Viêm tai giữa cấp thường khởi phát đột ngột với các biểu hiện như đau tai, sốt, ù tai hoặc nghe kém. Phần lớn trường hợp có thể hồi phục tốt nếu được phát hiện và xử trí phù hợp. Tuy nhiên, nếu để nhiễm trùng kéo dài hoặc điều trị không đúng cách, bệnh vẫn có thể gây thủng màng nhĩ, viêm xương chũm và một số biến chứng nghiêm trọng hơn.
Viêm tai giữa cấp là gì?
Đây là tình trạng viêm và nhiễm trùng xảy ra đột ngột tại tai giữa – khoang nằm phía sau màng nhĩ. Bệnh thường xuất hiện sau một đợt nhiễm trùng đường hô hấp trên như cảm lạnh, cúm, viêm mũi họng hoặc viêm xoang.

Khi niêm mạc vòi nhĩ bị phù nề, khả năng thông khí và dẫn lưu dịch từ tai giữa xuống vùng mũi họng bị ảnh hưởng. Dịch có thể ứ đọng trong tai giữa, tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển. Ở trẻ nhỏ, tình trạng này dễ xảy ra hơn do vòi nhĩ còn ngắn và nằm tương đối ngang.
Bệnh thường diễn biến trong thời gian ngắn, với các triệu chứng nổi bật là đau tai, sốt, cảm giác đầy hoặc ù tai và giảm thính lực tạm thời. Một số trường hợp màng nhĩ bị thủng do áp lực dịch mủ, khiến mủ chảy ra ngoài ống tai.
Dấu hiệu nhận biết cần lưu ý
Triệu chứng có thể khác nhau tùy tuổi và mức độ viêm. Ở người lớn, đau tai thường là biểu hiện dễ nhận biết nhất. Cơn đau có thể xuất hiện đột ngột, tăng dần và đi kèm cảm giác căng tức, đầy tai, ù tai hoặc nghe kém.
Sốt, mệt mỏi cũng có thể xuất hiện, đặc biệt khi tình trạng nhiễm trùng rõ rệt. Nếu màng nhĩ thủng và dịch viêm thoát ra ngoài, người bệnh có thể thấy tai chảy dịch hoặc mủ. Lúc này, cảm giác đau đôi khi giảm nhanh do áp lực trong tai giữa được giải phóng, nhưng không có nghĩa là bệnh đã khỏi

.
Ở trẻ nhỏ, việc nhận biết khó hơn vì trẻ chưa thể mô tả chính xác cảm giác đau. Cha mẹ có thể chú ý đến các biểu hiện như trẻ liên tục kéo hoặc dụi tai, quấy khóc nhiều, khó ngủ, bỏ bú hoặc ăn uống kém. Một số trẻ có thể sốt, phản ứng khó chịu khi nằm hoặc khi chạm vào vùng tai.
Khi xuất hiện đau tai dữ dội, sốt cao, chảy dịch hoặc mủ từ tai, nghe kém rõ rệt hay các triệu chứng không cải thiện, trẻ cần được đưa đi khám để xác định nguyên nhân. Không nên tự dùng thuốc nhỏ tai khi chưa biết màng nhĩ có bị thủng hay không.
Viêm tai giữa cấp có nguy hiểm không?
Trong đa số trường hợp, bệnh không để lại tổn thương lâu dài nếu được đánh giá và điều trị phù hợp. Tuy nhiên, mức độ nguy hiểm phụ thuộc vào nguyên nhân, mức độ nhiễm trùng, tuổi của người bệnh và khả năng kiểm soát bệnh.

Một trong những biến chứng có thể gặp là thủng màng nhĩ. Khi dịch mủ tích tụ nhiều và gây tăng áp lực trong tai giữa, màng nhĩ có thể tự thủng để thoát dịch. Phần lớn lỗ thủng do viêm cấp có khả năng tự liền, nhưng nếu tình trạng viêm kéo dài hoặc tái diễn nhiều lần, nguy cơ tổn thương dai dẳng sẽ tăng lên.
Nhiễm trùng cũng có thể lan đến xương chũm phía sau tai, gây viêm xương chũm. Người bệnh có thể đau, sưng hoặc đỏ vùng sau tai, sốt và tình trạng toàn thân xấu đi. Đây là biến chứng cần được đánh giá và điều trị kịp thời.
Hiếm gặp hơn, nhiễm trùng có thể lan vào các cấu trúc lân cận hoặc nội sọ, gây viêm màng não, áp-xe não hoặc ảnh hưởng đến dây thần kinh mặt. Đây là những biến chứng nghiêm trọng nhưng không phổ biến.
Một vấn đề khác cần quan tâm là giảm thính lực. Trong giai đoạn cấp, dịch trong tai giữa có thể khiến âm thanh truyền qua kém và gây nghe không rõ. Tình trạng này thường cải thiện khi dịch được hấp thu. Tuy nhiên, viêm kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc tổn thương cấu trúc tai giữa có thể khiến khả năng nghe bị ảnh hưởng lâu hơn. Ở trẻ nhỏ, nghe kém kéo dài có thể tác động đến quá trình phát triển ngôn ngữ và khả năng học tập.
Hướng xử trí viêm tai giữa cấp
Điều trị không phải trường hợp nào cũng cần kháng sinh. Trước tiên, người bệnh cần được đánh giá dựa trên triệu chứng, tuổi, tình trạng một hay hai bên tai và hình ảnh màng nhĩ khi khám.
Giảm đau và hạ sốt là bước quan trọng giúp người bệnh dễ chịu hơn. Paracetamol hoặc ibuprofen có thể được sử dụng phù hợp với tuổi, cân nặng và hướng dẫn sử dụng. Đối với trẻ nhỏ, cần đặc biệt chú ý liều dùng theo cân nặng và không tự ý phối hợp nhiều thuốc có cùng hoạt chất.
Kháng sinh có thể được chỉ định trong một số trường hợp, chẳng hạn triệu chứng nặng, có dịch mủ rõ ràng hoặc thuộc nhóm có nguy cơ cao. Với những trường hợp nhẹ, bác sĩ có thể lựa chọn theo dõi trong khoảng 48–72 giờ trước khi quyết định có cần dùng kháng sinh hay không. Cách tiếp cận này giúp hạn chế sử dụng kháng sinh không cần thiết và giảm nguy cơ kháng thuốc.
Khi đã được chỉ định, kháng sinh cần dùng đúng loại, đúng liều và đủ thời gian theo hướng dẫn. Không nên tự mua thuốc hoặc tự ngừng thuốc khi triệu chứng vừa giảm.
Các thủ thuật như chích rạch màng nhĩ hoặc lấy dịch tai giữa không được thực hiện thường quy cho mọi trường hợp. Chúng chỉ được cân nhắc trong những tình huống phù hợp, chẳng hạn nhiễm trùng nặng, đáp ứng điều trị kém hoặc xuất hiện biến chứng. Mục tiêu là giúp dẫn lưu dịch, giảm áp lực và kiểm soát tình trạng nhiễm trùng.
Khi nào cần đưa người bệnh đi khám ngay?
Đau tai kèm sốt cao, đau dữ dội hoặc tình trạng bệnh ngày càng nặng là những dấu hiệu cần được đánh giá sớm. Đặc biệt, nếu tai bắt đầu chảy mủ, người bệnh nghe kém rõ, chóng mặt, nôn ói hoặc có biểu hiện bất thường ở vùng sau tai thì không nên trì hoãn việc khám.
Ở trẻ nhỏ, cha mẹ cần chú ý khi trẻ sốt kéo dài, quấy khóc bất thường, bỏ bú, ngủ kém, liên tục kéo tai hoặc phản ứng đau khi chạm vào vùng tai. Nếu trẻ có vẻ lừ đừ, khó đánh thức, co giật hoặc xuất hiện các biểu hiện thần kinh bất thường, cần đưa trẻ đi cấp cứu.
Điều quan trọng là không tự ngoáy tai sâu, không tự nhỏ các loại thuốc vào tai khi chưa được kiểm tra màng nhĩ và không tự sử dụng kháng sinh. Phát hiện sớm, đánhgiá đúng nguyên nhân và điều trị phù hợp là cách hiệu quả nhất để kiểm soát bệnh, hạn chế biến chứng và bảo vệ thính lực.
PHÒNG KHÁM TAI MŨI HỌNG MEDASSIS
“Chữa bệnh bằng trái tim”
📍Địa chỉ: Medassis Clinic – Dr. Đạt Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội
📞Hotline: 0988 669 212
⏱️Thời gian làm việc: 8h00 – 20h00
🌐Website: http://medassisclinic.vn
#phongkhamtaimuihongmedassis #phongkhamtaimuihong #medassis #medassisclinic #chamsoctaimuihong



