MÁCH MẸ PHÂN BIỆT CÁC LOẠI NHIỄM TRÙNG HÔ HẤP ĐỂ CHĂM CON ĐÚNG CÁCH

Nhiễm trùng hô hấp là một trong những nhóm bệnh thường gặp nhất ở trẻ em, đặc biệt trong giai đoạn giao mùa, thời tiết thay đổi hoặc khi trẻ bắt đầu đi học, tiếp xúc với môi trường đông người. Phần lớn trẻ từng mắc bệnh ít nhất vài lần mỗi năm, tuy nhiên không phải trường hợp nào cũng giống nhau về mức độ và cách chăm sóc.

Trên thực tế, rất nhiều cha mẹ gặp khó khăn khi phân biệt các loại nhiễm trùng hô hấp, dẫn đến việc xử trí chưa phù hợp: có trường hợp quá lo lắng, nhưng cũng có trường hợp chủ quan khiến bệnh trở nặng. Việc hiểu rõ từng loại nhiễm trùng hô hấp sẽ giúp cha mẹ chăm sóc con đúng cách, theo dõi sát các dấu hiệu nguy hiểm và hạn chế biến chứng không mong muốn.

Nhiễm trùng hô hấp là gì?

Nhiễm trùng hô hấp là tình trạng đường hô hấp của trẻ bị viêm và nhiễm mầm bệnh, phổ biến nhất là virus, ngoài ra có thể do vi khuẩn hoặc nấm gây ra. Đường hô hấp bao gồm toàn bộ hệ thống từ mũi, xoang, họng cho đến phế quản và phổi, vì vậy mức độ bệnh có thể từ nhẹ đến rất nặng.

Bệnh có khả năng lây lan nhanh, đặc biệt ở trẻ nhỏ, thông qua:

• Ho, hắt hơi, nói chuyện gần

• Tiếp xúc tay – mũi – miệng

• Dùng chung đồ dùng cá nhân

Dù nhiều trường hợp có thể tự khỏi, nhưng nếu không theo dõi đúng, nhiễm trùng hô hấp có thể tiến triển nặng và gây biến chứng nguy hiểm, nhất là ở trẻ dưới 5 tuổi.

Phân loại các loại nhiễm trùng hô hấp thường gặp ở trẻ

Dựa vào vị trí tổn thương, nhiễm trùng hô hấp được chia thành hai nhóm chính: nhiễm trùng đường hô hấp trên và nhiễm trùng đường hô hấp dưới.

Nhiễm trùng đường hô hấp trên là gì?

Nhiễm trùng đường hô hấp trên xảy ra khi viêm nhiễm khu trú ở các cơ quan nằm phía trên thanh quản, bao gồm:

• Mũi

• Xoang

• Họng

• Amidan

• Tai giữa

Đây là nhóm bệnh gặp rất phổ biến ở trẻ nhỏ, đặc biệt trong những thời điểm thời tiết lạnh hoặc ẩm.

Dấu hiệu thường gặp của nhiễm trùng đường hô hấp trên

Trẻ mắc nhiễm trùng đường hô hấp trên thường có các biểu hiện:

• Sổ mũi, nghẹt mũi, hắt hơi

• Đau họng, rát họng, khàn tiếng

• Ho khan hoặc ho nhẹ

• Sốt nhẹ hoặc chỉ sốt trong thời gian ngắn

• Trẻ quấy khóc, chán ăn, ngủ kém

Trong đa số trường hợp, nguyên nhân là do virus nên các triệu chứng có thể cải thiện sau vài ngày nếu được chăm sóc đúng cách.

Vì sao không nên chủ quan với nhiễm trùng hô hấp trên?

Mặc dù thường nhẹ, nhưng nếu bệnh tái phát nhiều lần hoặc không được chăm sóc tốt, mầm bệnh có thể lan xuống đường hô hấp dưới, làm tăng nguy cơ viêm phế quản hoặc viêm phổi. Đây là lý do cha mẹ cần theo dõi sát diễn tiến bệnh, đặc biệt ở trẻ nhỏ.

Nhiễm trùng đường hô hấp dưới là gì?

Nhiễm trùng đường hô hấp dưới xảy ra khi tình trạng viêm lan xuống các cơ quan nằm dưới thanh quản, bao gồm:

• Khí quản

• Phế quản

• Tiểu phế quản

• Phổi

So với nhiễm trùng đường hô hấp trên, nhóm bệnh này ít gặp hơn nhưng nguy hiểm hơn nhiều, đòi hỏi theo dõi và can thiệp y tế kịp thời.

Dấu hiệu cảnh báo nhiễm trùng đường hô hấp dưới

Cha mẹ cần đặc biệt lưu ý nếu trẻ xuất hiện các triệu chứng:

• Sốt cao, sốt kéo dài, khó hạ

• Ho nhiều, ho nặng, ho có đờm

• Thở nhanh, thở gấp, khò khè

• Trẻ mệt nhiều, lừ đừ, bỏ ăn

• Một số trẻ có thể nôn ói sau các cơn ho

Các dấu hiệu trên cho thấy đường thở của trẻ đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Trong trường hợp này, cha mẹ không nên tự theo dõi tại nhà mà cần đưa trẻ đi khám sớm.

Cách phân biệt nhiễm trùng hô hấp trên và dưới

Việc quan sát nhịp thở và mức độ mệt của trẻ là yếu tố quan trọng để nhận biết mức độ nguy hiểm.

Cách chăm sóc trẻ bị nhiễm trùng hô hấp tại nhà

Với các trường hợp nhẹ, cha mẹ có thể chăm sóc trẻ đúng cách bằng cách:

• Giữ ấm cơ thể, tránh để trẻ nhiễm lạnh

• Vệ sinh mũi đúng cách để thông thoáng đường thở

• Cho trẻ uống đủ nước, ăn uống đầy đủ dinh dưỡng

• Giữ môi trường sống sạch, thoáng khí

• Theo dõi nhiệt độ và tình trạng hô hấp của trẻ mỗi ngày

Khi nào cần đưa trẻ đi khám?

Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám ngay nếu gặp các dấu hiệu:

• Sốt cao không giảm sau khi đã chăm sóc đúng

• Trẻ thở nhanh, khó thở hoặc có tiếng thở bất thường

• Ho nhiều kèm nôn ói

• Trẻ mệt nhiều, lơ mơ hoặc bỏ ăn hoàn toàn

• Trẻ dưới 2 tuổi có biểu hiện bất thường

Kết luận

Nhiễm trùng hô hấp là bệnh lý phổ biến ở trẻ em, nhưng mức độ và cách xử trí phụ thuộc rất nhiều vào vị trí và diễn tiến bệnh. Việc phân biệt rõ nhiễm trùng đường hô hấp trên và dưới sẽ giúp cha mẹ chăm sóc con chủ động hơn, tránh lạm dụng thuốc và phát hiện sớm những dấu hiệu nguy hiểm.

Hiểu đúng bệnh để chăm con đúng cách chính là chìa khóa giúp trẻ mau hồi phục và hạn chế các biến chứng không mong muốn.