy mũi đặc màu vàng hoặc xanh, đau vùng mặt tăng lên, sốt hoặc cảm giác mệt mỏi kéo dài.

Bên cạnh đó, nấm cũng có thể là nguyên nhân ở một số trường hợp nhất định, đặc biệt ở người có sức đề kháng suy giảm hoặc mắc các bệnh lý nền. Nấm phát triển trong xoang có thể gây viêm kéo dài, khó điều trị hơn và cần được chẩn đoán chính xác để lựa chọn phương pháp xử trí phù hợp.

Cơ địa dị ứng làm tăng nguy cơ mắc bệnh

Những người có cơ địa dị ứng thường dễ gặp các vấn đề ở đường hô hấp, trong đó có viêm xoang. Các yếu tố như phấn hoa, bụi nhà, lông động vật, nấm mốc, khói thuốc lá hoặc sự thay đổi thời tiết đều có thể kích thích phản ứng dị ứng.

Khi phản ứng dị ứng xảy ra, niêm mạc mũi sẽ phù nề, tăng tiết dịch và làm hẹp các lỗ thông xoang. Nếu tình trạng này kéo dài, dịch tiết bị ứ đọng sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho vi sinh vật phát triển và gây viêm.

Đối với những người bị viêm mũi dị ứng, nguy cơ tái phát viêm xoang thường cao hơn nếu không kiểm soát tốt các yếu tố gây dị ứng trong môi trường sống. Vì vậy, ngoài điều trị triệu chứng, việc hạn chế tiếp xúc với tác nhân dị ứng cũng là một phần quan trọng giúp giảm nguy cơ bệnh tái diễn.

Chấn thương vùng mũi và mặt

Những chấn thương xảy ra trong quá trình chơi thể thao, lao động hoặc tai nạn giao thông cũng có thể là nguyên nhân dẫn đến viêm xoang. Sau va chạm mạnh, vùng mũi và xoang có thể xuất hiện phù nề, tụ máu hoặc thậm chí gãy xương.

Những tổn thương này làm cản trở sự lưu thông của không khí và dịch tiết trong xoang, khiến lỗ thông xoang bị bít tắc. Nếu không được xử lý kịp thời, dịch nhầy sẽ tích tụ và tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, dẫn đến tình trạng viêm.

Sau chấn thương, nếu người bệnh xuất hiện các dấu hiệu như nghẹt mũi kéo dài, đau vùng mặt, chảy dịch mũi bất thường hoặc giảm khả năng ngửi, nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra nhằm phát hiện sớm các tổn thương ở mũi xoang.

Bất thường cấu trúc mũi xoang

Ngoài các nguyên nhân do nhiễm trùng hoặc dị ứng, một số người mắc bệnh do những bất thường về giải phẫu khiến việc dẫn lưu dịch trong xoang bị cản trở.

Các tình trạng thường gặp bao gồm lệch vách ngăn mũi, phì đại cuốn mũi, polyp mũi hoặc những bất thường bẩm sinh ở vùng mũi xoang. Khi cấu trúc mũi thay đổi, luồng không khí lưu thông kém và dịch tiết khó thoát ra ngoài, làm tăng nguy cơ viêm kéo dài hoặc tái phát nhiều lần.

Đối với các trường hợp này, điều trị nội khoa có thể giúp kiểm soát triệu chứng trong một số giai đoạn. Tuy nhiên, nếu nguyên nhân xuất phát từ bất thường giải phẫu gây tắc nghẽn kéo dài, người bệnh cần được đánh giá để lựa chọn hướng điều trị phù hợp.

Nguyên nhân gây viêm xoang ở trẻ em có gì khác người lớn?

Ở trẻ nhỏ, nguyên nhân thường gặp nhất là các đợt viêm đường hô hấp trên do virus hoặc vi khuẩn. Tình trạng viêm ở mũi, họng hoặc VA có thể lan lên các xoang, đặc biệt khi trẻ bị cảm lạnh nhiều lần hoặc mắc các bệnh hô hấp tái diễn.

Do hệ miễn dịch của trẻ chưa hoàn thiện, niêm mạc mũi dễ bị phù nề và lượng dịch tiết nhiều hơn người lớn. Điều này khiến các lỗ thông xoang dễ bị bít tắc, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển.

Một khó khăn khác là triệu chứng ở trẻ thường không điển hình. Thay vì than đau vùng mặt như người lớn, trẻ có thể chỉ xuất hiện nghẹt mũi kéo dài, chảy mũi nhiều ngày, ho về đêm, hơi thở có mùi hoặc quấy khóc, ăn ngủ kém. Chính vì vậy, bệnh dễ bị nhầm với cảm lạnh thông thường nếu không được thăm khám.

Khi nào nên đi khám?

Dù nguyên nhân là gì, việc điều trị chỉ thực sự hiệu quả khi xác định đúng yếu tố gây bệnh. Người bệnh nên đến cơ sở y tế nếu có các biểu hiện như nghẹt mũi kéo dài trên 10 ngày, chảy mũi đặc, đau hoặc nặng vùng mặt, đau đầu, giảm khứu giác, sốt hoặc các triệu chứng không cải thiện sau khi chăm sóc tại nhà.

Đối với trẻ em, cha mẹ cần đặc biệt lưu ý khi trẻ chảy mũi kéo dài, nghẹt mũi liên tục, ho nhiều về đêm, hơi thở có mùi hoặc tái phát nhiều đợt viêm đường hô hấp. Việc thăm khám sớm giúp xác định chính xác nguyên nhân, tránh để tình trạng viêm kéo dài ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống.

Kết luận

Viêm xoang không chỉ do vi khuẩn hay virus mà còn có thể liên quan đến dị ứng, nấm, chấn thương hoặc các bất thường trong cấu trúc mũi xoang. Mỗi nguyên nhân sẽ có hướng điều trị và theo dõi khác nhau, vì vậy không nên tự ý sử dụng thuốc khi chưa xác định rõ tình trạng bệnh. Khi xuất hiện các triệu chứng kéo dài hoặc tái phát nhiều lần, người bệnh nên đi khám để được đánh giá nguyên nhân và có phương án điều trị phù hợp, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị và hạn chế nguy cơ tái phát.

HỆ THỐNG PHÒNG KHÁM MEDASSIS CLINIC

📍Cơ sở 1: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG MEDASSIS – Dr. Đạt

🏥 Địa chỉ: 212 – Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội

☎️Hotline: 0988 669 212

📍Cơ sở 2: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG CHUYÊN SÂU – MedAssis | Vinmec Smartcity

🏥Địa chỉ: Lô đất ký hiệu F2-CCTP3, KĐT mới Tây Mỗ – Đại Mỗ – Vinhomes Park, Đ.Tây Mỗ, P. Tây Mỗ, Q. Nam Từ Liêm, TP. Hà Nội

☎️Hotline: 024 32085678

⏰Thời gian làm việc: 8h00 – 20h00

🌐Website: http://medassisclinic.vn

#phongkhamtaimuihongmedassis #phongkhamtaimuihong #medassis #medassisclinic #chamsoctaimuihong