Thói quen tắm khuya trong mùa lạnh có làm tăng nguy cơ bệnh tai mũi họng?

Tắm khuya là thói quen khá phổ biến ở người trẻ, người làm việc muộn hoặc các gia đình có nếp sinh hoạt trễ. Nhiều người cho rằng chỉ cần tắm nước ấm, lau khô người là đủ an toàn. Tuy nhiên, vào mùa lạnh, việc tắm muộn không đơn thuần chỉ khiến cơ thể nhiễm lạnh thoáng qua, mà còn có thể tạo điều kiện thuận lợi cho hàng loạt bệnh lý tai mũi họng khởi phát hoặc tiến triển nặng hơn.

Vậy tắm khuya ảnh hưởng đến tai mũi họng như thế nào? Vì sao mùa lạnh lại làm nguy cơ tăng cao hơn? Và làm sao để hạn chế rủi ro nếu bắt buộc phải tắm muộn?

1. Mùa lạnh tác động ra sao đến hệ tai mũi họng?

Hệ tai mũi họng là tuyến phòng thủ đầu tiên của cơ thể trước không khí lạnh, vi khuẩn và virus. Khi thời tiết chuyển lạnh:

• Niêm mạc mũi họng dễ bị co mạch, giảm lưu lượng máu nuôi

• Lớp nhầy bảo vệ mũi họng bị khô, đặc quánh

• Sức đề kháng tại chỗ suy giảm rõ rệt

• Virus hô hấp và vi khuẩn dễ xâm nhập, nhân lên nhanh hơn

Trong bối cảnh đó, bất kỳ yếu tố nào làm cơ thể mất nhiệt đột ngột, đặc biệt vào ban đêm, đều có thể trở thành “điểm kích hoạt” bệnh tai mũi họng.

2. Tắm khuya gây ảnh hưởng gì cho cơ thể vào ban đêm?

Vào ban đêm, đặc biệt sau 21–22h:

• Nhiệt độ môi trường giảm sâu

• Nhịp sinh học của cơ thể bước vào giai đoạn nghỉ ngơi

• Huyết áp, nhịp tim và trao đổi chất chậm lại

Khi tắm khuya, dù dùng nước ấm, cơ thể vẫn phải đối mặt với:

• Sự chênh lệch nhiệt độ lớn giữa phòng tắm – không gian bên ngoài

• Thời điểm hệ miễn dịch tại chỗ hoạt động kém hơn ban ngày

• Cơ chế điều hòa thân nhiệt phản ứng chậm hơn

Điều này khiến vùng mũi họng, tai giữa và đường hô hấp trên dễ bị “tấn công” hơn, đặc biệt nếu thói quen này lặp lại thường xuyên.

3. Tắm khuya và nguy cơ viêm mũi họng

Viêm mũi họng là nhóm bệnh phổ biến nhất liên quan đến thói quen tắm khuya trong mùa lạnh.

Vì sao tắm khuya dễ gây viêm mũi họng?

• Hơi nước và nhiệt độ thay đổi đột ngột làm niêm mạc mũi họng bị kích ứng

• Sau khi tắm, nếu tóc ẩm, cổ không giữ ấm, vùng họng rất dễ nhiễm lạnh

• Không khí lạnh ban đêm làm dịch nhầy mũi đặc lại, cản trở dẫn lưu

Triệu chứng thường gặp:

• Đau rát họng sau khi ngủ dậy

• Nghẹt mũi nhẹ nhưng kéo dài

• Ho khan về đêm, khàn tiếng buổi sáng

• Cảm giác vướng họng, ngứa cổ họng

Đáng chú ý, nhiều trường hợp viêm mũi họng do tắm khuya không sốt, dễ bị chủ quan và kéo dài dai dẳng.

4. Tắm khuya có làm tăng nguy cơ viêm xoang không?

Không trực tiếp gây viêm xoang ngay lập tức, nhưng tắm khuya trong mùa lạnh được xem là yếu tố thuận lợi khiến bệnh xoang khởi phát hoặc tái phát.

Cơ chế liên quan gồm:

• Niêm mạc mũi phù nề sau khi nhiễm lạnh

• Lỗ thông xoang bị hẹp tạm thời

• Dịch xoang không thoát được, ứ đọng

Nếu tình trạng này lặp lại nhiều lần:

• Vi khuẩn dễ phát triển trong xoang

• Từ viêm mũi cấp chuyển sang viêm xoang

• Người đã có tiền sử xoang rất dễ tái phát

Biểu hiện thường gặp:

• Nghẹt mũi tăng dần sau vài ngày

• Nặng đầu, đau vùng trán, má khi sáng sớm

• Dịch mũi đặc, có mùi

• Ho kéo dài do dịch chảy xuống họng

5. Tắm khuya và bệnh lý tai giữa

Nhiều người cho rằng tắm chỉ liên quan đến mũi họng, nhưng trên thực tế, tai giữa có liên thông trực tiếp với mũi họng qua vòi nhĩ.

Khi tắm khuya:

• Nhiệt độ lạnh làm niêm mạc mũi họng phù nề

• Vòi nhĩ dễ bị tắc tạm thời

• Áp lực tai giữa không được cân bằng

Hệ quả có thể gặp:

• Ù tai thoáng qua

• Cảm giác đầy tai, nghe kém

• Đau tai âm ỉ về đêm

Ở trẻ nhỏ, cơ chế này càng rõ rệt hơn do vòi nhĩ ngắn, nằm ngang. Viêm tai giữa sau nhiễm lạnh ban đêm không phải hiếm gặp, nhất là trong mùa đông.

6. Vì sao không phải ai tắm khuya cũng bị bệnh?

Không phải người nào tắm khuya cũng mắc bệnh tai mũi họng. Nguy cơ phụ thuộc vào nhiều yếu tố:

• Cơ địa nhạy cảm với lạnh

• Tiền sử viêm mũi, viêm xoang, viêm tai

• Thời gian tắm quá lâu

• Tắm sát giờ ngủ

• Không giữ ấm sau khi tắm

• Phòng tắm kín, ẩm, thiếu thông thoáng

Tuy nhiên, việc không mắc bệnh ngay không đồng nghĩa là an toàn lâu dài, đặc biệt khi thói quen này kéo dài suốt mùa lạnh.

7. Trường hợp nào cần đặc biệt hạn chế tắm khuya?

Một số đối tượng nên hạn chế tối đa tắm muộn trong mùa lạnh:

• Người thường xuyên viêm mũi họng tái phát

• Người bị  viêm xoang mạn

• Trẻ nhỏ và người cao tuổi

• Người đang mắc cảm lạnh, cúm, viêm đường hô hấp

• Người có tiền sử viêm tai giữa

Ở những đối tượng này, chỉ một đợt nhiễm lạnh nhẹ vào ban đêm cũng có thể khiến bệnh nặng lên nhanh chóng.

8. Nếu bắt buộc phải tắm khuya, cần lưu ý gì cần lưu ý gì ?

Trong trường hợp không thể tránh tắm khuya, cần giảm thiểu tối đa nguy cơ:

• Tắm nhanh, tránh ngâm lâu

• Dùng nước ấm vừa phải, không quá nóng

• Đóng kín cửa phòng tắm, tránh gió lùa

• Lau khô người và tóc ngay sau khi tắm

• Giữ ấm cổ, ngực, tai

• Không tắm sát giờ ngủ (nên cách ít nhất 30–60 phút)

• Tránh đi thẳng vào phòng lạnh hoặc ngồi trước quạt, điều hòa

Những nguyên tắc đơn giản này giúp giảm đáng kể nguy cơ viêm mũi họng và các biến chứng liên quan.

9. Có nên thay đổi thói quen tắm trong mùa lạnh?

Xét trên góc độ sức khỏe tai mũi họng, việc ưu tiên tắm sớm hơn trong ngày vẫn là lựa chọn an toàn nhất.

Tắm trước 20–21h giúp:

• Cơ thể có thời gian ổn định nhiệt độ

• Niêm mạc mũi họng phục hồi trước khi ngủ

• Giảm nguy cơ nhiễm lạnh âm thầm ban đêm

Với những người có tiền sử bệnh lý tai mũi họng, thay đổi khung giờ tắm đôi khi mang lại hiệu quả phòng bệnh rõ rệt hơn cả việc dùng thuốc

10. Kết luận

Tắm khuya trong mùa lạnh không phải là nguyên nhân trực tiếp duy nhất gây bệnh tai mũi họng, nhưng rõ ràng là yếu tố làm tăng nguy cơ, đặc biệt với những người có cơ địa nhạy cảm hoặc bệnh nền hô hấp.

Thay vì chờ đến khi xuất hiện viêm mũi họng, viêm xoang hay đau tai mới xử lý, việc điều chỉnh thói quen sinh hoạt – trong đó có thời điểm tắm – là cách phòng ngừa đơn giản nhưng hiệu quả lâu dài.

Giữ ấm cơ thể đúng cách, tắm hợp thời điểm và lắng nghe những thay đổi nhỏ của mũi họng chính là nền tảng để hạn chế các bệnh hô hấp trong mùa lạnh.

HỆ THỐNG PHÒNG KHÁM MEDASSIS CLINIC
📍Cơ sở 1: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG MEDASSIS – Dr. Đạt
🏥 Địa chỉ: 212 – Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội
☎️Hotline: 0988 669 212

📍Cơ sở 2: PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG CHUYÊN SÂU – MedAssis | Vinmec Smartcity
🏥Địa chỉ: Lô đất ký hiệu F2-CCTP3, KĐT mới Tây Mỗ – Đại Mỗ – Vinhomes Park, Đ.Tây Mỗ, P. Tây Mỗ, Q. Nam Từ Liêm, TP. Hà Nội
☎️Hotline: 024 32085678

⏰Thời gian làm việc: 8h00 – 20h00
🌐Website: http://medassisclinic.vn

#phongkhamtaimuihongmedassis #phongkhamtaimuihong #medassis #medassisclinic #chamsoctaimuihong