Viêm xoang không chỉ là bệnh thường gặp ở người lớn mà còn có thể xuất hiện ở trẻ em. Tuy nhiên, do cấu trúc xoang và hệ miễn dịch của trẻ chưa phát triển hoàn thiện nên bệnh thường biểu hiện không điển hình, dễ bị nhầm với cảm lạnh hoặc viêm mũi thông thường. Hiểu rõ những điểm khác biệt sẽ giúp cha mẹ nhận biết sớm và có hướng xử trí phù hợp, hạn chế nguy cơ biến chứng.
Nhiều phụ huynh cho rằng trẻ còn nhỏ thì chưa thể bị viêm xoang vì các xoang chưa phát triển đầy đủ. Thực tế, quan niệm này chưa chính xác. Ngay từ những năm đầu đời, một số xoang đã bắt đầu hình thành và vẫn có thể bị viêm khi niêm mạc mũi, xoang bị nhiễm virus, vi khuẩn hoặc chịu tác động của dị ứng. Điều khác biệt là ở trẻ, các xoang còn rất nhỏ, chưa hoàn thiện về cấu trúc nên việc phát hiện bệnh thường khó hơn so với người lớn.
Hệ thống xoang của trẻ em chưa phát triển hoàn chỉnh
Điểm khác biệt lớn nhất giữa trẻ em và người lớn nằm ở sự phát triển của các xoang cạnh mũi. Khi mới sinh, trẻ chỉ có xoang sàng và xoang hàm ở giai đoạn sơ khai. Xoang trán và xoang bướm sẽ tiếp tục phát triển trong nhiều năm sau đó và chỉ hoàn thiện khi trẻ lớn.
Chính vì kích thước xoang còn nhỏ nên tình trạng viêm ở trẻ thường không tạo ra những triệu chứng điển hình như đau vùng trán, đau hai bên má hay cảm giác căng tức vùng mặt giống người lớn. Thay vào đó, trẻ thường chỉ có biểu hiện giống một đợt viêm đường hô hấp trên kéo dài, khiến nhiều phụ huynh chủ quan hoặc nghĩ rằng con chỉ bị cảm thông thường.
Việc chẩn đoán viêm xoang ở trẻ vì thế cũng đòi hỏi phải kết hợp giữa thời gian mắc bệnh, triệu chứng lâm sàng và thăm khám để phân biệt với các bệnh lý khác ở mũi họng.
Triệu chứng ở trẻ thường không điển hình
Nếu ở người lớn, viêm xoang thường biểu hiện khá rõ với đau đầu, đau vùng mặt, cảm giác nặng vùng xoang, chảy dịch mũi đặc màu vàng hoặc xanh thì ở trẻ nhỏ, các triệu chứng thường kín đáo hơn.
Cha mẹ nên lưu ý khi trẻ có các biểu hiện như:

- Chảy mũi kéo dài trên 10 ngày nhưng không cải thiện.
- Nghẹt mũi hoặc tắc mũi thường xuyên.
- Ho nhiều về đêm hoặc ho kéo dài.
- Dịch mũi có thể trong, đục hoặc chảy xuống họng.
- Hơi thở có mùi khó chịu.
- Trẻ quấy khóc, ngủ không ngon, biếng ăn.
- Có thể sốt nhẹ hoặc hoàn toàn không sốt.
Đặc biệt, nhiều trẻ không biết mô tả cảm giác đau hoặc khó chịu ở vùng mặt nên cha mẹ rất khó nhận ra bệnh. Một số trẻ chỉ biểu hiện bằng việc hay dụi mũi, thở bằng miệng, ngủ ngáy hoặc thường xuyên mệt mỏi.
Trong khi đó, ở người lớn, người bệnh dễ nhận biết hơn nhờ các triệu chứng đặc trưng như đau vùng trán, đau hai má, đau giữa hai mắt, đau tăng khi cúi đầu, nghẹt mũi kéo dài và chảy dịch mũi đặc.
Vì sao trẻ dễ bị viêm xoang hơn?
Ngoài cấu trúc xoang chưa hoàn thiện, trẻ em còn có hệ miễn dịch đang trong quá trình phát triển nên khả năng chống lại các tác nhân gây bệnh chưa mạnh như người trưởng thành.
Mỗi năm, trẻ có thể mắc nhiều đợt viêm đường hô hấp do virus, đặc biệt khi đi nhà trẻ hoặc đến trường. Nếu tình trạng viêm mũi kéo dài khiến lỗ thông xoang bị bít tắc, dịch tiết không được dẫn lưu tốt thì nguy cơ phát triển thành viêm xoang sẽ tăng lên.
Bên cạnh đó, một số yếu tố cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh ở trẻ như:

- Viêm mũi dị ứng.
- VA hoặc amidan quá phát gây cản trở lưu thông không khí.
- Tiếp xúc thường xuyên với khói thuốc lá hoặc môi trường ô nhiễm.
- Cơ địa dị ứng.
- Trẻ thường xuyên bị cảm lạnh hoặc viêm đường hô hấp tái diễn.
Việc kiểm soát tốt những yếu tố nguy cơ này sẽ góp phần hạn chế các đợt viêm tái phát.
Nguy cơ biến chứng ở trẻ cần được đặc biệt lưu ý
Không ít người nghĩ rằng viêm xoang chỉ gây nghẹt mũi hoặc chảy mũi kéo dài. Thực tế, nếu bệnh không được phát hiện và điều trị đúng cách, trẻ có thể gặp nhiều biến chứng.
Các xoang nằm gần mắt, tai và não nên khi tình trạng viêm lan rộng, trẻ có nguy cơ xuất hiện các bệnh lý như viêm tai giữa, viêm họng, viêm thanh quản, viêm phế quản hoặc viêm phổi do dịch mũi chảy xuống đường hô hấp dưới.
Ở những trường hợp nặng, dù không phổ biến, viêm xoang có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như viêm mô tế bào quanh hốc mắt, áp xe quanh mắt, viêm màng não, nhiễm trùng nội sọ hoặc ảnh hưởng đến thị lực. Đây đều là những tình trạng cần được điều trị khẩn cấp.
Chính vì vậy, việc theo dõi sát các triệu chứng ở trẻ có ý nghĩa rất quan trọng, đặc biệt khi trẻ bị nghẹt mũi hoặc chảy mũi kéo dài mà không cải thiện sau nhiều ngày.
Khi nào cha mẹ nên đưa trẻ đi khám?
Không phải mọi trường hợp sổ mũi đều là viêm xoang, nhưng cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế nếu xuất hiện một trong những dấu hiệu sau:
- Chảy mũi hoặc nghẹt mũi kéo dài trên 10 ngày.
- Ho nhiều về đêm kéo dài.
- Triệu chứng cải thiện rồi lại nặng lên.
- Sốt cao, mệt nhiều hoặc đau đầu.
- Vùng quanh mắt sưng đỏ hoặc đau.
- Trẻ ngủ ngáy kéo dài, thở bằng miệng hoặc biếng ăn.
Việc thăm khám giúp xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh, từ đó lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. Không nên tự ý sử dụng kháng sinh khi chưa có chỉ định vì không phải mọi trường hợp viêm xoang đều do vi khuẩn gây ra.
Điều trị đúng và chăm sóc phù hợp giúp trẻ hồi phục tốt
Điều trị viêm xoang ở trẻ sẽ phụ thuộc vào nguyên nhân, mức độ bệnh và thời gian mắc bệnh. Mục tiêu là giảm viêm, cải thiện sự thông thoáng của mũi xoang, kiểm soát triệu chứng và hạn chế tái phát.
Bên cạnh việc tuân thủ hướng dẫn điều trị, cha mẹ cũng nên giúp trẻ vệ sinh mũi đúng cách bằng dung dịch nước muối sinh lý khi cần, khuyến khích trẻ uống đủ nước, duy trì môi trường sống sạch sẽ, hạn chế khói thuốc lá và kiểm soát tốt các bệnh lý dị ứng nếu có.
Ngoài ra, việc đảm bảo dinh dưỡng đầy đủ, cho trẻ ngủ đủ giấc và tiêm chủng đúng lịch cũng góp phần tăng cường sức đề kháng, giảm nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp – yếu tố thường khởi phát các đợt viêm xoang.
Kết luận
Mặc dù đều là viêm xoang, nhưng bệnh ở trẻ em có nhiều điểm khác biệt so với người lớn. Do hệ thống xoang chưa phát triển hoàn chỉnh và triệu chứng thường không điển hình, trẻ rất dễ bị bỏ sót hoặc nhầm lẫn với cảm lạnh thông thường. Nếu nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường như chảy mũi kéo dài, nghẹt mũi, ho về đêm hoặc biếng ăn, cha mẹ có thể đưa trẻ đi thăm khám kịp thời để được chẩn đoán và điều trị đúng. Điều này không chỉ giúp trẻ nhanh hồi phục
HỆ THỐNG PHÒNG KHÁM MEDASSIS CLINIC
📍Cơ sở 1: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG MEDASSIS – Dr. Đạt
🏥 Địa chỉ: 212 – Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội
☎️Hotline: 0988 669 212
📍Cơ sở 2: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG CHUYÊN SÂU – MedAssis | Vinmec Smartcity
🏥Địa chỉ: Lô đất ký hiệu F2-CCTP3, KĐT mới Tây Mỗ – Đại Mỗ – Vinhomes Park, Đ.Tây Mỗ, P. Tây Mỗ, Q. Nam Từ Liêm, TP. Hà Nội
☎️Hotline: 024 32085678
⏰Thời gian làm việc: 8h00 – 20h00
🌐Website: http://medassisclinic.vn
#phongkhamtaimuihongmedassis #phongkhamtaimuihong #medassis #medassisclinic #chamsoctaimuihong



